OVidam. Hic incipit ſecūdapars huiꝰ oꝑis. in qua tractatur de negocijs. expeditotractatu de miniſtris. et ſic̄magiſter mutat mat̓iam.ſita et modū tractandi. ꝓpōmendo thema et queſtiones.Quia ergo negocioꝝ quedāſūt ciuilia. quedā aūt criminalia. et crimīalia ciuilibꝰ p̄iudicat ī pͥmis vj. cais. De c̓mīalibꝰ p̄mittit. et qꝛ int̓crimina ſimonia maius reputat̉. Ideo hic pͥmo de eotractat thema. ꝓponendo ẜm lau. et hug̓. Quidamhabēs ⁊cͣ. Tria ſūt. circa que eccl̓iaſtice religiōis ꝯditio mouet̉ .ſ. mīſteria officioꝝ. negocia reꝝ. ſacr̄a ſpūaliū. Ini pͥmis famulamur deo. In poſtremis ꝓximis.In vltimis cōſulimꝰ nobiſip̄is ad ſalutē. ut ſic ꝑ obſequia dn̄o exhibita ſtipēdia et̓na ſꝑemꝰ. ut ꝑ abſolucōeꝫ litiū. aīmos ꝓximoꝝ pacificemꝰ. ut ꝑ fidē ſacramentoꝝ. veniamꝰ ad intellectū occultoꝝ. In officijsergo ſpes. In negocijs caritas. In ſacr̄is exercet̉ fides.quibꝰ tribꝰ v̓tutibꝰ. qͣſi ꝑiete. tecto et fūdamēto. tociꝰdn̄ice domus officiū cōſumat̉. Hec tria non in ſubtilioculo. igr gratianꝰ attendēs. ſui oꝑis ſeriē longā.iuxta hāc triformitatē digeſſit. Nam cū in pͥma ꝑte de gradibꝰ ⁊ officijs clericoꝝ egerit. et in nouiſſimade ſacr̄is dixerit. hanc mediā diuerſoꝝ negocioꝝ. cauſis multiplicibꝰ occupauit. pulcre vero poſt tractatūofficioꝝ. de negocioꝝ diſputacōne ꝯtinuat. quia pͥmovota cerimonialiū. reddēda ſūt deo. et poſtmodū ī exterioribꝰ vacandū eſt ꝓximo. Exº moyſi homīs dei. qͥpriꝰ tabernaculū oraturꝰ ad dn̄m introibat. et poſteaforis exiēs ppl̓o ꝯſulebat. exͣ de renū̓. niſi cū pridem.xxxvj. di. ſi quis vult. et in euāgelio dicit̉. Pruno qͦrite regnū dei ⁊cͣ. math̓. vj. in fi. Et qm̄ in d̓ini cultꝰobſeqͥis errare. hereſis ē. in reꝝ negocijs errare et fallieſt humane temptacōis Ideo non īmerito alijs duaboꝑtibꝰ ꝑtractatis. vbi de ſacr̄is ⁊ mīſterijs agit̉. ab oīum queſtioᵐ iurgijs ſeuocatis. iſtā ſolā mediam. q̄negocioꝝ diffinitiua eſt. multis thematibꝰ ⁊ queſtionibꝰ agitat et ideo poſt tractatū miniſterioꝝ. tractatūnegocioꝝ ſubiūgit. qꝛ in illis .ſ. mīſterijs eccl̓iaſticis.aīaꝝ ſaluti. in iſtis .ſ. negocijs. ꝓxīoꝝ ſaluti et paci.ſiue quieti cōſulit̉. in illis placat̉ deꝰ. in iſtis homo pacificat̉. in illis deo colloqͥmur. In hijs homī cōfabulamur. et ideo merito de illis pͥmo. Secūdo de iſtis tractatū annectit. ¶ Et qꝛ negocia eccl̓iaſtica alia criminalia ſūt. alia ciuilia. xiiij. q. ij. ſuꝑ xvj. q. j. ſūt. Cūqꝫ criminalia ciuilibus p̄ponunt̉. iij. q. ult̓. prius. C. qͥac. non poſ. l. j. recte in pͥoribus vj. cauſis. p̄mittitde crimībꝰ. oſtendens quō accuſari. quō excipi. et quopacto debeāt cōdēpnari. de