eſt culpa. ¶ Itē cum aīa deformat ſeip̄am deformitas ip̄a qua aīa deformatur remanet inea ⁊ culpa ſilr̄. aut ergo illa deformitas ē cl̓paaut aliquod aliud. et ꝯſtat ꝙ culpa q̄ remanꝫin aīa nō ē aliud qͣꝫ ip̄a deformitas qͣ aīa deformis ē facta. ergo uidetur ꝙ peccatuꝫ ſit ipſacorruptio paſſio. ¶ Itē corruptio paſſio in qͣē priuatio modi ſpei ⁊ ordinis aut ē culpa. autē pena. ſi pena. ergo uidetur ꝙ talis priuatioſit a deo. ergo deꝰ aīam reddit informē ⁊ iuſticia priuatā quod ꝓphanū ē dr̄e. reſtat ergo ꝙſit culpa ¶ Sed ꝯ. Aug. de li. ar. Culpa ē malum quod facimꝰ ⁊ pena malū quod patimurvidetur ꝙ nō ſit culpa ſed pena. ¶ Itē aug.Malum culpe eſt affectio uoluntaria. malumpene eſt affectio inuoluntaria. ſed corruptiopaſſio nō ē uolūtaria. qꝛ nemo uult corrumpineqꝫ deformari. ergo non uidetur ꝙ ſit culpaſꝫ pena. ¶ Itē magr̄ in lit. Peccatū dr̄ actiuepriuatio nō paſſiue. nā iō malū uel peccatū dr̄corruptio. qꝛ naturā qualicunqꝫ priuat bono.¶ Itē hoc uidetur rōne. Oīs pena eſt iuſta ⁊laudabilis. ſꝫ oīs corruptio paſſio eſt pena cūdamnificet̉ ⁊ puniat euꝫ qͥ corrumpitur. ergooīs corruptio paſſio eſt iuſta ⁊ laudabilis. ſednulla culpa ē iuſta ⁊ laudabilis. ergo nulla culpa ē corruptio paſſiue dicta ſicut prius on̄ſuꝫeſt. ¶ Itē effectus ⁊ cā eēntialr̄ diſtinguntur.Sꝫ peccatū corumpit ⁊ ē principiū corruptiōispaſſiue ſicut prſus oſtenſum ē. ergo corruptiopaſſio ⁊ ip̄a culpa diſtinguuntur eēntialr̄. nō ēergo culpa corruptio boni paſſiue dcā. ¶ ℟.Ad p̄dcōꝝ intelligentiā notandū eſt ſicut ptactum ē. pccm̄ eſt corruptio ꝯſiſtens circa uolūtatē ⁊ eius actū cū ſit obliquatio a rectitudīeiuſticie. voluntas aut in actu ſuo eſt inſtr̄m ſeip̄m mouens. vn̄ cū uoluntas ad aliquid mouetur libere ſi moueatur ul̓ afficiatur īordinate illa inordinatio reſpicit uoluntatē mouētēuoluntatē motā. qꝛ uoluntas dū inordinateafficitur inordinate mouet ⁊ inordinate mouetur. qm̄ ergo culpa ꝓut ꝯſideratur ī actu nihilaliud eſt qͣꝫ motus uoluntatis inordinatꝰ. ⁊ adillum motū ꝯcurrit actio ⁊ paſſio nō tm̄ ē corruptio actio. īmo ē etiā corruptio paſſio. naminordinatio qua aīa ſe deordinat ⁊ deordīatioqua aīa deordinatur vtraqꝫ eſt culpa differēsꝯꝑatōe vna tn̄ per eſſentiā. et qꝛ quales ſuntactus tales ſunt habitus maxime. cū habitus
generantur ex actibus ſicut eſt in genere māloꝝ habituū. hinc eſt ꝙ deformitas uel priuatio in uoluntate relicta. ⁊ hꝫ aliquid corrn̄dēsactioni ⁊ aliquid corrn̄dens etiā paſſioni. namvoluntas duꝫ peccat actualr̄ efficitur inhabilis⁊ inqͣꝫtū hꝫ rōem mouentis ⁊ inqͣꝫtū hꝫ rōneꝫmoti. ⁊ ita culpa ꝯſiderata ut in habitu ⁊ inqͣꝫtum remanet in aīa poſt actuꝫ peccati. ⁊ eſtcorruptio in habitu ſiue prinatio correſpōdēsactioni. ⁊ eſt corruptio ſiue priuatio corrn̄dēspaſſioni. ⁊ ſic eadē culpa ē corruptio ſiue priuatio boni nō ſolū actiue ſed etiā paſſiue dcāẜ v̓itatem loquēdo. ẜ appropriatōeꝫ uero corruptio illa inqͣꝫtum eſt actiue intellecta tenetmere rōem culpe. inqͣꝫtum uero paſſiue dictatenet rōem pene. qꝛ inqͣꝫtū eſt actiue dcā tenꝫrōem uoluntarij. inqͣꝫtum v̓o paſſiue rationeinuoluntarij. nec iſta ſunt incōpoſſibilia ꝯ eandē actionē ⁊ motū. nā exp̄ſſe uidemus ꝙ ī eadem actione corporali una ⁊ eadē actio ⁊ delectat ⁊ ledit. ⁊ per ꝯn̄s ꝯtriſtat. ſicut ſcabioſus ſcalpendo carnē ſuā dilaniat ⁊ dilaniandodelectatur. ⁊ dilaniando etiā leditur. ⁊ unū placet ⁊ reliquū diſplicet. Similiter ⁊ in eadē action ſpūali eſt auerſio ab incōmutabili bono ⁊ꝯuerſio ad ꝯmutabile bonuꝫ. ⁊ ꝯuerſio placet⁊ auerſio diſplicet. ſic ⁊ in ꝓpoſito intelligendum eſt ꝙ eadem culpa pōt dici actiue ⁊ paſſiue. prout tn̄ actiue dicitur proprie tenet rōemculpe. inqͣꝫtum uero paſſiue tenet rōem peneConcedende ſunt ergo rōnes on̄dentes ꝙ aliqua corruptio paſſio utpote illa que eſt rectitudinis priuatio eſt culpa. ¶ Ad illud ergo qd̓primo obr̄ ꝙ culpa eſt malum quod facimus⁊c. iam pꝫ rn̄ſio ex his que dicta ſunt. nam cūille motus poſſit eſſe paſſio ⁊ actio in quo uoluntas ſe ip̄am mouet. ſic ⁊ eadē actio poteſteſſe ⁊ pene ⁊ culpe. lꝫ ſub alia ⁊ alia rōne .Similiter rn̄dēdū eſt ad ſequens quod obr̄ deuolūtario. ¶ Ad illud quod obr̄ tertio de uerbo magr̄i. dd̓ ꝙ illud dicitur per quandā apꝓpriationē. magis enim ꝓprie dicitur culpacorruptio actio qͣꝫ corruptio paſſio. ueꝝ ē etiam ꝙ quis dum peccaret iuſticia quam hēredebꝫ culpabilis eſt. ratio tamē pfincipalis qͣreculpabilis eſt eſt ex hoc ꝙ ip̄e ſibi fecit illā carentiā. nā ſi inuoluntarie eaꝫ ſuſtineret aliūdetunc teneret potius rōnem pene qͣꝫ culpeAd illud ꝙ omnis pena eſt iuſta ⁊ laudabilis.
4