Titulus¶. xxiiij.

tus eſt: ſed ad papam non mittitur. ſi tamenhoc fit ad defenſionem. nō eſt excōmunicatdum tamen ceſſante cauſa defenſionis ipſumlibere abire permittat. vt hoſti. dicit ſi etiamoffitialis publicus talem capiat auctoritateꝓpria: qui aliter non poterat cōpeſci ab iniuria alterius. nō eſt excōmūicatus immo meretur. xxiij. q. iij. fortitudo. ⁊. c. ſe. Et hoc dicoſi prelatus nō eſt ibi qui hoc faciat. ⁊ ip̄e euꝫprelato ꝙͣcitius poteſt reſtituat. alioquin cōtra de ſen. exco. vt fame. §. laici. Et nota. etiāpe. de ꝑu. ſuꝑ dct̄o. c. vt fame. ꝙ nō ſolum iudici ſeculari licitum eſt capere clericum delīquenteꝫ: ne fugiat. ſed vt preſentet epiſcopoſed etiam leſo cuicunqꝫ alij ẜm inno. qui etiādicit. ꝙ ſi laicus habet clericum ſeruientē quēhabet ſuſpectum de furto. ꝙ poteſt illum capere et detinere. ¶ Quintus ſi ſit mulier necdiſtingui debet vtrū fortis vel debilis. Et nota ẜm. v̓v̓. ꝙ in poteſtate ep̄i eſt mittere vl̓ nōquia nō diſtinguit̉ circa eas inter atrocem ⁊nō atrocem iniuriam. ¶ Sextus ſi ſit ſenexet valitudinarius. ¶ Septimus ſi ſit mēbrisdeſtitutus. ita ſcꝫ ꝙ ad ſedem apoſtolicam accedere nō poſſit. tres caſus proxime dicti habentur. extra de ſen. exco. ca. mulieres. et ca.ea noſcitur. ⁊. c. ꝙͣuis. ¶ Octauus de infirmoqui .ſ. perpetuū habet infirmitatis impedimētum vel etiam temꝑale. ſi timetur ꝙ acceleretur mors. extra de ſen. exco. ꝙ de his. ¶ Nonus in paupere: quem oportet mendicare vtin dicto ca. ꝙ de his. Et de his. iiij. caſibus habes etiam infra ca. lij. ¶ Decimus ſi regularis verberat regularem. de ſen. exco. monachi. et. c. cum illorum. et etiam ſi ꝑcuſſiſſet ſecularē. vt de ſen. exco. religioſo. li. vj. ¶ Undecimus in his qui nō ſunt ſui iuris ſicut filijfamilias. et ſerui. de ſen. exco. mulieres. Defiliofamil̓. et ſeruo nota. ꝙ intelligendum eſtꝙ nō debent mitti. quādo hoc eſſet in preiuditium patris vel domini. niſi fuiſſet tam enormis exceſſus. ꝙ ꝓpter vitandum ſcandalū eētad ſedem apoſtolicam mittendi. de ſen exco.relatum. Et intelligendum eſt de ſeruis .ſ. quſunt ſeruilis cōditionis. nō de famulis ſeruientibus: ſed ⁊ de filijſfamil̓. intelligit inno. ſiſūt impuberes. al̓s ſi ſunt adulti. licet ſint inpatria poteſtate. mittēdi ſunt ad curiā. quiain hoc ſui iuris ſunt. quia poſſunt ire quo volunt. ¶ Duodecimus in impubere. de ſentē.exco. ca. j. et hoc etiam ſi poſt pubertatem poſtulāt ſe abſolui. vt eo. ti. ca. fi. Et nota. ſi nōſunt dolicapaces non inciderunt. ſi ſunt dolicapaces tunc incidunt. ſi animo iniuriandiaut vindicandi percutiunt. Sed poſtꝙͣ peruenerunt ad pubertatem. vt in. xv. vel. xvj.anno. ſi adhuc tales ſunt: ꝙ ſine periculo adſedem apoſtolicam ire non poſſunt propterinbecillitatem corporis vel defectum diſcre-

