iudicatur cā efficiēs cuius ē magis ſufficiēs.ſꝫ uolūtas nr̄a magis ſufficit ad malū qͣꝫ adbonū. ergo magis dꝫ dici cā efficiēs mali ꝙͣꝫboni. ſi ergo bonū eſt a uoluntate ut efficiente. malū ꝯſilr̄ erit. ¶ Itē ſi uolūtas ē cā maliẜ ꝙ deficiēs. aut defectꝰ ille ē pena. aut culpaSi pena. ergo pena an̄ culpā. Si culpa. loqͣmur ergo de prima culpa. aut ergo ē a uolūtate ẜ ꝙ deficiens. aut nō. ſi ſic. ergo an̄ primā culpā ē culpa. ergo ſi primū malū nō ē auolūtate ut deficiente. uidetur ꝙ nullū malū¶ Itē ſi primū malū ē auoluntate ut deficiente. aut ergo defectu naturali. aut p̄ternaturali. ſi d̓fectu naturali. ergo naturalr̄ ⁊ ſemꝑē principiū mali cū ſemꝑ hēat hunc defectu īſe. Si defectu p̄ternaturali aūt ē ꝯͣctꝰ. aut inflictꝰ. aut uoluntarie acqͥſitꝰ. nullo iſtoꝝ mōꝝpōt poni in uoluntate luciferi ⁊ hoīs primi.ergo ⁊c. ¶ Itē ſi malū ē a uoluntate deficiēte. aut inqͣꝫtū deficit a ſūmo bono. aut īqͣꝫtudeficit a bono qd̓ dꝫ hr̄e. ſi inquantū deficita ſūmo bono. ergo cū talis defectꝰ ē in oī creatura in cā reꝑiretur pccm̄. Si inqͣꝫtū deficita bono qd̓ dꝫ hr̄e. ſꝫ nullus a tali bono defic̄niſi priuet̉ merito alicꝰ culpe. ergo nullo mōprima culpa a uoluntate deficiente eē pōt.¶ Eſt ergo qō q̄ ē rō ſiue diſpō ꝯͣ uolūtatētone cꝰ ſit cā ꝓxīa ⁊ īmediata ip̄iꝰ mali. nō .n.uidetur eſſe cā qꝛ eſt ens. nā hoc ꝯueniet oīenti. nec qꝛ de nihilo. qꝛ hoc ꝯuenit tā uoluntati bone qͣꝫ male. nec etiā qꝛ uolens ꝑ eād̓rōeꝫ. nec qꝛ uolens malū. qm̄ uelle malū ē primū pccm̄. ⁊ uelle malū ē primū malū. ſi ergoillud nō ē rō ſui uel cā uoluntas non diceturcā mali qꝛ uolens malū. ¶ ℟. dd̓ ꝙ abſqꝫdubio malū ſiue pccm̄ ē a uoluntate ut deficiente. ſicut exp̄ſſe dicit aug. ⁊ ꝯcordat dioª.¶ Ad cꝰ intelligentiā notandū ē cū aliqͥs effcusdr̄ eē a cā aliqͣ ſub diſpōne uel ꝯditōe ſuꝑaddita hoc pōt intelligi triplr̄. aut ita ꝙ illa diſpoſitio dicit aliqͥd pambulū ad illū effectumaut qꝛ dicit aliqͥd ānexu. aut qꝛ dicit illū eudeffectu ui īformans ⁊ denoīans ſuū principiūeffectiuū. Primo mō lumen dr̄ eē a ſole lucente. lucere .n. ē actꝰ p̄ambulus ad illuīare.Secūdo mō dr̄ lumē eē a ſole calefaciente.calor .n. comitatur lumē. Tertio mō dr̄ lumte a ſole illuīante. cū .n. dico ſolē illuīare ⁊ lumen eē a ſole idē influxus dr̄. aliter tn̄ ⁊ ali
īportatꝰ ẜ diuerſā ꝯꝑatōeꝫ. Per hunc modūintelligendū eſt in ꝓpoſito ꝙ cū dr̄ ꝙ malūeſt a uoluntate deficiente hoc poteſt intelligtriplr̄ (ꝓpter qd̓ notādū ꝙ triplex defectꝰ reperitur ꝯuoluntatē. Un̄º quidē naturalis. alius culpabilis. ⁊ tertius penalis. Naturalē defectu uoco ip̄aꝫ defectibilitatē q̄ ineſt uoluntati hoc ipſo ꝙ ē ex nihilo. Defectū culpalilē uoco ip̄m pcc̄m̄. defectū penalē illud dānūſiue nocumētū ſiue leſionē q̄ ꝯſeqͥtur ad illd̓De quolꝫ hoꝝ defectuū p̄dictꝰ ſermo v̓itatēhꝫ. nā malū culpe ē a uolūtate deficiente defectu naturali. ꝙ ita ille defectꝰ p̄ambulꝰ ē adculpā. nūqͣꝫ .n. uolūtas poſſet in uolēdo bonūd̓ficere niſi uanitatē ⁊ d̓fectibilitatē ī ſe hr̄et.Similr̄ malū eſt a uolūtate deficiēte defectupenali ita ꝙ ille defectꝰ ē culpe ānexus. nūqꝫ.n. eſt dedecus peccati ſine dedecore iuſticievn̄ eſt etiā ꝙ malū culpe eſt a uoluntate deficiente defectu culpabili. nō tn̄ alia culpa. ſꝫeadē diuerſimode ꝯꝑata. eadē .n. eſt culpa q̄deformatur uoluntas ⁊ eius interior actio.vnde ſic ꝯceditur malū eē a uoluntate deficiente ſicut actꝰ a ſubā agente. cū ergo triplexſit defectꝰ ꝯͣ uoluntatē rōe cꝰ malū dici pōt auoluntate deficiente. quoꝝ unꝰ .ſ. naturalr̄ p̄ambulus ad defectū culpe alter v̓o .i. penaliseſt ꝯn̄s ⁊ ānexꝰ. defectus penalis inſeꝑabiliꝯfeqͥtur defectu culpabilē. īpoſſibile .n. ē eſſededecꝰ peccati ſicut dicit aug. ſine dedecorevindicte. defectꝰ aūt culpabilis nō ſeqͥtur neceſſario nec inſeꝑabilr̄ ad defectū naturaleꝫ.vn̄ nō neceſſario ſeqͥtur ſi alicui ſit defectusnaturalis ꝙ ibi ſit culpa. voluntas .n. nō ip̄opeccat quia ex nihilo ſꝫ hoc ipſo ꝙ ē ex nihilo pōt deficere. hoc ip̄o ꝙ uoluntas potēsē ſeruare rectitudinē iuſticie. hoc ip̄o ꝙ voluntas eſt ex nihilo potens eſt. qͣꝫtū eſt de ſeillā deſerere. et ita defecꝰ ille ꝯͣ uoluntatē reddit eā ad peccandū poſſibilē. ¶ Si aūt tu q̄ras quid faciat ip̄am uoluntate exire in peccatu. ⁊ que ſit diſpoſitio ip̄ius īmediata reſpectu culpe? dd̓ ꝙ nulla ſuꝑadditur diſpoſitio ſꝫ ip̄a uoluntas que eſt dn̄a ſui actꝰ ⁊ libere poteſt ſe ip̄am ꝯuertere ad illud ad quodvult ⁊ ſicut uult. ⁊ ſi indebite ſe ꝯuertat tuncpeccat nulla ſuperinducta noua diſpoſitionea parte uoluntatis que ſit preambula adipſam culpam. vnde ſicut ille qui ſtat rectus