¶ Capitulū¶ Primui

intellige de attinentibus p̄dictis. Item ſi clericus tangat mulierem inuitam ꝓpter turpitudinem. ſi illa ſe defendens cum moderamīeinculpate tutele reum ꝑcutiat. nō incidit incanonem ẜm. v̓v̓. ¶ Octauus in eo qui auctoritate ſue prelationis vel de mandato prelatiinijcit manū in clericulum eo. ti. ex tenore. ⁊ca. vniuerſitatis. ⁊ intelligas in prelato corrigente. nō tamē modum excedente. al̓s foretlocus appellationi et puniretur ſic excedens.Leuis em̄ correctio eſt ꝑmiſſa. Si autem p̄latus mādat clericū verberari vel ad tormentum poni ꝑ laicum. vterqꝫ eſt excōmūicatusvt in. c. vniuerſitatis. ⁊ hoc niſi talis clericuseſſet incorrigibilis. ſiue quia non bene poteſtcaꝑi ꝑ clericū de mādato ſui prelati. Item dicit archid. di. xlv. ꝙ nō eſt tutū nec honeſtuꝫmonachum verberari per cōuerſum laicum.¶ Nonus in ſenioribꝰ eccleſie: qui pueros corrigere poſſūt. vt in. c. cuꝫ volūtate. eo. ti. hocintelligit̉ modū nō excedendo. ¶ Decimus īdn̄is corrigentibꝰ: cum corrigūt dn̄i ſubditosſuos. extra eo. cum voluntate. ibi dicit glo. ꝙdn̄s domus poteſt corrigere clericos inferiorum ordinū ſine pena excōmūicatōis. Quilibet em̄ familiam ſuam corrigere debet. xxiij.q. iiij. duo iſta. ¶ Undecimus in ꝓpinquis. extra eo. cum volūtate. vbi dicit glo. ꝙ nōſolūpater: ſedetiam ꝓpinqui domeſticos ſuos corrigere debent. C. de emēda. ꝓpinquoꝝ. l. vna.¶ Duodecimus in patribꝰ corrigētibꝰ filioshoc intelligo: dūmodo nō ſint cōſtituti in ſacris. nam ſacer ordo liberat a patria poteſtate ⁊ etiā ſeruili: quo ad manuū īiectionē. liiijdi. ex antiquis. ⁊. c. frequēs. Si aūt tales ꝑſone excedāt modū: tenet glo. ꝙ nō ſūt excōicati in. c. cū voluntate mouet̉. qꝛ canon exigitdolum. ſine quo violēta nō ꝯmittit̉: ſꝫ hec manus ſūt caritatiue. licꝫ mobus excedat̉. Egonō credo glo. verā. nam limitata correctō permiſſa ē patribꝰ erga filios ⁊ dn̄is erga ẜuos.ſicut p̄latis erga ſubditos ꝑ ſupra allegata.Exceſſus gͦ inducit penā io. de lig. Pe. de ꝑu.tenet ꝙ etiā in ſacris exiſtentē pater pt̄ verbe rare cauſa correctōis. pͥma opinio tutior:ſꝫ ſcd̓a ratōnabilior. vt .ſ. poſſint parētes verberare etiā exiſtētes in ſacris cauſa correctōnis: quā etiā tenet pau. ⁊ da. ¶ Decimuſtertius in eo qui inijcit manus ī clericū depoſitum traditū curie ſeculari. de iud̓i. c. cum nōab homīe. hic pūctus ſupra eſt tactus. ¶ Decimuſquartꝰ ī eo qui inijcit manū ī clericū ſead vitā ꝯͣriā clericatui dantē. vt cū bigamiāꝯtrahit. di. lxxxiiij. c. quiſqͥs. Et nota. ꝙ bigamus exutus ē om̄i pͥuilegio clericali. vt d̓ biga. c. j. li. vj. ibi tamē dicit ī glo. io. an. ꝙ hoceſt veꝝ de his qui ſic ī minoribꝰ ꝯtraxerūt .ſ.cū duabo vel cū corrupta. ſecus ſi ī ſacris. qꝛtūc nō ꝑdit priuilegiū clericale. Idem archi.

