DIIII.
hoīs cā ē tā pccōꝝ qͣꝫ penaꝝ. qꝛ pena ē paſſioinuoluntaria. ſꝫ qd̓ catur a uoluntate eſt uolūtariū. ergo pena nō cātur a uoluntate. ¶ Iteꝫſi cātur a uolūtate aut a bona. aut a maia. Abona non. hoc ꝯſtat. qꝛ nemo punitur ꝓ bonauoluntate. A mala nō. qꝛ mala uolūtas n̄ ē cāiniuſti īqͣꝫtū hiº. ſꝫ oīs pena iuſta e. ergo nullapena cāta ē a uoluntate. ¶ ℟. dd̓ ꝙ uoluntasduplr̄ dr̄ eē cā alicꝰ. vel ꝑ modū merentis. vl̓ꝑ modū efficiētis. Cū ergo dr̄ uoluntas eē cāpene. hoc nō dr̄ ꝑ modū efficientis ſꝫ ꝑ modūmerentis. voluntas .n. cando culpā efficiendoſiue deficiendo meretur penā. ⁊ ita dr̄ eſſe cāpenaꝝ ⁊ pccōꝝ lꝫ alr̄ ⁊ alr̄. Et ꝑ hoc pꝫ ſol̓oobiectoꝝ. ¶ Ite qͣritur de hoc qd̓ dicit. Bonūoīo carens malo integrū bonū eſt. Hoc .n. videtur falſū. qꝛ integrū bonū eſt illud cui nihildeeſt de bons. ⁊ hoc ē bonū integrū quo ē oebonū. ergo ſolū illud ē ītegrū bonū qd̓ ē ſūmubonuꝫ. ſꝫ multa creata ſunt carentia oī malout bti angeli ⁊ aīe btē. ergo ſi hoc ueꝝ e ēt qd̓dicit multa eēnt ſūme bona. ꝓpter hoc eſt qō.vtꝝ aliqd̓ creatū mereatur dici bonū integꝝ:¶ ℟. dd̓ ꝙ ſicut ꝑſcūꝫ dr̄ multipl̓r. ⁊ qͣꝫtū adꝑfcōeꝫ ſufficiētie. ⁊ qͣꝫtū ad pſcōeꝫ ſuꝑabūdantie. ſic etiā ⁊ integrū bonū pōt dici multiplr̄. ⁊qͣꝫtū ad integritatē ſufficientie. ⁊ ſic dr̄ integꝝbonū qd̓ caret oī malo culpe ⁊ pene. ⁊ qͣꝫtumad integritatē ſuꝑabūdātie. ⁊ ſic dr̄ ītegꝝ bonū ī quo ē oē bonū. ⁊ primo mō ītegrū bonūnō dr̄ eē bonū ſūmū ſꝫ bonū puꝝ qꝛ nihil hetde malo admixtū. ẜo uero mō dr̄ eē bonū ſūmū ⁊ eſt ī ſolo deo ꝑ eēntiā. in creatura aūt ꝑꝑticipatōeꝫ qͥ bt̄ā dicitur ī hoc ꝙ ꝑticipat ſūmū ex cꝰ ꝑticipatōe hr̄e dr̄ oē bonū. ¶ Et ſi tuobijcias ꝙ bonū dicitur ꝑ īmixtione cū ꝯͣrio.⁊ ita bonū qd̓ oīo ē īꝑmixtū malo ē ſūmū bonū. dd̓ ꝙ illud ueꝝ ē in his ꝯͣrijs quoꝝ utrūqꝫē natura aliqͣ. ī his aūt quoꝝ unū eſt natura. alteꝝ priuatio ſicut ē in bono ⁊ malo. luce ⁊ tenebra nō hꝫ ueritate. vn̄ ſicut nō dicit̉ magisluīoſū qꝛ minꝰ hēat d̓ tenebra. ſic nō dr̄ magisbonū qꝛ minꝰ hēat d̓ malo. ſꝫ quēadmodū unaſtella dr̄ maior altera qꝛ magis accedit ad ꝑfectōeꝫ lucis. ſic magis bonū qd̓ magis acceditad pfcōeꝫ bonitatis. nihilominꝰ tn̄ carēs oī malo nō pōt dici niſi ſolꝰ deꝰ ut fiat uis in hoc ꝙdico oīo ut careat oī malo ẜ actū ⁊ potētiā ⁊ faptitudine ſiue ẜ primaꝫ nature poſſibilitate.
