¶ Decimum¶ Capitulum

tes ꝑfectius ⁊ ſic de alijs. ¶ Penitētes tāgunttres ſequētes ꝯbinatōes. Prima ē tēpꝰ lugēdi ⁊tēpꝰ ridēdi. Nā in ꝯtritōne penitēs hꝫ lugere depeccatis ꝯmiſſis ẜm illud pͣs. Lauabo ꝑ ſingulas noctes .i. peccata lectū meū .ſ. conſcīe. ⁊ lachrimis meis ſtratū meū rigabo .i. ꝑmanētiaꝫin pct̄o. et ex hoc ſequit̉ tempꝰ ribēdi .i. gaudijqd̓ ꝯcipitur ex ſpe venie exqͦ dolꝫ. ẜm illud pͣs.ẜm multitudinē doloꝝ meoꝝ in corde meo: cōſolatōnes tue letificauerunt animam meam.Unde et augu. de penitente. Semper doleat. etde dolore ſemper gaudeat. de peniten. diſtī. iij.ſi apoſtolus. Secunda combinatō eſt tempusplangendi et tempus ſaltandi: quod pertinetad confeſſionē. Planctꝰ em̄ fit non ſoluꝫ lacrimis: ſed voce .ſ. cum clamatur dolendo. Non ſolum ergo verus penitens debꝫ lugere per contritōnem: ſed et plangere vocem emittendo inconfeſſione. ac etiam ſaltare de vno ad aliud ꝓcedendo. ſubleuando ſe a terra .i. cum propoſito ipſa dimittendi. prouerbio. Qui confiteturſcelera ſua: et reliquerit ea: inueniet gratiam.Tercia combinatio pertinet ad ſatiſfactōnem:cum dr̄. tempus ſpargendi lapides et tēpꝰ colligendi. Lapides valde duri ad ſcindenduꝫ. ſūtdure diſpoſitōnes ſcilicet ad retinendum alienum: non vindicando iniurias et odia tenenba. ad non ieiunandum. vel reſtituendum famaꝫ. Iſtos lapides oportet ſpargere a ſe dimittendo. ne ſit membrum diaboli: de quo dicituriob. Cor eius indurabitur quaſi lapis: ſed alijlapides ſcilicet boni colligendi ſunt: de quibusapl̓s ad eph. Uos coedificamini tanꝙͣ lapidesviui in habitaculum dei. id eſt exempla ſanctorum fortium virorum: que mente colligendaſunt. vt inducant ad ſatiſfatiendum per bonaopera. ¶ Quo ad profitentes ponit tres alioſcombinatōnes. Et prima eſt tempus amplexādi: et tempus longe fieri ab amplexibus. Amplexus iſte ſpiritualiter eſt actus oratōnis. cōtemplatōnis. meditatōis et hniuſmodi. in quodebet ſe exercere quilibet aliquando: per quemquis cōiungitur cum deo intellectu et affectu.cantie jͣ. Dextera illius amplexabitur me. aliquādo vero abſtinere debet ab huiuſmodi. quādo ſcilicet oportet intendere actōni pro ſalutēſui vel aliorum. jͣ. thimo. iiij. Exerce teipſumad pietatis opera ſcilicet miſericordie. Qui autem in ſtatu coniugij. aliquando debet actui cōiugalis amplexus intendere: cauſa prolis generande. nel reddendi debitum coniugij. vl̓ fornicatōnis euitande in ſe vel coniuge. aliquando debꝫ ab huiuſmodi abſtinere cauſa honeſtatis ſanitatis. vel magis vt bacet̉ diuinis aptius. j. corint. vij. Nolite fraudare inuicem ſcilicet vir et vxor. abſtinendo a coniugio: niſi adtempus. vt vacetis oratōni. Et rurſum reuertimini in idipſuꝫ: ne tēptet vos ſathanas. Secunda eſt tempus acquirendi: et tempus per-

dendi. Tempus acquirendi ſapientiam et notitiam de diuinis precipue ſemper eſt paratumnulla em̄ etas ſera eſt ad addiſcendum inquitſeneca. In cuius figuram bauid ſenex cum haberet etatis plurimos annos: duxit abiſach adoleſcentulam: que foueret. et calefaceret euꝫet dormiret ſecum: atqꝫ miniſtraret. iij. reg. j.Hec ẜm hieronimum ſignificat ſapientiam: q̄etiam in ſenectute eſt querenda: que calefacitmentem eius. vt continue deſeruiat ei: et cū eaquieſcat. Eſt etiam tempꝰ perdendi id eſt amittendi ſapientiam carnis: que inimica eſt deo. ⁊ſcientiam animalem diabolicam et terrenam.Nec enim aliter poſſet acquirere dei ſapientiaꝫvel virtutibus proficere. Uel etiam tempus ēacquirendi vite neceſſaria pro ſe et ſuis. ſicutpaulꝰ faciebat proprijs manibus laborando.Et tempus datum ẜm extimatōnem inſipientium. Ad quem intellectum dicitur. eccleſiaſtici. xxj. Perde pecuniam propter fratrem. Tercia combinatio eſt tempus cuſtodiendi et tempus abijciendi. Tempus eſt abijciendi: quando bult mundum deſerere. vt ſit perfectus pauperibus bando. Semper eſt autē tempus cuſtodiendi ſenſus ſuos ⁊ cogitatōnes: ne pagentur. et tempus abijciendi ſuperflua et vacua.¶ Ꝙtum ad preſidentes ſiue familijs ſiue laicis vel alijs: ſunt quatuor combinationes. Etprima eſt tempus ſcindendi et tempus conſuendi. Debent enim rectores et quilibet indebitapacta et promiſſa reſcindere et frangere. ẜm illud. In malis promiſſis reſcinde fidem. vel iniuſta ordinamenta vel conſuetudines tollere.Et conſuere ſimul componere diſcorbantes. ⁊iuſta ſtatuta formare. apoſtolus. Cum omnibus hominibus pacem habentes. Secunda cōbinatio eſt tempus tacendi et tempus loquendi. Ueritas enim (ait gratianus) prius tacendo diſcitur. et poſtea loquendo docetur. Debetergo in admonendo vel ſententiando tacitꝰ cōſiderare quid cauſe et quid debeat admonere.et ī ſequenti tēpore iudicare et docere. In oratōne taceat quo ad mundana. in executōne offitij loquatur mandando. prohibendo. corrigēdo. et huiuſmodi. Tercia combinatio eſt tempus odij. et tempus dilectōnis. Cum enim quisbonus eſt: diligendus eſt. ſed malus odiendusnon ẜm naturam que bona eſt: ſed ẜm vitiumUnde et pſal. Iniquos odio habui: et perfectoodio oderam illos. id eſt ẜm vitium. Unde auguſtinus. Sic diligendi ſunt homines vt eorūnon diligantur errores. Quarta eſt tempꝰ belli et tempus pacis. Quando ſubiecti ſunt mali:tunc eſt tempus belli ſcilicet reprehēdendi eoset puniendi. quando vero ſunt boni vl̓ ad penitentiam reuertuntur mali: tunc eſt tempus pacis et reconciliandi ſunt. Et concluſiue quo adomnes tempus belli eſt vita preſens. quia militia eſt vita hominis ſuper terram. iob. vij. c.