¶ Titulus¶ Viceſimuſſecūdꝰ

iſſe conceſſas: et ꝓpter vindictā noxiorū gladiū fuiſſe ꝑmiſſū ⁊ dei mīſterio eſſe datū. Nāvt dicit Aug. Ueꝝ eſt imꝑatorē gladiū reciꝑe a d̓o: eo ꝙ a papa nō recipit niſi vt papaeſt vicarius dei. Non em̄ papa pōt̄ elige̓ imꝑatorē vt ſingularis ꝑſona: ſed vt ſucceſſorPetri et vicarius xp̄i. Sicut at̄ papa pt̄ eligere imꝑatoreꝫ: ita potuit electores imꝑatoris inſtituere: ⁊ inſtitutos mutare ex cā rōnabili. Sicut etiā imꝑatorē electū pt̄ nō cōfirmare ⁊ ꝯfirmatū deponere. ¶ Ubi ſciēdū.ꝙ Greg. v. tꝑe Ottonis imꝑatoris cōuocatiset requiſitis prīcipibꝰ alamanie ſeptē electores inſtituit officiales ipſius curie imꝑialisqͣtuor laicos. vt regē Bohemie. ducē Saxonie. comitem Palatinū. et marchionē Grandeburgēſem. et tres clericos: vt archiepiſcopum Magūtinū. Colonienſem. et Treuerenſem. Cauſa aūt qͣre de alamania ſoluꝫ p̄dictielectores ſūt aſſumpti cōiter triplex aſſignatur. Una fuit: qꝛ de alamania fuer̄t illi pͥncipes qui liberauerūt eccleſiā de ſeruitutē Lōgobardoꝝ et impioꝝ romanoꝝ. Secūda fuitdeuotio illius populi ad ſāctos apl̓os: quodapparet ī eoꝝ ꝯtinua ꝑegrinatōne ad viſitandū eccl̓ias ip̄oꝝ apl̓orū. Tercia fuit volūtasip̄iꝰ pape Grego. v. qui de theutonia fuit natus et Ottonis ꝯſanguineus. Sicut autē romani ante xp̄i aduentum quia fuerūt patriezelotes. reipu. amatores. et legis ⁊ iuſticie reſeruatores. ideo imperiū in toto orbe obtinere meruerunt. vt habetur ex pͥmo Machabeorū. et per Aug. v. de ciui. dei. c. xij. Ita ptꝰmobum cum obſcuratum fuit aurum mutatus color optimus ⁊ armis cōtrarijs ad virtutes fuerūt armati: merito tam imꝑium qͥeligendi imperatorem poteſtatem ꝑdiderūt:ꝙͣuis dicatur imperator rex romanoruꝫ. hecAugꝰ. de ancho. Et ſic̄ ab apoſtolica ſede hocillis eſt conceſſum: ita cum expediret vtilitati ⁊ paci xp̄ianitatis: poſſꝫ immutari. extra.de elect. c. venerabilem. Nec hoc eſſꝫ ſeuitatiaſcribendum. Unde ſcribit̉ Heſter. xvj. Prouidendum eſt paci oīm prouinciaꝝ: nec putare debetis: ſi diuerſa iubemus: ex animi noſtri venire leuitate: ſed ꝓ qualitate et neceſſitate tempoꝝ: vt reipub. poſſit vtilitas peruenire ferre ſententiam. Nec obſtat quod dicit Grego. xxv. q. ij. Eccleſiaſtice moderatiōicōueniens eſt: vt que ordinata fuerint vel deciſa: in poſteꝝ nulla debeant refragatione tͣbari: hoc em̄ intelligitur: quando cauſa ordinationis illius et deciſionis nō mutatur: tūcem̄ permanere debꝫ. ſed ſi mutatur cauſa oīdinationis in bonum vl̓ malum: poteſt ⁊ debet talis ordinatio mutari. ¶ Cum autē cōtingit electores duos imꝑatores elige̓: ad papam pertinet alteri ꝑti in hoc fauere. vt vnūillorum pre altero eligat: quē magis cogno-