wilh̓. gar. io. mo. Item intrās religionē bigamus gaudet tali pͥuilegio ẜm io. an. ī. q. mercuriali. ¶ Decimuſquītus nota. ẜm ricard.ordinis mīoꝝ ſuꝑ. iiij. ſentētiaꝝ. di. xviij. ꝙ n̄incurrit̉ maior excōicatō. qn̄ aliquis non exdeliberatōe ſotiū ſuū clericū leuiter impellit:ꝙͣuis ſit turbatus. mortale em̄ peccatū nō cōmittitur: niſi ex deliberatōe. vel poſt tempushūane fragilitati ſuffitiēs ad deliberandū: cūfactū eſt tale. ꝙ homo nō obſtāte hūana fragilitate ⁊ infirmitate: tenet̉ de neceſſitate. deliberare. vt ꝑ deliberatōeꝫ ab illo oꝑe illicitoretrahat̉. Nullus autem excōicatur a iure niſi ꝓpter peccatū mortale: cū em̄ iura precipiant ꝙ a iudice nō infligatur: niſi ꝓpter peccatum mortale. videtur ꝙ cōditor iuris nō voluerit. ꝙ excōmūicatio a iure īcurreret̉: niſiꝓpter mortale peccatū. ¶ Sedecimꝰ caſus īquibꝰ excōmunicatus ꝓpter iniectionem manuum violentas in ꝑſonas eccleſiaſticas poteſt abſolui citra papam.Quinto notandum eſt.. §. iij.ꝙ in quibuſdā caſibꝰ ⁊ ſi incidat quis in canonem ꝓpter iniectionem manuum violētas inp̄dictos: poteſt tamē abſolui citra ſedem apoſtolicam. ¶ Et primus eſt de ꝑiculo mortis.vbi nota. ꝙ intelligit̉ tale periculū nōſolumꝓpter infirmitatem: ſedetiam ſi ſit ī quocunqꝫ ꝑiculo vicino morti. puta ſi timeat hoſteꝫvel p̄donem vel crudelitatē potētis. vel ſi nauigaturus ſit. ⁊ ꝑ loca inſidioſa tranſiturus.ff. de donat. cauſa mor. l. iij. ⁊ iiij. Idem hoſti.Et addit ꝙ idem eſt ſi obſeſſus ſit vel obſideatvbi iaciūtur machine vel baliſte. eſt tamē iniungendum ei. ꝙ ſi euaſerit preſentet ſe ſediapoſtolice vel ei qui poſſit eū abſoluere mandatum eiꝰ ſuꝑ hoc recepturꝰ. extra de ſen. exco. c. a nobis. ij. Et idem in caſibꝰ ſequētibꝰ remoto .ſ. impedimēto. p̄terꝙͣ ī puero. vt de ſen.exco. decetero ī fi. ⁊. c. ea noſcit̉. in fi. ⁊ ſi ceſſante impedimēto nō ſe preſentāt: incidunt īeandē ſentētiā excōicatōis. extra de ſen. exco.eos. li. vj. ¶ Secūdus caſus eſt cū quis habꝫinimicitias capitales vel alias iuſtas excuſationes ꝓpter quod nō poteſt ſe ſedi apoſtolice p̄ſentare. de ſen. excō. decetero. De iſta excuſatōe: ſtabit̉ arbitrio boni viri. ff. d̓ verbo.obli. l. ꝯtinuus. §. cū ita. extra de vo. ꝙ ſuperhis. ¶ Tertius in hoſtiarijs: qui pretextu offitij clericum nō grauiter leſit. de ſen. excō. ſivero. Et nota. ꝙ ſi talis nō caſu fortuito: ſedex deliberatione ꝑcuſſiſſet clericum grauitera papa debet abſolui. de ſen. exco. ſi vero. Idēde offitiali. ¶ Quartus in offitiali qui in arcendo turbam nō ex ꝓpoſito: ſed nō ſine culpa aliquē clericum ꝑcuſſerit. vt in dicto. ca. ſivero. Ꝙ ſi clericus armatꝰ venit ad bellāduꝫet facit inſultū. ⁊ is contra quē venit ipſumcapit ẜm Inno. ſi ſcienter hoc facit: excōica-