¶ Sed ꝯtra penitentia eſt uia ad ueniā. ſꝫ primꝰparēs poſtquā peccauit: potuit penitere. qd̓ pꝫqͥa doluit ⁊ penituit. ergo potuit ueniā ⁊ miſericordiā inuenire. ergo peccatū eius fuit remiſibile Iteꝫ dignum ē ut qui ab alio eicit ab alioadiuuetur. ſꝫ homo cū peccauit alio temtantedeiectus ē: ergo decuit ip̄m habere preſidiū etadiutoriū ad reſurgēdū. ſꝫ illo habitō: peccatuꝫhoīs ē remiſſibile: ergo ⁊c Iteꝫ peccatū primihoīs totā humanaꝫ natura infecit. ergo ſi irremiſſibile fuiſſet: tota hūana natura damnata fuiſſet. ergo diuina prouidentia ⁊ diſpoſitio quehoīeꝫ fecerat ꝓpt̓ beatitudinē. fuiſſet fruſtrata.⁊ ita eſſet uana ¶ Iteꝫ non ē maioris ſtabilitatisculpa qͣꝫ gr̄a: nec demerituꝫ qͣꝫ meritu. ergo ſiculpa ade fuiſſet irremiſſibilis gratia precedēsfuiſſet īamiſſibiliſ. ergo ſi gratia potuit aītterepari rōe nr̄a culpa potuit reẜgere ¶ Qō ē ergoꝓpter qͥd remiſſibile fuit peccatū hūanum nonangelicū? ¶ Rn̄o dd̓ ꝙ primū peccatū homīsqd̓ ex tentatione dyaboli ſubſecutū ē: remiſſibile fuit. Et ſi q̄ritur ratio huiꝰ? dd̓ ꝙ ex tribꝰrōnibus una pōt rō ſufficiēs colligi. remiſſibilenāqꝫ fuit peccatuꝫ primi hoīs: qͥa erat in carnemortali: qͥa in uolunt ate uertibili: quia in t̓ranſgreſſione excuſabili. Carnis mortalitas faciebat remiſſibilitatē. potuit enī diuina iuſticia ſeueritateꝫ ⁊ eqͥtateꝫ ſui iudicij: in hōe exercere:preter eternā dānationē: in hoc ꝙ hoīeꝫ peccatoreꝫ morti tradidit. ⁊ hoīs innocentis morteꝫꝑ ſatiſfactioneꝫ ſuſcepit. ⁊ ſic. exerceret̉ in hoīeſeueritatis uindicta pro culpa ꝑ̄petrata. ut quēadmodū hō uolūtarie peccādo deum deẜuerat⁊ ſeip̄m morte culpe occiderat: ſic ſpūs inuitusdeſereret corpus ⁊ mors exgiat̉ in pena: ſicutcōmiſſa fuerat in culpa. angelus aūt ꝑ naturamimmortalis erat. nec mori poterat niſi morteeterna. ⁊ ideo non erat uia exercendi in ipſumiuſticie ſeueritatē: niſi ꝑ mortē dānationis et̓ne⁊ ſic carnis mortalitas multum facit ad hoc ꝙpeccatuꝫ hoīs eēt remiſſibile. Uolūtatis uertibilitas ad hoc nihilominª faciebat. quia enim hōꝯditus eſt ī uertibilitate arbitrij: que non tantūdebebat eē in eo ad momētuꝫ: ſꝫ etiā ad tēpusdiuturnū. quia lōgo tp̄e debebat eē uiator: hīceſt. ꝙ ſicut gr̄a adueniēs eius uolūtati: non abſtulit uertibilitatē ad malū: ſic culpa ſuꝑueniēsnon abſtulit potentiā reuertēdi ad bonū: ⁊ ſicutpotuit tranſgredi ita potuit conteri: ⁊ ſicut per

culpam ꝑuenit ad iram diuinā. ſic ꝑ penitentiārediit ad gratiā. hoc auteꝫ angelus non habuitſicut oſtenſum fuit ſupra di. vij. ꝓpt̓ breuitatēſpacii merendi. poſt qd̓ uoluntas eius uertibilitatē habere nō potetat ſicut ibidem on̄ſum ē.Excuſabilitas etiā in culpa faciebat ad peccatihoīs remiſſibilitatē. ija enim alio ſuggerentececidit: dignū fuit per aliū ſubleuari: ⁊ ide̓o copetebat ſibi mediatoreꝫ habere. ⁊ quia lapſusnon pōt reſurgere ſine manu ſubleuante: et inimicus non pōt recōliari ſine mediatore interuenienet. hinc ē ꝙ peccatū hoīs remiſſibile fuitnon peccatuꝫ angeli. quia hō ꝑ aliū cecidit: aliūdebuit habere adiutoreꝫ ⁊ releuatore. angelusuero nō. qͥa cecidit ꝑ ſeip̄m Et hec ē ratio quaꝫOgr̄ reddit in lr̄a. ⁊ ſic patet ꝙ triplex ē ratioquare peccatū homī remiſſibile fuit: ⁊ iſte tresꝯcurrentes reddunt unam rationē integrā. iterhas tamen precipua eſt ratio: que medio locopoſita eſt .ſ. uertibilitas uoluntatis poſt lapſuꝫper quā homo ſuſceptibilis erar pnie mediātequa ad ueniam poterat ꝑuenire. Concedendeſunt igitur rōes on̄dētes peccatum hominis qꝛex praua tentatiōe ſecutum eſt. fuiſſe remiſſibile. ¶ Ad illud ergo quod obicitur: ꝙ ceciuitde nobiliſſimo ſtatu. do ꝙ quāuis homo eiſetin ſtatu ſublimi: non tamē. ſic dicitur de ſublimiſſimo ſtatū cecidiſſe: ſicut angelus. angelusenī ꝓximꝰ erat glorie a deo ꝙ uno ſolo motuconuerſionis ad deum: poterat effici glorioſusnon ſic fuit de homine. ⁊ ideo non eſt ſimileAd illud quod obicitur: ꝙ homo nullaꝫ habuitinclinationem. dd̓ ꝙ ⁊ ſi nō habuit inclinatiuuꝫinterius: habuit tamē impulſiuum exterius: rōecuius aliquo mō fuit peccatum eius excuſabileeſto tamen ꝙ excuſabile non eſſet in ſe: nihilominus excuſabile factuꝫ ē. quando hō īcepit deſua tranſgreſſione dolere. ¶ Ad illud quod obicitur: ꝙ tota natura corrupta ē. dd̓ ꝙͣ ⁊ ſi corrupta ſit tota quantum ad totam poſteritatemque ſeminaliter ex adaꝫ procedit. nihilominustamen remanſit ip̄ius ade ſemen: in quo benedicte ſunt omnes gentes .i. chriſtus in quo fuitnulla corruptio: īmo membrū ſaniſfimū fuit. etideo ſua cauteriſatione cetera mēbra a fece peccati curauit. remanſit etiam in homine adquanaturalis rectitudo. utpote ſyndereſis que nonfuit in eo extincta: qua mouēte ⁊ inſtigante potuit peccatum deteſtari: ⁊ deteſtando ad deum

44