¶ Diceſimuſſecūdꝰ¶ Citulus
de hereſi ſi abiurēt hereſi ⁊ reuertāt̉ vere adfidē: ꝓ pͥma vice eis ꝑcat̉: tn̄ relapſis nō ꝑcitur: ſꝫ ſn̄ vlla penitꝰ audiētia relinqͣnt̉ iudicōſeculari ad morteꝫ dānādi. extͣ de hereticis.¶ Sed vtꝝ baptizātes imagines ⁊ violatores ſacͣmētoꝝ: puto vtētes eis ī maleficijs ſitꝑ papā heretici iudicādi? Rn̄dit Aug. de ancho. vbi ſupͣ. ꝙ ſi tales credūt̉ illa q̄ faciūt baptiſmū et alia ſacramēta ad maleficia ⁊ facinoroſos actus ordinari: et ꝑ ip̄a ſacramentatalibꝰ maleficijs et facinoroſis actibꝰ procinium pr̄ari: planū eſt. ꝙ etiā de deo male credūt: qꝛ deꝰ ad tales actus ſacramēta nō ordinauit. Neſcit em̄ diuina iuſticia pr̄ociniū p̄ſtare criminibus ait Criſoꝰ. Falſa ſil̓r credide doctrina q̄ ꝑtinet ad edificationē fidei: qͥaẜm doctrinaꝫ fidei nos ꝯfitemur vnū baptiſma ī remiſſionē pct̄oꝝ: nō ī ꝑpetrationē ſceleꝝ et maleficioꝝ: vn̄ talis nō ſolū indirectiſꝫ etiaꝫ directe infideles ⁊ errātes ī fide reputari debēt ſi ſic credūt vt oꝑant̉. Sed tūc prohereticis iudicādi eſſēt qn̄ peſtifera talia dogmnata emēdare nollēt: et defende̓ ꝑtinacitereſſent parati. xxiiij. q. j. heretici. ¶ Itē q̄riturvtꝝ dubius in fide ſit cēſendꝰ hereticꝰ: videt̉ꝙ ſic: qꝛ extͣ de hereticis dr̄ dubius in fide eſtinfidelis. In cōtrariū eſt: qꝛ Thomas fuit dubius ī fide: ⁊ tn̄ nō dr̄ hereticꝰ: Rn̄dit Aug.d̓ ancho. ꝙ dubiū eē ī fide ꝯtingit. v. modis.Primo modo ſubrepticia temptatōne et hocnō facit hoīeꝫ hereticū: nō em̄ eſt ī pt̄ate hominis quid ſuꝑueniat ei ad cogitandū. vndeſi ſubito ſubrepticie vel diabolica illuſiōe qͥsincipiat dubitare de aliqͦ articulo vel de hisq̄ ſūt fid̓i ſi ſtatim captiuat intellectū ſuū inobſequiuꝫ xp̄i: vt hoc deliberat credere quodcredit eccl̓ia nō cedit ſibi talis dubitatio addefectū ſed ad ꝓfectū. Unde apl̓i ꝓpter hꝰ mōitēptatōis impulſū petebant. Dn̄e adauge nobis fidē. ſꝑ em̄ debemꝰ rogare deū vt adiuuetincredulitatem noſtrā. Scd̓o modo veritatiselucidatōe dubitat̉. et hoc nō facit hoīeꝫ hereticū: ſꝫ eſt xp̄iane ꝑfectionis. Ponūt eī doctores xp̄iane fidei illa q̄ ſūt magis determinata ī fide ſub dubitatōe queſtionū: rōnes ꝓ⁊ ꝯtͣ ad illa adducēdo: nō ꝙ de ip̄a ꝯcluſionedubitet̉: ſꝫ vt veritas dicte cōcluſioīs magiselucidet̉: ẜm quē modū dicit ph̓s. ꝙ dubitarede ſingulis nō erit inutile. Per tales em̄ dubitatōes ꝓ et ꝯtͣ inducendo ad illa q̄ ſūt fideiveritas pijs hoībꝰ opitulat̉: ⁊ ꝯtͣ impios defenditur. vt dicit Aug. Tercio modo diciturdubius adheſione imꝑfecta: et hoc etiam nōfacit hoīem hereticum: ſed peccatorem ⁊ malum xp̄ianum. Omēs em̄ peccantes ẜm Criſoſto. imperfecte credūt: eo ꝙ non viuūt ẜmea que credunt: naꝫ ſi ꝑfecte adhererent hisque credūt ſic viuerent quaſi poſt modicumtranſituri de mūdo non qͣſi ineternum man-