ciuilibꝰ negocijs ī reliqͥs cauſis tractaturꝰ ¶ Et ſciendū eſt. ꝙ ſicut in ꝯſtitucōibꝰlegis forenẜ. p̄cedūt crimīa leſe maieſtatis. ſic int̓ oīacrimīa eccl̓iaſtica. maximū crimē eſt ſimonia. ut. j.e. q. fi. patꝫ. Et temporis prioritate. et ſui ꝑuerſitateEt quidē prioritate tēporis. qꝛ cū in veteri teſtō eſſetcondēpnatū. ut ip̄is noue legis auſpicijs. ante omīaalia crimina. recidiua quadā cupiditate. conſtat eſſeſubortū ſui ꝑuerſitate. qꝛ cetera crimina ꝑſonas indignas ordinibꝰ faciūt. hͨ aūt crimē facit. ut etiā ip̄i ordines indigniſſima huīliacōne vileſcūt. Satis em̄ vile eſt qd̓ em̄pcōe cuiuſlibet fieri pot̄. ꝓ huiꝰ itaqꝫ rōe inpͥma litigioꝝ cauſa. agit̉ de ſimonia. Et qm̄ hereſis.poſtea ẜm locū obtinuit. ut. j. e. q. i. eos. et. c. fertur.ideo ⁊ de hereſi in cauſa hac interponit dicens. qm̄ ſacramēta hereticoꝝ. aliqn̄ ſūt vera. aliqn̄ falſa. qn̄qꝫ efficacia. qn̄qꝫ inania. In hac ſimoniacaꝝ ꝯcertacōne q̄ſtioᵐ fremebūdo agmī occurſuri ad apiēdā viā nr̄o ꝓceſſui. Primo vidēdū eſt Quid ſit ſimo ⁊cͣ. ẜm ℟. etgof. jobtulit. xx. q. i. c. ij. c. qͥcūqꝫ. ditiſſimo fc̄m reIcirat vn̄ ſubau. maxīe. ad hͨ exͣ de ſy. tua. qꝛ in hͨ crimine non excuſat pauꝑtas. ut. e. ti. qm̄. Sed vinc̓. ethoſ. ꝯtͣ. ut ibi no. ar. ad h̓. vt. j. e. q. ij. Si quis ꝓpterDicebat t. ego intelligo illa̓ decre. qm̄. vbi pactio precedit. Vnde dicebat goſ. ꝙ ibi loquit̉ qn̄ recipiētesimꝓuide cōmittūt ſimoniā. et poſtqͣꝫ cōmiſerūt p̄textu pauꝑtatis nitūtur excuſare. ꝙ dic ut no. in ſūmae. ti. §. Item querit̉ aliquis ⁊cͣ. Sed inno. videtur ſentire ꝙ primo. sͣ. dixi. ut no. in pre. decre. tua. et ibivideas. de hoc no. j. e. q. ij. in prin. et ibi dicam. exactus .i. requiſitꝰ. et male. ut extra de ſy. non ſatis.in prin. vbi de hoc puer. ordo et ꝑ inc̓mēta tꝑꝝ ꝑuenit ad virilem etatē. et repete / ꝑuenit ad gradū officioꝝ et ſacerdocij exinde. ⁊cͣ. ſuffragātibꝰ .i. iiiuātibꝰvel faciētibꝰ/ nōnullos .i. aliquos bn̄dictiōeꝫ .i. ordinē. vel bn̄dic .ſ. que dat̉ cū ordīe an ſit pect̉. dic ꝙ ſicut. jͣ. e. qui gracia. exigenda pec. no. j. e. q. ij. qͣꝫ pioan ſit ꝑſoluēda. non ſit ſimoniacū ſic. j. e. q. iij. ſiquis. eo ignorāte dic ꝙ nō. j. e. q. iiij. §. Item pct̄o.jo. de aſſecutꝰ dic ꝙ non. j. e. q. v. c. i. jo. de ſint abiciendi dic ꝙ poſſint in ſuo ordine remanere diſpēſatiue. j. e. c. i. et. c. ſi quis a ſimoniacis. in ep̄ali an cūhe̓tico poſſit diſpenſari. et dic ꝙ ſic. ut. j. e. q. i. jo. de¶ In. i. g. ibi ſtudioſa adde h̓ apponit̉ ad excludendūvolūtatē que ſignis exterioribꝰ nō declarat̉. que ab eccleſia nō punit̉. qꝛ eius ꝓbacō non