Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Item ex tanta potentia creat deꝰ ex ꝙͣtagenerat. quia utrūqꝫ facit potentiā infinitam. ſꝫ deꝰ pōt generare ſine mutacōe ſui etiā primegēite. ergo pari rōne pōt creare ſine mutacione ſui creature. aut ſi nonquero quare? Reſpōſio dd̓ qͣdameſt ꝓductō in qua productū ſe habet aliternunc et prius. quia ẜm aliquid ſui fuit priusſub una diſpoſicōne nūc eſt ſub alia. tal̓eſt ꝓductō ē ex materiali principio ut naturalis generacō. quedam ē ꝓductō in quaproductū aliquo modo ſe habꝫ nūc. nullomodo prius. talis ē productō que ē ex nihilo. Tercia ē productō ī qua productu omnimodo ſe habet nūc prius. ſi tamen ē ibidicere prius. talis eſt filij generacō ab eterno. ab eterno enim ſic proceſſit ut nūc. Prima habet rōnem motus mutacōnis productōnis. motus rōne ꝓpriacōnis materie.que fit diſpoſicōes accidentales. hoc indiget ſucceſſione temꝑe. mutacōnis rōneexitus in ſiue recepcōnis ſubſtātialis forme que ſit in inſtanti. productōnis uero racōne eius illam formam non a ſe habetſed ab alio effectiuo. ſcd̓a caret rōe motus.habet tamen rōnem mutacōis ꝓductōis.rōne motus caret. quia non habeat materiam nulla poteſt pire diſpoſicō. hꝫ rōemmutacionis. quia ibi ē ſubita noua formeinductō. habet rōeꝫ ꝓductōnis. qm̄ hoc hꝫab alio effectiuo principio. tercia caret rōnemotus mutacōis. habet tamen rōem productōnis. rōne mot̓us mutacōis caret. qͥanec eſt ex materiali principio nec ex nihiloſed tantum ē ab aliquo. ſempiternaliter ēab ip̄o. Concedend̓ eſt igitur productiocreature ē mutacō. et ꝯcedende ſūt ratōesad hoc licꝫ aliq̄ uideant̉ ſophiſtice. Qd̓obicitur ē ſine motu. dd̓ illud intelligitur ſine motu agentis. non ſine mutacioneproducti. ſi eniꝫ. vt dicit philo. anima dummouet corpus īmobilis ꝑſeueret. qͣnto magis deus cum creat mutat omnia ip̄e ſtabilis manens dat cūcta mutari. Si ergo obiciat uerbum actiuū paſſiuū idē ſignāt.dd̓ falſum ē. quia actō paſſio dicunt diuerſa genera. tamen in ꝯiugacōne poniturvnum iuxta alteꝝ. quia ẜm uocis formacōnem unū nenit ab alio. Qd̓ obicitur

mutari eſt aliter ſe habere nunc prius. dd̓ iſta non ē generalis eius qd̓ eſt mutatari ſiue mutacōnis. ſꝫ ſolius mutaconis naturalis. Qd̓ ergo obicitur. īmutabile eſtquod ſe habꝫ eodem modo. mutabile qd̓ſe habet aliter. dd̓ hic ē ꝯſequens. quiaſi mutabile īmutabile opponūtur vt priuacō habitus. īmutabile ē qd̓ ſe habꝫ eodem modo. mutabile ē ſiue mutatū qd̓ſe hꝫ eodē. ſꝫ hoc habꝫ tres cauſas ueritatis. aut quia prīo nullo ſe habꝫ priet poſterius. aut nullo modo prius aliquo poſterius ita eodem mo. aut quia ſimpliciter aliter ſe habet prius aliter poſterius. ideo ꝓcedit a pluribus cauſis ueritatis ad unā peccat ẜm ꝯſequēs Ad tresrōnes ſequentes pꝫ Rn̄ſio. quia oēs procędunt de mutacōe naturali. que pexigit miateriam ens ī potentia. que ē generacio.tali autem modo creaco non ē mutacō ſedſuꝑ hanc mutacōem. unde pōt dici ſuꝑnaturalis mutacō. ſi queratur. vtꝝ ſit mutacōad formam aūt ſitum? dico ē ad totā reiſubſtantiam ita ad formam. ac hoc ſubmutacōe ad formā pōt ꝯprehendi. Qd̓queritur de generacōne filij? dd̓ non eſtſimile. qͣꝫuis enī utraqꝫ ſit ab equali potencia. tamen creacō eſt ex nihilo. ſed ex nonpoteſt dicere identitatem nec cauſalitatemergo ordinem. ergo fieri ex nihilo habetpoſt nihil ita poſt non. ergo aliquo modo ſe habet nūc quo non ſe habehat priuset ideo neceſſario mutacō ponitur productionem de nihilo uel inceptio. filius autemeſt de patris ſubſtantia identitatem. necoportet habeat ordinem ad nihil ſiue ad eſſe. ergo poteſt ſemꝑ. ita produciſine inicio mutacōne. vnde ꝓductō reiponit īchoacione rei neceſſario. ſꝫ ꝓductioex nihilo neceſſario pōit. id̓o creatio īcludit mutationē. generatio uero filij mīme.Ecundo queritur vtrum creatio dicat medium inter creatorem et creaturā? Et ſic ui9det̉. ſicut ſe hꝫ generari ad generatum eſſe. fieri ad factum eſſe. ita creari ad creatum eſſe. ſed fieri eſt medium inter facientem et factum eſſe. et generari inter generantem generatum. ergo ⁊c.