ſuri. Quarto modo dicitur dubius in fide voluntaria heſitatōne et hoc facit homineꝫ incredulum et erranteꝫ: nō tamen hereticū eoem̄ ip̄o ꝙ aliqͥs eligit volūtarie credere quodbult: ⁊ diſcedere non vult: nec eſt paratus inomībus ſequi doctrinā eccleſie: ac ꝑ ꝯſequēserrās et infidelis reputādus ē. vt fuit Thomas apoſtolus: non tamen eſt hereticus niſi ꝑtinax ſit ī his que male facit. Quinto mōdicitur dubius ī fide ꝑtinacia defenſionis. ethoc facit hereticū: quia non ſolum non credit ea que ſunt fidei ⁊ que incōcuſſe tenet eccleſia: ſed ꝑtinax eſt in ſuo errore et illud defendit poſt ſuſceptū xp̄ianiſmū: nam iudeusvel paganus male ſentiens de fide non dicit̉hereticus et ſi infidelis ſit.¶ De ſciſmaticis per 1. §. xj.boues ratione ſuꝑbie deſignatos: papa ſubijcit pedibus ſuis poteſtatem exercens in eoſ.Nam cū ſit duplex pt̄as in eccleſia .ſ. ordiniset iuriſditōnis. Poteſtate iuriſditōis priuatpapa ſciſmaticos auferens ab eis omēꝫ iuriſditioneꝫ in ſubditos. Poteſtate vero ordinisſeu ꝯſecratōis priuat eos ꝙͣtum ad executionem: hoc eſt ꝙ non debeant vti actibus ordinū ſuoꝝ: tamen qꝛ talis poteſtas ab homineauferri non poteſt: quia caracter qui imprimitur in ordinatione que eſt ip̄a talis poteſtas eſt indelibilis. Unde ꝙͣtumcūqꝫ ſacerdosvel ep̄us conſecret hoſtiam vel cōferat ordines vere conficit ⁊ veros ordines confert: ẜuata tn̄ forma eccleſie: ſed ad ſui ꝑniciem etrecipientium a talibus ſacramenta ſcienterfacit. vt. j. q. j. qd̓ quidaꝫ. ⁊ in multis alijs. c.Dicūt̉ aūt ſciſmatici omēs reſiſtentes pape:nō quocūqꝫ modo: ſed ꝑ ſpontaneaꝫ intētionem ac manifeſtam rebellionē et eius iudicialis ſnīe recuſatōꝫ non recognoſcendo ip̄mvt caput eccleſie. Sed ſi ꝑ alicuiꝰ cōmodi tēporalis ꝯſecutionē vel ꝑiculi euitatōeꝫ reſiſtat p̄ceptis pape ⁊ non obedīat: talis etſi gͣuiter peccet: nō tn̄ dr̄ ſciſmaticus. ſciſma em̄importat diuiſionē ab vnitate fidei ⁊ caritatis eccl̓ie. Eſt at̄ duplex vnitas ī eccl̓ia: vnaeſt mēbroꝝ ad caput. alia mēbroꝝ adinuicēde qͣ duplici vnitate corꝑis xp̄i miſtici ait apoſtolus Eph. iiij .ſ. veritateꝫ faciētes ī caritate creſcamꝰ ī illo ꝑ oīa qui eſt caput xp̄c: ⁊hoc ꝙͣtū ad pͥmā vnitatē: et ſequit̉ exqͦ totuꝫcorpꝰ cōpactū ⁊ ꝯnexū ꝑ omnē iūcturaꝫ ſubmīſtrationis ẜm oꝑatōeꝫ ꝙͣtū ad vnitatē ſecūdam. Illi gͦ ꝙͣtū ex aīo ⁊ ẜm intentōꝫ ſe abiſta duplici vnitate diuidūt ſciſmatici appellātur. Unde qui ſūmo pontifici tanꝙͣ capitieccleſie ſubeſſe rēnuūt: ⁊ qui mēbris ſb̓iectisip̄i eccleſie communicare recuſant ſciſmaticꝰcenſendi ſunt. de qua duplici diuiſione loquitur apl̓us Coll̓. ij. quādo dicit. Nemo vos ſe-