habet̉. xxxij. q. v.c. vlt̓. cupiditas hͨ dicit̉ ut viciū notet̉. et quia penes volūtatē om̄e pct̄m ꝯſiſtit. emendi vel vendēdiempcōis ⁊ vendicōis noīe. intelligas oēm ꝯtractū nōgratuitū. ¶ Et nō. ꝙ ẜm la. ⁊ t. cauere ſibi debēt illiqui dant pecuniā ex pacto. ꝓ peticōibꝰ bn̄ficialibꝰ ꝓmouēdis. vel ꝓ cōfirmacōe ſpeciali. ſuꝑ bn̄ficio nō canonice adepto. nā in talibꝰ ſimoniaca prauitas intercedit. ut plane olim cōſtabat. exͣ. ij. de reg̓. c. ij. ꝙ hodie eſt remotū. vbi hͨ ip̄i notauerūt. et licet illud. c.ſit remotū. eius tn̄ rō durat. ar. in eo ꝙ le. et nō. vij.di. c. ij. ad hͨ extͣua. bonif. viij. excōicamꝰ ibi videas¶ In. e. g. ibi volūtas. adde .ſ. cū effectū. ut ſi ꝓgrediat̉ ad actū. alias ſola volūtate n̄ cōmittit̉. quī ꝑ ſolā pn̄iam remittat̉. exͣ. e. ti. c. vlt̓. de hͨ. j. e. c. ij. pōt̄etiā addi huic diffinicōi. vel etiā ꝑmutādi tꝑale cumſpūali. exͣ de reꝝ ꝑmū. ad queſtiones. et. c. vlt̓. ¶ Sedhoſ. dicit ſimoniā̓ cōuencōnalē a nullo ing̓roꝝ deſc̓ptā inuenio. tn̄ pt̄ ꝓbabiliter ſic deſcribi. Simonia eſtſpūaliū. vel annexoꝝ ſpūalibꝰ p̄cedēte pacto. ꝓmiſſionis. condicōis. modi. ẜuicij. p̄cij. vel cuiuſlibet tēꝑalitatis. recepcō ſeu donacō. conꝓbat̉ hͨ deſcripcō. j. e. qij. qͣm pio. j. e. q. ſi quis nꝫ. ex de pac. pactiones. et dereꝝ ꝑmū. qͦitū. et de eta. et quali. tuā. et ut ecc̓. bene.c. i. §. ult̓. et de ſimo. tua. v̓. de hͨ no. hoſ. pt̄ dici ⁊ qͣicōuencōnalis. dicūt tn̄ quidā. in hijs que ſūt ꝓhibitaquia ſimoniaca. illa ſimoͣ. que deſcribit̉ mentalis. efficaciā habet ꝯuencōnalis ſimonie. In hijs aūt que ſimoniaca ſūt. qꝛ ꝓhibita. licet pct̄m ſit. tamē intētionō inducit ſimoniā. niſi mentalē. de qua ꝑ pn̄iam ſatiſſit creatori. exͣ. e. ti. c. vlt̓. ẜm hoſ. ¶ In. e. g. ibi plicet quidā ut b̓. yſ. et M ¶ In. e. g. ibi et male. addeꝙdic ut no. xvj. q. vij. pie mētis. ¶ In. e. g. ibi pn̄tadde. de hͨ no. xij. q. ij. alienacōes. ¶ In. e. g. ibi emiptores. adde. ut. j. e. qui ſtudet. et. c. cito turpē. ¶ Ine. g. ibi a manu adde hͨ inducit ſimoniā. ex ꝑte danti s. et ex ꝑte recipiētis. habito reſpectu ad ip̄m munet ad tempꝰ in quo dat̉. exͣ de ſy. et ſi. et nō. j. e. q. emēdari. et adde ꝙ le. et nō. j. e. q. eos. in fi. exͣ. eo. ſicut.In. e. g. ibi lingua adde ſuꝑ hoc videas ꝙ le. et no. j.e. q. quibuſdā. in fi. l. di. clerico ¶ In. e. g. ibi ſimoniacū adde de hͨ. j. e. q. ſi quis ep̄us. lxxjx. di. ſi qͥs papa. Et ꝙ dicit jo. ꝙ quilibet admittit̉. non eſt verū ininimico. extͣ de accuſa. memīmꝰ. et. c. cū oporteat. etc. cū p. et. c. licet hely. ¶ In. e. g. ibi jdepoſicō adde dehoc le. et no. j. e. q. preſbiter.