remotō. talia poſſunt certitudinalit̓ ſciri nōſolum a deo et ī deo. ſꝫ a creatura ⁊ hoc inſua cauſa. ſicut tempus eclipſis et ꝯſilium.Quedam ſunt que habēt cauſam determinatam ſꝫ tam fallibilem. utpote ſunt illa q̄ſunt ẜm inferiorem naturam. que ideo hn̄tcauſam determīatā. qͥa intentio nature mouet determīate ad unu. ideo uero fallibilemqͥa multiplex poteſt occurrere impedimentū. utpote ager ſemīatus ſi terra pīguis ē.et bona diſpoſitō ſuꝑiorum corporū affertpinguem fructu. et illa poſſūt quodāmodoſciri ⁊ preſciri. non tantū a deo ſꝫ etiā a creatura que nouit naturas rerū ſuꝑioꝝ et inferioꝝ. non tam ita certitudīalit̓ ſicut p̄dicta.Quedam autem ſūt que hn̄t cauſam indetermīatam ⁊ fallibilem. ſicut ſūt ea que ſūta uolūtate noſtra que indetermīata eſt ꝓpt̓hoc ꝙ ē ad oppoſita. fallibilis etiaꝫ qͥa poſſunt etiā uolenti perficere occurrere multaimpedimenta. et talia non poſſūt certitudinaliter ſciri ab aliqua creatura in ſeip̄a. ſꝫſolum a deo uel per reuelatōeꝫ diuinā. Rōaūt huius eſt iſta. qͥa ꝯgnitō creature pendꝫex re. qm̄ igitur res incerta eſt ⁊ in ſe et inſua cauſa. ideo creatura non pōt illam certitudīalit̓ noſce aut p̄ſcire. diuina aut ꝯgnitionon pendet a re aliqua. īmo oīa que nouitẜm modū ſue ueritatis nouit. et qͥa ueritasſua eſt certiſſima certiſſime ꝯgnoſcit ꝯtīgetia vt neceſſaria. et hoc melius explanatuꝫfuit in primo libro. ⁊ſicut certiſſime nouitita pōt certitudīaliter demōſtrare ⁊ fuelareid̓o hec p̄cognitō futuroꝝ. ul̓ dei e uel a d̓o.et id̓o cū talia futura p̄dicūtur. p̄ditō diciturdiuinatō. qͥa talis eſt actus diuinus. ⁊ qͥa demones ſuꝑbi maxime deſiderāt honorariut deus. maxime conantur on̄dere hoc in ſehr̄e. Et ideo dicere ꝙ demones per ſeip̄osfutura ꝯtingētia p̄ſciant certitudinalit̓. hoceſt eis attribuere qd̓ dei ē. id̓o ē ibi infidelitas. ⁊ infidelitati frequent̓ annexa idolatriaid̓o diuinatō ē ꝓhibita ¶ Quamnuis aūt d̓mones non poſſint ꝑ ſeip̄os futura ꝯtingentiaſcire certitudinalit̓. tn̄ frequent̉ uera p̄dicut.qͥa euetu futuroꝝ aliquo modo preſentiuntHoc aūt ē quadrupliciter. ſicut dicit Augꝰ.in. iij. ſuꝑͣ Gen̄. ad lr̄am. Aut enim ſenſusvel ingenij acrimonia. aut multa experiētia
aut doloſa cautela. aut aliena doctrīa. Senſus acrimonia. vt qn̄ uident diligent̓ ⁊ ꝯſiderant ad quid inclinetur affectō noſtra. vl̓que ſint inducentia uel retrahētia. Expientia tempoꝝ. qͥa ex talibus uidꝫ accidere talia. Doloſa cautela. qn̄ ꝓponit aliquid facere. ⁊ p̄dicit qd̓ aliquid ſit futurū. Aliena doctrina. qn̄ iuſto dei iuditō ꝑmittitur addiſcere ab āgelis. Et ſic patꝫ ꝙ demones futuraꝯtingentia ⁊ ſi poſſunt p̄ſentire ꝓbabilil̓. nōpoſſunt certitudinalit̓ p̄ſcire. ſicut on̄dūt rōnes ad hoc inducte. ¶ Ad illd̓ ergo qd̓ obicit̉ d̓ aſtronomis ⁊ mathematicis ꝙ frequēt̉dicūt uera. dd̓ ꝙ hoc ſolū ē ꝯiecturādo ſiueẜm lege aſtroꝝ. ſiue ẜm diabolica ꝯmertia.ẜm legē aſtroꝝ utpote qn̄ dn̄atur ſtella quehabꝫ imp̄ſſionē ſuꝑ diuerſos huores. diſponit ẜm hoc hominē ad diuerſos mores ⁊ aſfectōnes. ẜm diabolica ꝯmertia ut qn̄ uolūtvim aſtroꝝ ultra protēdere qͣꝫ ad illud ſuꝑquod poſſunt. tūc enī niſi diabolus adeſſetita frequent̉ falſū ſicut uerū dicerēt. nūc aūtcū toto auxilio d̓monū frequent̉ falſuꝫ p̄dicunt ⁊ d̓cipiūtur. ſꝫ tanta ē demonū aſtutiaꝙ ita ſciūt occultare fraudē ſuā vt on̄danterrorē ſiue defectu fuiſſe in aſtronomo ꝯſiderāte. nō in arte aut diabolo aſſiſtente. Inhoc igitur ſtat Rn̄o. ꝙ aſtronomi de ꝯtingentibꝰ hn̄tibus cāꝫ fallibilē ⁊ indetermīatānō p̄ſciūt uera niſi ex ꝯiectura. ⁊ diabolusex maiori ꝯiectura illa p̄ſentit. nō tam certitudinalit̓ p̄ſcit. ¶ Ad illd̓ ergo qd̓ obicit̉ d̓magis ⁊ diuinis ꝙ dicūt uera. pd̓ ꝙ uerū ē.ſꝫ tan̄ aliqn̄ dicūt falſa pꝫ. qꝛ potꝰ dicūt uerū cāliter qͣꝫ certitudinalit̓. potiꝰ ꝯiectura qͣꝫſcīa. qͥ enī ſemel dicit futurū in uerbo domet nō euenit. ſicut in lege dicit̉. Somniatoreſt ⁊ nō ꝓpheta domī. ⁊ ido p̄cipit̉ occidi.¶ Ad illd̓ qd̓ obicitur d̓ ſomniis in qͥbus p̄uidētur futura. dd̓ ꝙ quicqͥd d̓ hoc ſenſeritPhilo. quoꝝ poſitōes longū eēt hic retexere. qd̓ d̓ eis dicit ſacra ſcriptura indubitant̉eſt tenēdū. rep̄hēdit enī eos qͥ ꝯfidētiā hn̄tin ſomniis. vnd̓ Ecc̄. xxxiiij. Sicut pturientis cor tuū fantaſias patitur. niſi ab altiſſimo fuerit miſſa uiſitatō ¶ Ideo intelligēdūꝙ quīqꝫ de cauſis fiūt ſōnia. quedā ꝯtigunt̉ex diſpoſitōe corꝑis. q̄dam ex ſollicitudīementis. quedā ex illuſione diabolica. q̄dam