¶ Septi¶ Capitulū
quis p̄ſumit abſoluere quod religant vel ligare que abſoluēt: et loquitur de ſtatutis cōcilioꝝ. intelligitur ẜm glo. ibi ꝙͣtuꝫ ad articulos fidei nō ꝙͣtū ad ſtatuta poſitiua. Quidam tn̄ dicūt. ꝙ papa poſſꝫ tollere ſingula ⁊non omīa ſimul: quia hoc eſſet deſtruere ſtatum eccleſie.¶ Quero vigeſimo .§. xxiij.quarto. Utꝝ papa habeat plenitudinem poteſtatis diſpenſandi ī omībꝰ ſtatutis cōſtitutis ꝑ regulas vel eccleſie p̄latos; Item vtruꝫpapa poſſit diſpenſare circa ea q̄ ſūt iuris diuini vel iuris naturalis? Item vtꝝ papa poſſit diſpenſare cū bigamo: vt ꝓmoueat̉? Itemvtꝝ papa poſſit diſpenſare. ꝙ aliquis ſacerdos non indutus veſtibꝰ ſacris cōſecret corpꝰxp̄i: Ad has quatuor. q. reſpōdet ſct̄us Tho.ſimiliter in quolibeto. iiij. q. viij. art. ij. ad pͥmam. terciā ⁊ qͣrtam affirmatiue. ad ſecūdānegatiue ſic dicens. Nō eſt dubitandū. ꝙ papa habeāt plenitudinem pt̄atis in eccl̓ia: itaꝙ quecūꝫ ſūt inſtituta ꝑ eccleſiaꝫ vel eccleſiep̄latos ſint diſpenſabilia a papa. Hec em̄ ſūtq̄ dicūt̉ eſſe iuris humani vel poſitiui. Circaea vero que ſūt iuris diuini vel iuris naturalis diſpenſare nō pt̄: quia iſta habent efficaciam ex inſtitutōne diuina. Ius autem diuinum eſt quod ꝑtinet ad legem nouaꝫ vel veterem: ſed hec eſt dr̄ia inter legem vtranqꝫ:quia lex vetus determīabat multa tā in p̄ceptis ceremonialibus ꝑtinentibꝰ ad cultū d̓i:ꝙ ī p̄ceptis iudicialibus ꝑtinentibus ad iuſticiam inter homiēs conſeruandā: que ī nouo teſtamēto nō obligant: niſi aſſumant̉ abeccleſia vel aliqͣ ciuitate ꝓ ſuo ſtatuto: ⁊ hocquo ad iudicialia: naꝫ ceremonialia ex totoceſſant ꝙͣtuꝫ ad lr̄aꝫ. Sed lex noua q̄ eſt lexlibertatis huiuſmōi determinatōes nō habꝫ:ſed eſt cōtenta p̄ceptis moralibus naturalislegis et articulis fidei et ſacͣmētis gratie. vn̄etiam dicit̉ lex fidei et lex gratie ꝓpter determīatōes articuloꝝ fidei et efficaciam ſacͣmētoꝝ. Cetera vero que ꝑtinēt ad determīatōeꝫiudicioꝝ humanorū vel determīatōem diuini cultus libe̓aliter ꝓmiſit xp̄c (qui eſt nouelegis lator) p̄latis eccl̓ie ⁊ pͥncipibꝰ ppl̓i xp̄iani determīando. vnde omēs hmōi determinatōnes ꝑtinēt ad ius humanū: ī quo papa pt̄diſpenſare. In ſolis vero his que ſūt de legenature ⁊ in articulis fidei ⁊ ſacramētis nouelegis diſpenſare non pt̄: hoc em̄ nō eſſꝫ poſſeꝓ veritate ſed ꝯtra veritatem. Manifeſtū eſtꝙ bigamuꝫ ꝓmoueri non eſt de lege nature:nec ꝑtinet ad articulos fidei. nec etiaꝫ eſt deneceſſitate ſacͣmenti: qd̓ patet ex hoc. ꝙ ſi bigamus ordinet̉: recipit ordinis ſacramētū. ſꝫhoc ꝑtinet ad qͣndaꝫ determinatōnem diuinicultꝰ. Un̄ circa hoc papa pt̄ diſpēſare: ſꝫ diſpenſare nō debꝫ niſi ex magna ⁊ euidēti cā.
