Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſpūaliū. et iſte poteſt eſſe ẜm duplice ſtatū.ſ. eccleſie triūphantis eccleſie militantis.vnde paradiſus ſpūalis duplex ſiue dupliciter dictus. vnius eſt in eccleſia militāte. alt̓in eccleſia triūphāte. vnde illa que dicta ſūtin Gen. de paradiſo iſto ſpūali poſſunt exponi metaphorice. Paradiſus autem corporalis eſt locus deliciaꝝ amenitatis. hiceſt duplex ſimiliter ẜm duplicē ſtatū .ſ. ꝑfectum imperfectū. ẜm ſtatū perfectū paradiſus eſt empyriū. ẜm ſtatū imperfcūꝫ paradiſus eſt locus quidā amenus in partib orientis de quo dicit Dam. diuinus. Paradiſuseſt dei manibus in eden plantatus gaudij etexultatōis uniuerſe ꝓmptuariū. In hoc aūtloco decuit hominē poni ut eſſꝫ ei facilitasperueniēdi ad patriā. ut deus homini oſtēderet beniuolentiā cuſ locū ameniſſimū adinhabitandū preparauerat. et ſicꝰ amenitasexterioris habitaculi corrn̄deret delicijs interioribus quales habet anima que eſt templum dei habebat anima primi. hominis.Extra aūt hunc locū debuit homo produciut melius cognoſceret dei bn̄ficiū dum ſe videret quaſi aliunde adductu. ut etiā hocoſtenderet homo non erat ibi factus adeternaliter habitandū ſed tp̄aliter peregrinandū. quia deus preſciebat hominis caſūin paradiſo uoluit collocare ut per eiꝰ eiectionē de loco uoluptatis cognoſceret ſenſibiliter quāta bona ſpūalia amiſiſſꝫ culpā.cognoſceret etiā nihilomin quanta eēt dr̄iainter qui dn̄o humiliter obedit. euꝫ quiip̄m ſuperbe ꝯtemnit. Et hoc patet rn̄ſioad obiecta. Locus enim paradiſi ꝯueniēterfuit factus propter hominē inſtitutū. aliaterra ꝯueniēter fuit facta propter hoīeꝫ quēdeus preuiderat lapſuꝝ. et quia ſimul ētuiderat hominē peccatū de ea terra ſūpſit in quā erat poſtmodū rediturus. nec tn̄ ſihomo ſtetiſſet alia pars mūdi ſuperflueret.quia beſtijs ſeruientibꝰ homini habitaculuꝫpreberet. habitaculū hominis ſua inferioritate excellens oſtēderet ſua magnitudinedecoraret ſicut magna platea decorat palatiū. et ſicut aula decorat camerā. Itē queritur de hoc qd̓ dicit. Locū paradi ſi in alto ſituuſqꝫ ad lunarē circulū pertingentē. Uidet̉

enim eſſe falſū. primo quia inter luarē circulū aerē eſt ſpera ignis que paterēturhoīeꝫ ibi poſſe uiuere. Ite aer in ſua ꝑteſuꝑiori ē tante ſubtilitatis ibi non poſſūtaues uiuere ſicut dicit Aug. ergo ſi paradiſilocus eſſet adeo eleuatus non poſſet ibi uiuere homo habens corpus animale. Preterea ſi adeo eſſet ille locus eleuatus maxime appropinquaret ſoli. ergo eſſet calidiſſimus intēperatiſſimꝰ. ſequeretur etiaꝫex hoc terra eſſet ſuꝑ aquā ſupra aeri. dd̓m ſicut doctores dicūt paradiſicorporalis eſt ſitus ualde eminens altus etiuxta equinoctialem in oriente quodāmodouergens ad meridiē. eſt autē tante altitudīsut illuc non ꝯſcendant uapores in aere eleuati. ſed ſit ibi aer mundus purus idoneꝰ ſtatui perpetuitatis. propter puritatem aerisibi eſſe ꝯtēperantiā caloris. et quia ſecus eqͥnoctialē eſt. eſt ibi magna temperies tēporit ergo dicitur uſqꝫ ad lunarē circulū pertingere. hoc non eſt dictū ẜm ſitū ſꝫ ẜm quādāproprietatē ſiue quia ꝯformatur in raritate luminoſitate tranquillitate. ſiue quia uapores quibꝰ dominatur luna illuc ꝑtingūt.Et ſic patet illud. Item queritur de hocqd̓ dicit. In paradiſo erant ligna diuerſi generis ⁊c̄. Propter qͥd duo ex illis lignis nominat non plura? Itē lignuꝫ illud dequo facta ē ꝓhibitio non fuerit ſcientie bon mali niſi propter tranſgreſſionē ade. nonuidet̉ ſic debuerit a ſuo principio noīari. Itē lignū uite illū effectū uiuificādihabuerit. uidetur aut fruſtra fuerit. auab illo effectu denominari debuit..od̓ uniuerſalitas lignoꝝ ſub tribus dr̄ijsꝯprehenditur ẜm ad triplicē utilitatē hominis poterat ordinari. aut ex parte corporis. aut ex parte anime. aut ex parte coniūcti. Si ex parte corporis ſic erāt ligna fructifera que prebebāt ei alimēta ad corporis ſuſtentationē. Si ex parte anime ſic fuit lignūſcientie boni mali qd̓ ordinabatur ad obediētie hominis ꝓbationē. Si ex parte ꝯiūctiſic erat lignū uite quod faciebat ad humaneuite perpetuatione. De his autē lignis ductm̄ nominata ſunt ꝓpter ſpāles effectª ꝓpt̓quod dn̄s illa duo ligna collocauit ī medio