¶ Capitulum¶ Quartum

papa regem francoꝝ depoſuit: nō tam ꝓ ſuisiniquitatibus ꝙͣ pro eo ꝙ īutilis erat regno.⁊ lxxxxvj. diſ. ca. duo ſunt dicit̉. ꝙ InnocētiꝰArchadium imꝑatorem excoīcauit: qꝛ cauſafuit exilij Criſoſto. et alius Innocentius depoſuit fridericū imꝑatoreꝫ. Secūda ratio eſttalis. illa pt̄as eſt in mīſteriū data alteri cuiiuramentum fidelitatis preſtat. ⁊ ab ea recōgnoſcit omne qd̓ habet: ſꝫ omīs pt̄as imꝑatoris ⁊ ſeculariuꝫ principum eſt talis. dicit em̄di. lxiij. tibi domīo. ꝙ imꝑator iurat pape nūꝙͣ mandatū eius p̄terire ⁊ ſibi in omībꝰ fidelitatē ſeruare. gͦ talis pt̄as eſt ſolū in mīſteriūdata. Etſi inueniat̉ qn̄qꝫ imꝑatores aliquosaliqua tēporalia dediſſe ſūmis pontificibꝰ. ſicut Cōſtantinꝰ donauit ſilueſtro: nō fuit hocdare quod ſuuꝫ erat: ſꝫ reſtituere qd̓ tÿrāniceſublatuꝫ eſt. ⁊ eodem mō ſi inueniat̉ aliquosſūmos pontifices dediſſe aliqua bona tēporalia imꝑatoribꝰ ⁊ principibꝰ: nō eſt hoc intelligendū eos hoc feciſſe ī dominij recognitōem:ſꝫ magis in pacis eccleſiaſtice conſeruatōem:quia ſeruū dei nō oportet litigare: ſꝫ manſuetum eſſe ad om̄s. Iteꝫ ꝙ omīs pt̄as ſecularisſit ſubdelegata reſpectu pape. patꝫ ꝑ illd̓. xj.q. j. quicunqꝫ litem. Tertia rato eſt talis. Illapt̄as eſt in miniſteriū alijs data: que ē reſtrīgenda. amplianda ⁊ executōni mandanda adimperiū eius a quodata eſt in miniſteriū: ſꝫtalis eſt pt̄as principū terrenoruꝫ. Un̄ Berad eugeniū papam in li. de ꝯſecratōne ſuperillo verbo ecce gladij duo. hic ait. qͥd tu d̓ vnogladio vſurpare tentas: queꝫ ſemel reponereiuſſus es in baginam: ⁊ loquit̉ de gladio tēporali. ⁊ ſubdit. quē tn̄ gladiū qui tuum eſſe negat nō ſatis mihi videt̉ attendere verbuꝫ dn̄idicentis ſic. conuerte gladiū tuū in vaginaꝫ.Tuus gͦ gladius ip̄e euaginandus eſt ad tuūimperiū: alioquin ſi nullo modo ad te ꝑtineret dicētibꝰ apoſtolis. ecce gladij duo hic: nōreſpondiſſet dominꝰ ſatis eſt: ſꝫ minus eſt. Etſic patet ꝙ huiuſmodi pt̄as ſecularibus principibus eſt in miniſterium data .ſ. a papa. hecAugꝰ de ancho. Nec obſtat hijs (ait ip̄e quoddicitur. xxiij. q. iiij) ꝙ a deo eſt conceſſa pt̄asimꝑialis ⁊ in vindictā noxioꝝ datus gladiꝰ.Non em̄ eſt iuriſditio imꝑialis vl̓ ſecularis apapa. vt ab homīe puro: ſed a papa. vt a gerente vicem xp̄i in terris. vel quod eſt a deo.ſed mediāte .ſ. papa. Similiter nō obſtat (qꝛdicit̉ di. x. quoniā .ſ. ꝙ poteſtates ſūt diſtincte ſecularis .ſ. ⁊ ſpiritualis. ⁊ ad diſtīctos fines ordinant̉. ⁊. lxxxxvj. diſ. duo ſunt: quibꝰregit̉ hic mundus .ſ. pontificalis dignitas etregalis. Non em̄ ſunt ita diſtincte quin vnaſubalternetur alteri .ſ. ſecularis eccleſiaſtice.vt minor maiori. ⁊ ſicut luna ſoli in illuminatione ſunt etiam diſtincte: quia nō cōueniūtvni eodem modo. quia poteſtas iuriſditionis

