Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

h

diuerſus modus cognoſcēdi materiaꝫ. Materia eīm dupliciter eſt ſcibilis. ſcilꝫ priuationem analogiaꝫ. Lognitio priuationem ē prius remouendo formā. deīde diſpoſitionē ad formā ꝯſiderare ip̄am eēntiamnudā in ſe quaſi tenebrā intelligibileꝫ. Cognitio autē analogiā ē cōſimilē habitudinem. Habitudo autē materie ē potentiaꝫ. et ita hec cognitio ē cōꝑationē materie ad formā mediāte potentia. Potentiaautē materie dupliciter pōt comꝑari ad formam. aut inqͣꝫtum p̄bet ei fulcimentū in rōeentis. ſic cōſiderat metaphiſicus. aut ſubrōe mobilis. ſic ꝯſiderat naturalis philo.Cōſiderātes materiā ergo ẜm priuationemoīs forme tam ſubſtātialis qͣꝫ accidentalis.dixerūt eadē eſt in ſpūalibus corporalibus eſſentiaꝫ. Si eīm ab oībus formisab oībus accidētibus ſeꝑetur utraqꝫ materianulla oīno diuerſitas apparebit Cōſiderā.tes autē materiā ẜm analogiā ſcilꝫ ſub rōnepotētie inqͣꝫtū p̄bet fulcimentū forme ī rōneentis. dixerūt eandē ẜm analogiā. quia eſtibi ꝯſimilis habitudo. Sicut enim materiacorporaliū ſuſtinet dat ſuis formis exiſtere ſubſiſtere. ita etiā materia ſpūaliū. Eſtetiā ibi ꝑticipatiōis ẜm plus minꝰ.in ſpūalibꝰ ſubſtat forme ſubſtātiali tātū. incorporibꝰ uero ſuꝑioribꝰ forme ſubſtantiali qͣꝫtitati. īferioribꝰ forme ſubſtātiali qͣꝫtitati ꝯtrarietati. et quoniā qd̓ pure ē ingenere ſubſtātie plus ꝑticipat de rōne ſeſtātis indepēdentis. aūt plus accedit adnaturā accidētiū magis elongatur. hinc ēſubſtantie ſpūales prius uerius ſūt ſubſtantie. deinde corpora ſuꝑiora. poſtrēo corpora inferiora. hi non dixerūtˡ eēt eadeꝫꝓprie. quia nec materia corporaliuꝫ eſt nataſuſtinere formas ſpūales. nec ecōuerſofiderantes auteꝫ ẜm analogiā ſub ratiōe potentie inquantū prebet fulcimentū forme inratione mobilis. dixerunt etiam eandemanalogiam. quoniā ſicut in corporalibus eſtaliquid quod ſuſtinet uariationes quo adprietates corporales. ita ī ſpūalibus quo adſpūales. et eſt ibi ratio prioris poſterioris in ꝑticipando. Nam materia poteſtfulcimētū uariatiōis ẜm ſitū forma. ut ī corporibꝰ corruptibilibꝰ. aut ad ſituꝫ tm̄. ut ī ſu

pioribꝰ. aut ad receptionē influentie habituū p̄dicionē. ut ī ſubſtātiis ſpūalibꝰ. Etẜm hāc cōſiderationē ꝓprie ē materia ī corporibus corruptibilibus. minꝰ ꝓprie ī corporibus īcorruptibilibꝰ. minime in ſpiritibus.Et inde etiā eſt dicūtur aliquādo īmateriales. quia minimū habent de hac poſſibilitate. ẜm hoc materia ē infimū. et hi nonpoſuerūt materiā unā. quoniā materia ī angelis non habet poſſibilitateꝫ ad tranſmutationeꝫ formarū ſubſtantialiū. nec ē poſſibilisad recipiendū formas corporales. et inde e dicit philo. ſpūaliuꝫ corporaliū non ēmateria una cōſiderās potentiā materie ī relatione ad formā ut mobileꝫ. Ex his patetratio diuerſitatis uia harū poſitionū. ęuerū dicūt ẜm diuerſas uias et ẜm diuerſosmodos intelligēdi. et ſic currūt diuerſe rōnes auctoritates īueniūtur ad ꝑtes oppoſitas.et patꝫ reſpōſio obiectoꝝ. nec ē cōtradictioſi quis recte ītelligat utrāqꝫ. Uel aliter poteſt dici cuꝫ loquimur de unitate materieloquimur de ipſa ꝓut̉ ad eam ſtat reſolutioprincipiatorum. ideo tripliciter poſſum loqui ẜm tres ſunt qui docent reſolutioneꝫfacere ad principium materiale. ad materiam reſoluit naturalis qui conſiderat generationē et corruptioneꝫ. Ad eaꝫ reſoluitphiſicus uniuerſalis qui cōſiderat omne corpus mobile ſiue ad ſitum ſiue ad formam.Ad eam reſoluit metaphiſicus qui cōſideratomne ens. et unuſquiſqꝫ reſoluit ẜm amplitudinem ſue conſiderationis Nam phiſicus inferior qui negotiatur circa generationem et corruptionem conſiderat materiā uteſt principium generationis et corruptioniset ſic eſt ſolum in his inferioribus. et quoniam omnia talia ſunt ad īuicem tranſmutabilia. ideo ſolum dicit eandem materiā generabilium corruptibilium Phiſicus fuperior conſiderat ipſam materiā mutabileꝫſiue ad ſitū ſiue ad formā. uidꝫ eādē paſſionē in īferioribꝰ ſuꝑioribꝰ quā mutabilia ſūt ad ſitū ut ꝑtibilitatē mobil̓ cꝰ prīcipiūē materia. r̄ſoluit ad materiā oīs rei corporal̓. ẜm hūc philo. ē eadē materia ī oībꝰcorporalibꝰ Metaphificꝰ ꝯſiderat naturaꝫoīs creature maxīe ſubſtātie ſe entis ī quaē ꝯſiderare actū eſſendi. hūc dat forma.