ignoranteꝫ. ſicut ꝑ inenergutiōes. ¶ Sed cōtra.Oyabolus mouet inenergutiones mediante uirtute ſenſibili. ergo uidetur ſimiliter ꝙ moueritſerpentē ad formanduꝫ locutioneꝫ mediante uirtute ſenſibili. hoc auteꝫ non uidetur poſſibile.quia imaginatio ſerpentis non erat capax ſermonis ⁊ locutionis. ergo mediante illa non poterat uox articulata formari Iuxta hoc queritA qua uirtute fuit illius locutiōis formatio prīcipalil̓? Et utrū ſit data noua poteſtas ſerpētiUtrū etiaꝫ fuerit miraculuꝫ. ſicut in locutiōe aſini Balaan ¶ Rn̄o dicenduꝫ. ꝙ ad locutionis formationem iſta tria concurrunt. primo inſtrumētoꝝ aptitudo ⁊ conuenientia. ſcd̓o uero uirtusmotiua. ⁊ tertio uirtus directiua. cuius regimīeſeruatur uox articulata. ⁊ hec tria ſunt in homīecomplete a ſui natura. In brutis uero aīalibusrepiuntur incomplete. habent eniꝫ quēdā aīaliaorgana apta. licet non cōplete ad uocis formationem. habent̉ uirtuteꝫ motiuā. habent etiā uimexcogitatiuā ſiue imaginatiuā. ratione cuiꝰ erudiuntur ad aliquas uoces ꝓnunciandas. nō tamēin eis eſt complete. ſed cuꝫ adeſt uis rōnabilis q̄poſſit ⁊ regere ⁊ mouere. tunc illa potentia incompleta ad actuꝫ habet reduci. ⁊ ſic fuit in illaprima tētatione. naꝫ dyabolꝰ excitabat̉ uiꝫ motiuā ⁊ adiuuabat ⁊ dirigebat ut poſſꝫ illas uocesarticulatas formare. ita ꝙ ſerpenti non eſt datanoua poteſtas. ſed poteſtas ſuperior aſſiſtebat.vnde proprie miraculū non erat. licet quis rationabiliter admirari poſſet cuꝫ eēt ſupra poteſtatēirrationalis creature talia uerba formari. licetergo maior ſit aptitudo in euergutionis rationeuis motiue. ⁊ organoꝝ in loquendo qͣꝫ in ſerpente. quia tamen uirtus principaliter mouēs utrobiqꝫ ⁊ dirigens in formando eſt uirtus demōis.Ideo dicit Magiſter. eodēmodo locutū eſſe dyaboluꝫ ꝑ ſerpenteꝫ qūo loquitur ꝑ demoniacum.¶ Ad illud ergo quod oſtenditur ꝙ imaginatīauis ſerpentis non erat capax locutionis. Dicendum ꝙ ueꝝ eſt de locutione quantū ad deſignationem. ſed non eſt ueꝝ quātū ad uocis expreſſioneꝫ. ¶ Uel poſſet dici ꝙ quāuis motiuū ſerpētis comꝑaretur ad motiuū lingue. nō tamen cognitiua comparabatur ad uocis articulationem.Et per hoc patent ea que queſita ſunt.Tem queritur de hoc quod dicit. Et

ferpens callidiſſimus dictus eſt propter aſtutidyaboli ¶ ſed ſi hec eſt ratio. quare ſerpendictus eſt callidiſſimus: quia pari ratione ſi dyabolus quodcunqꝫ aliud animal aſſumſiſſet. callidiſſimum diceretur. ergo illa non eſſet ratioquare magis illud animai aſſumſiſſet qͣꝫ illud.¶ Rn̄o dicenduꝫ ē ꝙ calliditas attenditur in cognitione ordinata ad nocendum ⁊ ſeducenduꝫet quoniā duplex nocumentū eſt. uidelicꝫ ſpirituale ⁊ corporale. dupliciter poteſt eſſe calliditaſaut in nocendo corporaliter. aut in nocendo ſpiritualiter. calliditatem in nocendo corporaliterhomini. habet ſerpens a nature ſue induſtria. loquendo ſaltem ẜm ſtatum nature lapſe. calliditatem uero nocendi ſpiritualiter non habet a ſe.ſed a dyaboli preſentia. ⁊ de hoc loquit̉ Aug.⁊ magis in littera. ⁊ quia ſpiritualia debēt ſignificari per corporalia ſibi ſimilia. ideo cum ſerpēsex ſe habeat calliditate nocendi ⁊ inſidiandi corporaliter. congruum fuit per ipſum dyabolumexercere calliditatem ſuaꝫ contra hominem innocendo ſpiritualiter. ⁊ ẜm hunc duplicem ſenſum intelligi poteſt ſcriptura.Tem queritur de hoc quod dicit ſcriptura. Sciendum eſt duas eſſe ſpeciestentationis. interiorem ⁊ exterioreꝫ.Exterior eniꝫ tentatio nō eſt niſi propter interioreꝫ. nec ad culpaꝫ perducit niſi mediante interiori. ergo non uidetur ꝙ ab inuicē habeant diſtingui ¶ Item ſubdiuidit interioreꝫ in eā queeſt ab hoſte. ⁊ ī eaꝫ que eſt a carne. Et uideturꝙ diuiſio illa ſit inſufficiens. quia non ſoluꝫ temtatio eſt ab hoſte ⁊ a carne. ſed etiaꝫ a mundo.ẜm illud primo Iohannis. ij. Omne quod eſt inmundo aūt eſt ꝯcupiſcentia car. ⁊cͣ. ¶ Querituretiaꝫ de ſufficientia hoꝝ mēbroꝝ: ⁊ cuꝫ alibi legantur plures alie differentie tētationis. Queritur quomodo diſtinguantur ab aliis? ¶ Rn̄o dicenduꝫ ꝙ tētatio quinqꝫ modis conſiderari pōtſcilꝫ quantuꝫ ad motiuū. ⁊ quantū ad inſtrumentum. ⁊ quantū ad effectu. ⁊ quantū ad gradū. ⁊quantuꝫ ad modū. quantū ad motiuū. uel generaliter uel ſpecialiter. ſi generaliter. ſic diuiditurtētatio in eā que eſt ab hoſte ⁊ a carne ⁊ a mūdout dicitur in quadā ſequētia. mūdus. caro. demonia. diuerſa mouent prelia. Si ſpecialiter ut dicāmotiuū quod ſe offert. n̄ ſolū per modū obiecti.