ſcit eſſe idoneū ꝓ aduocatōe ⁊ defenſione eccleſie: ⁊ cui fama. vita. et iuſticia. magis ſuffragāt̉. vel qn̄ altera ꝑs vocata ⁊ expectatanollet elige̓ vel ad eligendū cōuenire. vt extͣde elec. venerabilem. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ ſi principes vocati ⁊ expectati nolūt ꝯuenire ſedesapl̓ica aduocato et defenſore carere nō debet.On̄dit̉ hoc et exēplo: qꝛ cū Lotarius et Corradus fuiſſent electi ī diſcordia: papa Lotariū coronauit et imꝑiū obtinuit coronatus.hec Aug. de ancho. ¶ Itē papa poſſet ꝓuidere de imꝑatore ꝑ hereditariaꝫ ſucceſſionē qn̄videret populo xp̄iano pacē dari magis ꝑ hereditariā ſucceſſionē imꝑij ꝙͣ ꝑ electōꝫ ſicutem̄ ordinauit illud. ita poſſꝫ et iſtud cum ſitde iure poſitiuo: in quo om̄is papa habet plenitudinem poteſtatis ẜm Aug. de ancho. Etratio huius eſt: quia eccleſia indiget imꝑatore tanꝙͣ aduocato et defendere pro ſtatu pacifico vite preſentis. Scribitur diſ. x. qm̄. etxcvj. cum ad veruꝫ. ꝙ xp̄iani imꝑatores proeterna vita pontificibus indigent: et pontifices pro curſu temporalium tm̄ modo verumimꝑialibus legibus vterent̉. Et apoſtolus p̄cepit prima Thimo. ij. orationes ⁊ obſecrationes fieri ꝓ regibus et omībꝰ qui in ſublītatibus ſūt conſtituti. vt quietam et trāquillāvitam agamus in om̄i pietate. Et ꝓ hoc etiam Hieremias mandauit ꝓ regibus infidelibus orationes fieri Baruth. jͣ. dicens. Orateꝓ vita Nabuchodonoſor regis Babÿlonis ⁊ꝓ vita Baltheſar filij eius: vt ſint dies ipſorū ſicut dies celi. ¶ Exiſtimat etiā ip̄e Aug.de anchona. ꝙ ꝯſideratis geſtis et conditiōibus hominum videtur magis expediēs eccleſie ꝓ pacifico ſtatu fidelium ordinare imꝑiale dominium ꝑ hereditariam ſucceſſionemꝙͣ ꝑ electōnem ꝓpter tres rationes. Prima ē:qꝛ imꝑator ſi ſciret imꝑiū ſibi deberi nō ſolūad vitā: ſed ꝑ hereditariā ſucceſſioneꝫ ī ꝓpͥijsfilijs magis conaret̉ ad iuſticie obſeruatōeꝫet eccl̓ie defenſionem ⁊ ꝓtectōeꝫ. Scd̓a rō ē:quia cū ꝯſuetudo ſit quaſi altera natura: ſi fideles ꝑ diuturnaꝫ ꝯſuetudineꝫ eſſent aſſuetiimꝑio obedire et eccleſie famulari: cuiꝰ imperator eſt miniſter: non faciliter rebellarent.Tercia eſt: quia eccleſia ex more imꝑatoꝝ vl̓diſcordia electoꝝ: cum aliquando magno tꝑecareat imperatore aduocato vel defēſore plura bella ⁊ litigia percipit inſurgere in ſuis fidelibus: et plerumqꝫ ipſamet a ſuis vaſallisparuipenditur et impugnatur. Et ad obuiādum his et alijs impedimentis que occurrūtex carentia rectorum in partibus Italie id̓omelius eſſet quod dictū eſt .ſ. per ſucceſſionēhe reditariā ꝓuideri. hec Aug. Etſi hoc etiaꝫveꝝ eſſꝫ: tamen quia ex hmōi mutatōe multa ſcādala ſequi poſſent: a quibus abſtinerioportet etiam in tolerandis malis: nedum in