¶ Itē q̄rit̉ de uerbo aug. qd̓ dicit in expōne illiuerbi. uel his qͥ dicunt malū bonū ⁊c. Id qd̓ dictū eſt in ꝓphetia ītelligēdū ē de ip̄is rebꝰ qͥbꝰhoīes mali ſunt. nō de hoībꝰ. Hoc .n. uideturfalſū. qꝛ ſicut peccat ille qͥ dicit adulteriū eſſebonū uel homicidiū. ita peccat qͥ dicit īpiū eēiuſtuꝫ. vn̄ ⁊ male dr̄ ille qͥ iuſtificat īpiū ꝓ muneribꝰ. ergo nō tātū de rebꝰ ſꝫ de hoībꝰ hꝫ intelligi. ¶ ℟. dd̓ ꝙ cū dico hoīeꝫ malū ⁊ dicohoīeꝫ ⁊ dico maliciā. pōt ergo attribui bōitasei aut bonitas nature ẜm ꝙ hō. aut bonitasmoris rōe malicie. ⁊ primo qͥdē mō attribuere ei ueritatē ueritatis ē nō deteſtatōis ꝓphetice. ẜo mō meretur maledcōeꝫ. ⁊ hoc ē nō qꝛlaudat hoīeꝫ ẜ ꝙ hō ſꝫ qꝛ laudat eū ẜ ꝙ mal̓⁊ hoc nō ē aliud qͣꝫ laudare maliciā. cū .n. dicitaug. ꝙ nō intellr̄ de hoībꝰ ſꝫ de rebꝰ. non negat qͥn peccatū ſit ꝯmēdādo malū hoīeꝫ. ſedhoc uult dicere ꝙ nō eſt peccatū ſi ꝯmēdaturnatura ſed peccatuꝫ ē ſi ꝯmendetur malicia.¶ Diſtinctio. .xxxv.Oſt hoc uidēdū eſt qͥd ſit peccatuꝫ ⁊ ¶ Supra egit magr̄ de pcc̄icālitate ⁊ origine. hic agit de peccati qͥdditate ⁊ diffinitōe. Diuiditur aūt ꝑs iſta ī tres ꝑtes. In qͣꝝ prima inqͥritmagiſter qͥd ſit peccatuꝫ. vtꝝ .ſ. ſit actꝰ uel priuatio pura. In ẜa dato ꝙ aliquo mō ſit actꝰ ⁊aliquo mō ſit priuatio inqͥrit utꝝ peccatuꝫ ſitpeccati pena: infra. di. xxxvj. Sciēduꝫ tn̄ ꝗ̄dāſic eē pccā. In t̓tio uero inqͥrit utꝝ a t̓mīo ſubtracta ſit a d̓o tāqͣꝫ a cā? īfra. di. xxxvij. Sūttn̄ ⁊ alij ⁊c. Prima ꝑs qͥ ꝯtinet pn̄tē di. diuiditin tres ꝑtes. In prima ponit magiſter peccatinotificatōes. In ẜa uero ex ip̄is notificatiōibꝰinqͥrendo elicit qͥd ſit peccatū ẜreꝫ. In tertiauero diſſoluit rōes ſiue oppōnes qͥ ꝯrie uidēt̓ueritati p̄det̓mīate. Primū facit ibi. Pꝰ hoc utdēdū qͥd ſit peccatuꝫ ⁊c. ſecūdū ibi. Quō ꝯͣdiuerſitatis hꝰ uerboꝝ ⁊c̄. Tertiū ibi. Quibꝰ oppouit̉ ſi oīa q̄ ſunt ⁊c. Prima ꝑs diuidi poſſetī ꝑtes tres ẜ tres notificatōes peccati. ſꝫ rōneſue breuitatis remanet īdiuiſa. Secunda ueroꝑs prīcipalis diuidit̉ ī ꝑtes tres. In prima ꝑtediuerſoꝝ opiones narrat. In ẜa uero ueritateꝫaꝑit. ⁊ iux quorūdā opīonē explanat. ibi Sane dici pōt ⁊ libere ⁊c. In tertia uero auctoritatibꝰ ſcōꝝ ꝯfirmat. ibi ꝙ aut uoluntas oīo etactio ⁊c. Silr̄ tertia ꝑs prīcipalis tres hꝫ ꝑtes