ſpiritualium cōuenit pape ẜm īmediatam īſtitutōnem ⁊ executionem: ſed poteſtas inriſditionis temporaliuꝫ conuenit ei ẜm inſtitutionem ⁊ auctoritatem: ſed nō ẜm īmediataꝫexecutionem: niſi forte in quibuſdam caſibꝰ:qui notant̉ qui fi. ſint legi. c. ꝑ venerabilem.¶ De poteſtate eccleſiaſtica ſignata per claues. ¶ Capitulum quartum.Epoteſtate eccleſiaſtica ſignata ꝑ claues regni. ⁊ d̓ collatōne eius facta a xp̄o. Unde ip̄edixit dabo. dictum eſt. Reſtat videre quomodo ſingulariter petro et excellentiſſime data eſt: quia dixit tibi .ſ. petro. d̓ quoprius dixerat. Tu es petrus ⁊ ſuꝑ hanc petrāedificabo eccleſiam meā ⁊cͣ. Et ꝙuis apoſtolis omnibus collata ſit poteſtas clauiū et oībus epiſcopis cōferat̉: aliter tn̄ ⁊ excellentiꝰpetro ⁊ cuilibet pape ſucceſſori eiꝰ. Et de apoſtolis ait p̄s. Nimis honorati ſunt amici tuideus: nimis confortatus ē principatus eoꝝad eos aptat illud eccleſia. maiores amici deiꝙͣ alij. In nouo vel veteri teſtamento credūt̉conmunit̉ fuiſſe apoſtoli: quibus ip̄e xp̄c ait.pos dixi amicos. quia omīa feci vobis nota.ioh̓is. xv. Ip̄i (vt ait apl̓us ad Ro. vij) pͥmicias ſpūs acceperunt. ⁊ ſicut priores tempoēdicit glo. ita potiores gͣcie copia. Nimis aūti. valde honorati ſunt a xp̄o ⁊ eccleſia: conſtituti iudices ſeculi. lumina mūdi. paſtores primi eccleſiarum. Nimis etiam .i. valde confortatus eſt .i. roboratus ⁊ firmatus eſt principatus eorū .i. poteſtas eoꝝ excedit em̄ omnēprincipatum terrenū. Un̄ Grego. nazā zenusait imꝑatoribꝰ ꝯſtantinopolitanis. Dedit vobis pt̄atē .ſ. deꝰ: dedit ⁊ principatū multo ꝑfectiorē prīcipatibus veſtris. diſ. x. ſuſcipitis.Principatus auteꝫ iſte §. j.ſeu poteſtas collata apl̓is eſt ſeptuplex. Primo pt̄as baptizandi. Secūdo pt̄as p̄dicandi⁊ temporalia accipiēdi. Tertio pt̄as ſacerdotalis conficiendi. ſoluendi. ⁊ ligandi. Quartopt̄as ep̄alis ꝯfirmandi et ordinandi. Quintopt̄as miracula oꝑandi. Sexto poteſtas perfecte conuerſandi. Septimo pt̄as iuriſditōnalis ſnīandi. Has om̄s habuer̄t apoſtoli a xp̄oſꝫ petrus aliquo mō excellentiꝰ ceteris. et oēspoſſunt dici claues regni: de quibꝰ dictuꝫ fuitpetro. tibi dabo claues regni celorū. ¶ Ot̄atem quidē baptizandi dedit apl̓is xp̄c. noſolūquando dixit poſt reſurrectōnem apparēs eisin galilea: docete omnes gentes bapti ſanteseos ⁊cͣ. math̓. vlti. ſꝫ etiā ante paſſionē. dicit̉em̄ Io. iiij. ꝙ Ih̓s nō baptiſabat: ſed diſcipulieius .i. apoſtoli: qui hoc nō preſumpſiſſent .ſ.baptiſare: niſi a xp̄o habuiſſent pt̄atē. ⁊ licetCriſoſtomꝰ dicat. ꝙ diſcipuli nō baptizabant