Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

in eodē nunc eui. ergo ſi oīuꝫ euiternorumeſt unū nunc. ergo unuꝫ euū eſſentiamReſponſio. Ad huius queſtiōis intelligentiam p̄notandū eſt qualiter intelligitur unitas in tempore Scienduꝫ autē triplicittentauerunt aliqui unitatem tēporis acciꝑe f accidēs habet tripliciter comꝑari ad ſubiectum. Habet eīm ibi cauſam. exiſtētiam apparētiam. Dixerunt ergo aliquipus eſt unum rōne ſubiecti in quo primo ē ſe quo remoto remouetur tempꝰ. vndedixerūt tempꝰ eſt unū. quia eſt in primomobili cuius motu ceſſante ceſſat temp.Sed illud non ſufficit dicere. quia ſicut dicitAug. Si ceſſaret motꝰ primi mobilis adhucpoſſet moueri rota figuli. et conſtat̉ſuraretur ille motus. ergo tantum eſt ibiīmo in alijs rebus mobilibus. Iteꝫpus ē in affectiōibꝰ cogitatiōibus li. ar. qd̓non ſubeſt motui celeſti ſicut uult Aug. Etideo dixerūt alij tempus eſt unū rōe ſubiecti in quo prīo apparet. enī tempꝰ ſitnumerꝰ ſiue mēſura motuū. numerus iſteẜm eſſentiā habitū ſit in re mobili. uel mota in qua ē priꝰ poſterius. ẜm actualē ueronūeratione ſit a ꝑte anime. ſicut uult philo Aug. cum anima omnes motus nūerationes numeret aſpiciendo ad menſuram motus primi mobilis .ſ. diem annū horam.Uoluerūt dicere unum ē tempus rōe ſubiecti in quo primo apparet. quia ſi omniahabeant ꝓprios ꝑiodos. tamē omnia numerantur meſurantur menſuram motus regularis recti nobis notiſſimi .ſ. motꝰ mobilis primi. Sed illud non ſufficit. quia dicit philo. de celo mundo. ſi eēt duo mobilia prima adhuc unum eſſet tempus. tuncnon poſſet dici unum ratione ſubiecti ī quoprimo eſſet in quo primo apparet. utrūqꝫ eſſet eque primum et euidens. nec ratiōeanime. quia tempus non eſt numerus numerans ſed numeratus ut philo. uult. et tempeſt diſpoſitio rei extra. non fixio anime.Et ideo dixerunt tertii profundius unitas temporis ſumitur ab unitate ſubiecti aquo cauſatur. Subiectum autem a quo cauſatur eſt materia ut mutabilis. et ita ut ensin potentia. Nam materia ut eſt in acquiſitione forme mutatur. ſic eſt ēs ī potentia.et ideo tempus maxime inter omnia accidē

tia ſe tenet plus cuꝫ materia. Si ergo materia una eſt per eſſentiam differens peruna non unitate uniuerſalis nec ſingularis.ſꝫ medio. ſic tempus in omnibusporalibus eſt unum per eſſentiam differensper eſſe. Et ſi queras vnde eſt hocpus eſt unum cum tamen motus ſint uarii:Dicendum motus diffinitur per id ad qd̓eſt. vnde motus reſpicit motorem mobile et terminuꝫ. tempus autem reſpicit ipſaꝫdurationem uariam ſucceſſiuam que uenitex potentia rei mobilis. et quia motus nature durantis conſimul eſt. et natura illa ſupra quam fundatur eſt una numero. et id̓otempus non tantum eſt unum ſpecie in omnibus temporalibus. īmo etiam quantuꝫ adeſſentiam unum numero differens per eſſe.ſicut poſuerunt omnes ſapientes qui circahanc materiam locuti ſunt. Si iam querasquare non ſic eſt in alijs quantitatibus cumomnes reſpiciant materiamDicendum omnes alie et ſi eſſe incompletum habeant in materia. nam ſunt in materia dimenſiones infinite. tamen eſſe completum ip̄aꝝeſt a materia exiſtente ſub forma. tempusautem habet eſſe ex hoc materia tenditad formaꝫ. propter hoc cauſatur a motuqui eſt endelichia entis in potentia. et ideotenꝫ ſe maxīe ex ꝑte materie. id̓o minimediſtinctum. Nec dico tempus ſit in ipſamateria omni forma circunſcripta. quia hoceſt contra Auguſtinum xij. confeſſi. Quia ē uiciſſitudo aliqua ī materia niſi ī ea ēforma. ſed quāuis ſit in materia que ē ſulforma et ab ipſa cauſetur. magis tn̄ cauſat̉ amateria ut tēdit ad formā. hec ē in materiarōe ſue potētie ẜm hūc triplicē modū uiſiſūt aliqͥ unitate ī euo ponere. Prīo rōe ſubiecti ī quo prīo ē. Poſuerūt eīꝫ ordīeꝫ ī ītelligētiis ꝯtinētiā v̓tualē. ſic̄ ī uiſibilibꝰ ē r̄pire ꝯtinētiā localē. ſic̄ tēpꝰ ī prīo mobilidat̉. ſic euū ī ip̄a ītelligētia v̓tual̓r alias ꝯtinet ī alijs īfluit. Sꝫ iſta poſitio pōt ſtare.Prīo qͥa oēs ītelligētie ī īcorruptiōe habenteqͣlitatē ſicut ī ſequēti diſtin. dicitur. Scd̓oqͥa ꝯſeruatio ītelligētiaꝝ īmediate d̓pendꝫ ad̓o. Tertio qͥa ſi illa ītelligētia deſtruereturtunc fundamentū eui periret. poſſibile fuitillā peccaſſe. īmo forte peccauit diaboluecredatur fuiſſe excellentiſſimus angelorum.