Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Fuerūt etiā aliqui qui dixerūt angelos nonhabuiſſe gr̄am gratū facientē ab inſtāti creatiōis. ſed poſt. Et que eos mouit ē diſpoſitio nature āgelice fertur ī id qd̓ appetit ſine retardatiōe. vnde ſicut ex cōuerſione ad malū ita ꝓfunde cōuerſi ſunt ut nonpoſſent redire. ſic īmo multo magis ex conuerſiōe ad bonū ſiue ex habilitate ita bonototaliter adheſiſſent ſi gr̄aꝫ habuiſſentnūqͣꝫ lapſi eēt. vnde n̄uidetur aliquoꝓbabile lucifer habuit gr̄am. ſi ip̄e nonhabuit inter ceteros eēt excellēs. a maiori arguit̉ nec alios habuiſſe a ſui origine.Hāc poſitionē uidet̉ acceptare Magr̄. hancpoſitionē cōiter tenēt doctores; ita huictāqͣꝫ ꝓbabiliori cōiori cōcordandum eſt. Ad auctoritates ī cōtrariuꝫ adductas reſpōdendū ē diſtīctionē gratie Uno eniꝫ gr̄a dicitur cōiter ꝓut comphendit qͥcqͥd naturalibꝰ eſt ſuꝑadditū. naturalibꝰ inqͣꝫ ſunt de generali rei cōſtitutiōe. ſicut dicimus gr̄am habere bonū ingeniū. bn̄ legerebn̄ cātare huiuſmōi. Aliomō diciturſuꝑadditū eſt libero arbi. ad rectitudinē faciens diſponēs. ſicut dicimꝰ v̓tutes naturales. ſicut īnocētia. mititas. pietas. Tertio ē ſuꝑ adiectū tāqͣꝫ rectificasplens eleuās. hec dicitur gratia gratumfaciēs. quia ſicut hominē acceptabilē deo. etideo acceptabilē quia ſufficiēter ꝯformeꝫ.Quādo ergo dicit̉. āgelo data ſunt gratuita. intelligitur de gratuitis tertiodictis. ſed prīo uel ſcd̓o. qͥa ſic multa bonagratuita habuerūt. aut ſi ītelligitur de gratuitis ꝓprie dictis. intelligit̉ ab inſtanticreatiōis. ſed ſicut ītelligitur peccatū diaboli fuiſſe ab initio. qͥa ſtatī poſt initiū et poſtprimū motū deliberatū cecidit. ita ītelligēdūeſt de gratia angeloꝝ. aut ſi ītelligitur degratuitis ꝓprie dictis ab inſtāti creatiōis.hoc intelligitur formaliter ſiue eēntial̓r.ſedꝰ diſpoſitīe. vnde dicitur aliquis creatuſin aliquo. quia ī ꝓxima diſpōne ad illud. etita hāc triplicē uiaꝫ ad auctoritates inductas multas alias que poſſent adduci pōtcreuiter reſpōderi. Ad rōnes autē ſumptas a dei liberalitate. Dicendū liberalitas ē ſaluo ordine ſapīe iuſticie. quāuiseīm ab inſtāti creatiōis cuiuſlibꝫ hoīs poſſꝫ

ex liberalitate beatificare. tamē longopore tardat. Similiter qͣꝫuis poſſit cuilibꝫꝑuulo gr̄am dare ſine baptiſmate ſicut cuꝫbaptiſmate. tamē dat. Et huius eſt.quia gloria ē bonū laudabile. ideo dat niſi meritū laudabile. ideo cōuenit darip̄cedente aliquo merito cōgrui. Similiter quādo cōfert gr̄am ſi cōfert adulto. cigr̄a faciat habente dignū gloria confertniſi ad motū liberi arbitrii ſi habet uſuꝫ. ſiuero ad motū fidei aliene ſiue ad meritum xp̄i. ideo ẜm ordinē ſapīe ſtatim debuit dare ſed expectare motū li. ar. qd̓ fecit. vnde ad ſe conuerſis ſine mora deditgr̄am. patꝫ ergo reſpōſio. Ad illd̓ quodobicit de liberalitate habilitate. Dicēduꝫquia tm̄ exigit mūditiā ul̓ diſpōem. ſedmotū li. ar. ī adulto. ꝑuulo v̓o pōt alienummeritū ſuffragari ſicut demerituꝫ. Adillud qd̓ obicit̉ ultīo de ſtatu ī malo erat.Dicendū ſlm ē. qͣꝫuis eiꝫ poſſet mereri ex his que acceꝑat. tamē qͥa dominus itaꝓmptꝰ erat dare ſicut ip̄e accipe. nullū habebat obſtaculū in merēdo ſicut nec ī demerēdo. hoc pꝫ. Sicut eīm facile fuit diaboloauerti. ita facile bonis āgelis cōuerti. ſicutauerſio fuit demeritoria. ita ꝯuerſio facta ēmeritoria ſtatī appoſita gr̄a. vnde ſic̄ aliqͥs indirecte dicitur habere aliqͥd qd̓ ſtatīhabꝫ indiget petit. qͣꝫuis non penes ſehabeat. ſic etiā indirecte potuerunt diciāgeli gr̄am habuiſſe. ſi habuiſſent maioreꝫ facilitatē ad malū ſiue īclinationē diuinuꝫ adiutorium in opportunitate deeſſet recte obiceret.Onſequēter circa ſcd̓ꝫ duo queruntur. Primū eſt Utrū bonis reuelari debuerit futuramanſio. Scd̓m ē Utrū reuelari potuerit malis ſua damnatio:Rimo ergo queritur nullisin creatiōe data ſit gr̄a. nullisetiā data ſit gloria. Utrū aliqͦbus data ſit future glorificationis p̄ſcientia. Et ſic uidetur. Deꝰ abinſtāti ſue creatiōis āgelos ꝯdidit repletos