Satis etiā poſſet diſpenſare circa hoc. ꝙ ſacerdos nō indutus veſtibꝰ ſacris ꝯſecret corpus xp̄i. ⁊ eadeꝫ eſt rō de oībꝰ alijs huiuſmōiq̄ ex inſtitutōe hūana ꝯceſſerūt. hec ille.¶ Caſus quinquaginta in quibus ſolus papa diſpenſat. ¶ Capl̓m Septimum.Ota multos caſus pertinētes ſolū ad papaꝫ recollectosOex ſūmis Ray. et Hoſti. ex corꝑeiuris ⁊ alioꝝ doctoꝝ. ex qͥbꝰ oſtēditur plenitūdo pt̄atis eius: de quibus etiaꝫpl̓es nō veniūt in generali mādato: ſed requirūt ſpāle mandatuꝫ ip̄ius. di. xvij. huic ſedi.extͣ de trāſla. c. lꝫ. ⁊ de offi. le. c. qd̓ trāſlatōeꝫ.¶ Et primꝰ eſt q̄ſtio fidei. Cū em̄ vertit̉ dubium de aliquo ꝑtinēte ad articulos fidei vl̓ adſacramēta: determinatio ſpectat ad papam.vt. xxiiij. q. j. quotiens.¶ Secūdus eſt trāſlatio ep̄i vel electi ⁊ confirmati. extͣ de tranſla. c. inter corꝑalia. et deoffi. le. c. iij. ⁊ idē videt̉ de tranſlatione abbatum exemptorum.¶ Tercius eſt depoſitio ep̄oꝝ. iij. q. vj. ꝙͣuis.et. c. dudū. et idē de abbatibꝰ ꝑpetuis exēptis¶ Quartus acceptio renūciatōis ep̄oruꝫ velelectoꝝ cōfirmatoꝝ vel abbatū qͥ immediateſubſūt ſedi apl̓ice. vj. q. iij. deniqꝫ. extͣ de trāſl.c. inter corꝑalia. ⁊ de regula. c. licet.¶ Quintꝰ eſt exēptio ep̄oꝝ .ſ. ꝙ nō ſubſint archiep̄is. xvj. q. j. c. frater. et ide de quibuſcūqꝫreligioſis vel clericis qͥ ſūt in aliqͣ dioceſi etnon ſubſint iuriſditioni dioceſani.¶ Sextus eſt reſtitutio depoſitoꝝ ab ordineij. q. vj. ideo. j. et. ij. nota tn̄ ꝙ glo. ī hoc intelligit de depoſito actualit̓ .i. degradato ſolēniter ſecus in depoſito verbaliter. Sed Io. anintelligit ſimpliciter de om̄i depoſito. Spec.vero ſequit̉ opi. illius glo. Nā verbaliter depoſitū dicit. ꝙ ep̄us valet reſtituere ꝑ. c. at ſiclerici. de iudi. quam opinionem ſequit̉ Archidia. et Abb̓. ſiculus.¶ Septimus eſt iudicialis diffinitio ſeu interp̄tatio pͥuilegioꝝ ſuoꝝ. extͣ de iudi. c. cumbeniſſent. Et idem ẜm Hoſti. ſi dubitet̉ de reſcripto apl̓ico: ita ꝙ ab alio ꝑ viam rōis ſoui non poſſit. extͣ de offi. legat. c. ij. Idem ẜmHoſti. de interp̄tatōne ſtatuti facti ꝑ legatū:cuius iuriſditio finita eſt: nec alius ei ſucceſſit. et idem de diſpenſatione in caſibus qui ꝑeadem ſtatuta pape reſeruātur.¶ Octauus eſt mutatio ſedis ep̄alis. vij. q. j.tꝑis. et idem eſt de mutatōe vel dimiſſione cōuentuum acceptoꝝ ꝑ ordinem mendicantiū:qꝛ fieri nō poteſt ſine autoritate pape. extͣ dedo. conce. li. vj.¶ Nonus conſtituere alicubi de nouo ſedeꝫ