¶ Capi. xiij. xiiij.¶ Capi.

iixſie. Et nota ẜm Vil. ꝙ qͥ vadit aīo frangendieccl̓iaꝫ ⁊ furandi: ettn̄ nō frangūt qꝛ inueniant al̓s fractā vel aꝑtam. et ſic intrāt vel aſportant bona ipſius. non incidunt in iſtumcanonē.¶ Excōmunicatō ꝯtra falſarios lrāꝝ papalium. et pape reſeruat̉ abſolutio. Capi. xiij.Os omnes falſarioslitteraꝝ nrāꝝ apoſtolicaꝝ qui ꝑſe vel per alios vitiuꝫ falſitatisexercent cū defenſoribꝰ ⁊ fautoribus ſuis anathematis vinculo decernimusinnodatos ⁊cͣ. inno. iij. extra d̓ cri. fal. ad falſariorū. Innodatos. et ſic eſt canon late ſnīeẜm inno. ⁊ hoſti. Inſuꝑ ⁊ clerici officijs ⁊ beneficijs ſūt priuati ⁊ degͣdandi ſūt ⁊ ſecularicurie tradendi ẜm ꝯſtitutōꝫ legittime puniendi: ꝑ quā ⁊ laici legittime ꝯuicti punient̉vt dr̄ in tex. et ꝯn̄iter dicit̉ ꝙ abſolutō a taliexcōmunicatōe pape reẜuat̉. extͣ eo. dura. īfi. ¶ Nota ẜm pe. de ancha. ī dicto. c. ꝙ ille qͥſcient̓ impetrat reſcriptuꝫ ſurrepticiū et illovtit̉: nō incidit in illā penaꝫ ſed ſolū punit̉ꝙ careat ꝯmodo reſcripti ⁊ ī expenſis ꝯdemnet̉. de reſcrip. c. ſuꝑ lr̄is. ſꝫ falſans reſcriptūvel vtens falſo ex certa ſcīa vel ꝑ ignorantiāꝓcedentē ex negligentia: incidit. ¶ Et notaẜm ricar. ſuꝑ. iiij. diſ. xviij. ꝙ impetrans lrāsa dn̄o papa tacita veritate vel ſuggeſta falſitate. ſiue facit impetrās ſcient̓ ſiue ignorāter. ſi talis veritas taceat̉ vel talis falſitasſuggerat̉ qua veritate maīfeſta vel falſitatenō ſuggeſta dn̄s papa n̄ ꝯcederet: nō eſt excōmuīcatꝰ iure ꝯmūi. nec etiā illi qͥ lr̄is apl̓icis vtunt̉ ſub alio noīe impetratis. qꝛ ꝙͣuistam iſti ꝙͣ illi digni ſūt magna pena ⁊ ꝯfuſion. non tn̄ oportuit ius ꝯdere. ꝙ tales eētexcōmuīcati. qꝛ talis fraus a ꝑte aduerſa vl̓a iudice ꝯtra vtentes talibꝰ litteris facilit̓ etcertitudinaliter pt̄ percipi. ꝙͣuis gͦ ſic impetrans falſarius ſit: extendēdo falſarij nomēvt ſumit̉. xxv. q. ij. dicēti. nō eſt tn̄ falſariuslrāꝝ dn̄i pape. qꝛ veras lrās impetrat: ꝙͣuisfalſa ſuggeſtione. et ſic non eſt excommunicatus.¶ Excōmunicatio ꝯtra vtentes ſcienter litteris papalibꝰ falſis. Capitulum. xiiij.Vi litteris vti voluerint. eas primo diligenter examinent: qm̄ ſi falſis litteris ſe ꝑſosdixerint ignoranter. eaꝝ ſera penitentia eūitari nequibit penas inferiꝰ annotatas. inno. iij. in eodē. c. ad falſarioꝝ. ibidicit̉ de illis penis. et ſic qui ſcienter vtiturlitteris apoſtolicis etiaꝫ ab alio falſatis: eſtexcōmunicatꝰ. ¶ Et nota quod dicit Hoſti.

ibidem. ꝙſi ſimplex ignoranter vtitur talibus litteris falſis nō excuſat̉. qꝛ ꝑ alios debuit inquire̓. hoc ar. diſ. xxxvij. c. fi. Idē ber.ſed ſi falſitas erat ita latens. ꝙ defacili ꝑcipinō poterat in aperto ſi ꝑ ſe et alios adhibuitdiligentiā quā potuit ⁊ nihil ꝑcepit: excuſatus eſt alioquin nō. extͣ d̓ homī. c. ioh̓. Tuncem̄ ẜm pe. de ancha. ibidē cenſet̉ iuſta ignorantia que habꝫ excuſare ſi adhibuit diligētiam quā potuit et debuit. qꝛ hoc indagauita peritioribꝰ. xliij. di. epheſijs. nō eī poteratdīnare falſitatē reſcripti ſed ſi ignorauit exnegligentia. quia hoc crimen eſt. ideo punit̉et dolo comparatur. ff. man. l. fideiuſſor. ⁊ inc. dura. eo. ti. dicit̉. ꝙ ſi falſas litteras ſe habere cogͦſcit infra. xx. dies. aut deſtruat autreſignet ſi penam excōmunicatōnis euāderevoluerit. et hoc intelligit̉ ẜm hoſti. quandolittere falſe aliquo caſu ad eum ꝑuenerunt.tales gͦ non ſunt ipſo iure excōmunicati: ſꝫpoſt. xx. dies ſi non reſignāt. pe. de ancha.¶ Excōmunicatio ꝯͣ recipientes lrās papales ſeu bullas in curia. non de manibꝰ papevel deputati ad hoc. Capitulum. xv.Nhibemus ne quisapud ſedem apoſtolicaꝫ litterasnrās niſi a nobis vel de manibꝰIIilloꝝ recipiant qui de mandatonoſtro ad illud ſunt officium deputati. ꝑſone ſolennes per nuntium reciꝑe poſſunt demanibꝰ predictorū. tranſgreſſor huius ſi laicus eſt excommunicationi ſubiaceat. ſi clericus officijs vel beneficijs priuatus damnet̉Inno. iij. de cri. fal. c. dura. Apud ſedeꝫ apl̓icam. illi ergo qui non ſunt apud ſedem apl̓icam ſeu incuria: non ligantur hac cōſtitutione. et apl̓ica ſedes eſt vbi eſt papa. hoſti.et io. an. Excōmunicationi ſubiaceat. dicasꝙ ipſo iure irrogat̉ hec pena laico et etiamclerico. ꝙ auteꝫ clericus officijs et beneficijsdamnet̉ ipſa pena imponenda eſt ꝑ ſententiam nec imponit̉ ipſo iure. ſed excōmunicatio ip̄o iure imponit̉ etiaꝫ clerico. pe. de ancha. ¶ Et nota ꝙ dicit glo. ber. ibidem. noncredo ꝙ ſit excōmunicatus qui hoc non ſeruat. immo indifferent̉ videmus ꝙ quilibet ꝑnuntiū impetrat lrās. et hoc papa ſcit et tolerat nec aliquē repellit niſi eſſet excōmunicatus. ſed hoc intellige ꝙ littere de manibuspape vel bullatoris tm̄ ſunt recipiende etiaꝫvel vicecancellarij vel alterius ad hoc deputati: al̓s falſe ſunt. et qui ſic reciꝑet eſſet excōmunicatus. Io. an. et pe. de ancha. dicuntꝙ hoc quod dicit iſta decre. hodie cura nonſeruat. immo quilibet ꝑue auctoritatis mittit ad bullatorem et recipit.