tionis ab epiſcopo poſſunt abſolui recepto iuramento. ꝙ impedimento ſublato ſe preſentabunt. vt nota. de ſen. exco. c. fi. Dicit pe. depalu. in. ij. ſentētiaꝝ. ꝙ pueri et mulieres. quiꝓbabiliter ignorant iura poſitiua. ꝑcutientes clericum ſcientes eſſe clericum et neſcientes penam canonis nec ſcire debentes. nō em̄peccant. quia neſciūt canonem. ſiquis ſuadēte ⁊cͣ. nihilominus quia ꝯtra legē nature faciunt: cum penam legis nature incurreruntetiam penam legis poſitiue. ꝙͣuis excuſabiliter ignorent. ¶ Decimuſtertiꝰ de clericis quiꝯmuniter viuūt ⁊ ſub eodem tecto dormiūt ⁊in eadem domo veſcuntur. de vi. ⁊ ho. cle. qm̄.qd̓ ꝯmūiter exponit̉: qm̄ ſimul viuūt in aliquo collegio. ¶ Decimuſquartꝰ in monialibus. de ſen. exco. de monialibꝰ ¶ Decimuſquītus in hoſpitalarijs ſancti io. hieroſolimitani. extra de ſen. exco. c. canonica. ¶ Ultimuscaſus eſt de inferentibꝰ clericis leuem īiuriā.extra eo. ꝑuenit. Et licet quidā dixerint decretalem hanc ꝯtinere priuilegiū nō ius ꝯmunedicit io. an. ī nouel. ſuꝑ dicto. c. ꝙ conſuetudoque eſt optima legū interpres interp̄tat̉ iusꝯmūe. ꝙ ius ꝯmūe cōtineat. et ꝙ ep̄i ī leuibꝰpoſſint abſoluere et hoc credo. et ad ꝯtrariorum ſolutōeꝫ diſtinguo inter leueꝫ. mediocrē⁊ grauē ſiue enormē offenſā. vt in leui oēs indifferēter abſoluāt. ī mediocri certas ꝑſonaspriuilegiatas. vt hoſtiarios. offitiales. ẜuos⁊ clericos ꝯmūiter viuētes. et ꝓfeſſos ī enormibꝰ nullos niſi in caſibꝰ in quibꝰ papa nō pt̄adire. hec io. an. Idē io. de lig. ⁊ d̓ enormi īiuria exemplificat io. an. ſuꝑ. c. cū illoꝝ. eo. ti.dicens ¶ Enormis ē ſi effodiat oculos. ſi vulneret̉. ſi in theatro vel foro vel in ꝯſpectu iudicis percutiat̉. multo fortius ſi in cimiteriovel dormitorio vulneretur. al̓s verberet̉. ſi qͦcunqꝫ membro mutilet̉. ſi ad effuſionē ſāguinis grauē ⁊ ex graui ictu ꝓueniētem ꝑueniatur. ſi in ep̄m abbatē vel ſecularē clericum ꝑreligioſum manus inijtiat̉ ſi ex manus iniectione ſcandalū oriat̉. Item ſi ī priorem ſiueabbatem vel locū tenētem manꝰ iniecerit. Etdicit hoſti. idē intelligēduꝫ: quotiēs inferioret ſubditus in ſuꝑiorem manus inijcit. Et ꝑhoc videt̉ ſolui queſtio de monacho: qͥ abſente abbate ꝑcuſſit vicariū quē abbas dimiſeratin clauſtro. aliū tn̄ clauſtralē. hec ibi. Pe. etiam de ꝑu. ſuꝑ dicto. c. p̄dicta ponit ⁊ ſpāliterhoc. ꝙ ſi abbas ſe abſentādo loco ſui dimittitaliquem vicariū inijciens manuꝫ in eum: reputatur enormē iniuriā cōmiſiſſe. vt abſoluinō poſſit citra ſedem apoſtolicam. et in directorio iuris dicit̉. ꝙ p̄dicatores et minores inhuiuſmodi enormibꝰ iniurijs ſeu ꝑcuſſionibꝰincidentes vigore ſuorum priuilegiorum nōpoſſunt abſolui a ſuꝑioribus orbinis ſui. Etin eodem li. dicitur ꝙ idem eſt .i. enormis īiu-