¶ Citulus¶.xxij.

ſpeculum. inſpice tamen: et tu. ne forte ⁊ſi ſitvnde merito placeas tibi. ⁊ id quo debeas diſplicere nō deſit. Omnia ſibi deſunt: qui nil ſibi deeſſe putat. Quid ſi ſummus pontifex ſis:nūquid quia ſūmus pontifex: ideo ſummus?Infimuꝫ noris eſſe: ſi ſūmum te putas. Quisſūmus: niſi cui addi non poteſt: Grauiter erras: ſi te illum exiſtimas. Tu vero conſidera.non ꝯſummatōne ſummum te dici: ſꝫ ꝯparatione. non meritorum: ſed miniſterioꝝ. Sūmum dixerim plane inter miniſtros. Conſideres ergo (ait idem in fi. iiij. li) ſanctam romanam eccleſiam (cui prees) matrem eſſe eccleſiaꝝ. nō dominaꝫ. Te pero non dn̄m ep̄oꝝ:ſed vnum ex hijs. Decetero ꝯſidera oporterete eſſe formam iuſticie. ſanctimonie ſpeculuꝫ.pietatis exemplar. aſſertōnem veritatis. fideidefenſorem. doctorem gētium. xp̄ianoꝝ ducē.amicum ſponſe. ſponſe paranÿmphum. cleriordinatorem. paſtorem plebium. magiſtruminſipientium. refugium oppreſſoꝝ. pauperumaduocatum. miſeroꝝ ſpem. tutorem pupillorum. iudicem viduaꝝ. oculum cecoꝝ. linguaꝫmutoꝝ. baculum ſenum. vltorem ſceleꝝ. malorum metum. bonoꝝ gloriam. virgam potentum. malleum tÿrannoꝝ. regum patrem. legum moderatorem. canonum diſpenſatorem.vrbis terre lumen. ſacerdotem altiſſimi. vicarium xp̄i. xp̄m domini. poſtremo deum pharaonis. Intellige q̄ dico. ¶ Proinde ſi ꝯſideras quātus es. cogita tertio etiam qualis. Ethec ꝯſideratio tenet te in te. non infra deijci.non ſupra attolli. non euadere in longius.non extendi in latius. Tene mediū: ſi nō visperdere modum. Locus medius: tutus ē. Deniqꝫ longitudo .ſ. nimia exterminium habereſolet. et dilatatio ſciſſuram. ⁊ altitudo ruinā.et profundum abſorbitōnem. Nunc vero longum dico. cum homo longiorem ſibi ꝑmittitvitam: quod non facit prudens. latum ſibi facit actum: cum in ſuperfluas animus extenditur curas: quas temperantia moderat̉. Altum vero cū de ſe plus preſumit: a quo iuſtusſe continet. Profundum vero cum plus debito ſe deijcit: cui fortitudo reſiſtit. Sane in cōſiderando qualis ſis. etiā qualis fueris ad memoriā reuocanduꝫ: ꝯferendo poſteriora prioribus. Profeceris: ne in virtute. in ſapiētia.in intellectu. in ſuauitate moꝝ. An forte (qd̓abſit) ab hijs defeceris? paciētior ſis. an impaciētior? Solito iracundior. leuiorue. inſolentior. an humilior; affabilior. an auſterior: exorabilior. an difficilior: puſillior animo. anmagnanimior;: ſeuerus magis. an pluſculumdiſſolutus: timoratior. an cōfidentior pluſꝙͣoportet: ꝙͣlatus tibi patet campus in hoc genere ꝯſiderandi. Non eris innocens. ſi aut punias eum: cui forte parandum eſſet. aut parcas ei: qui fuerat puniendus. In tribulatōibꝰ

quoqꝫ qualem te inueneris: nolo diſſimules.Si ꝯſtantem in tuis. et dolentem in alienis:gaude recti cordis hoc eſt. Fugienda eſt etiaꝫocioſitas. mater nugarum. nouerca virtutū.int̓ ſeculares nuge ſunt. in ore ſacerdotis blaſphemie. Interdum tamen ſi incidant ferēdefortaſſis. referēde nunꝙͣ. fede ad cachinos moueris: fedius moues.¶ Secundo admonet.§. ij.eum conſiderare que ſub ip̄o ſunt. et hoc ē totum mundum: in cuius ſignum ⁊ figurā fuit.ꝙ et ante reſurrectōnem. et poſt reſurrectōeꝫapparente domino diſcipulis nauigantibꝰ ſolus petrus in mare ſe miſit. ⁊ ſic venit ad ip̄malijs nauigio preuenientibꝰ. Mare hoc ſeculūeſt (ait ip̄e Ber) et aque multe ſūt populi ml̓ti. nauicule plures particulares eccleſie. apoſtolis igitur ceteris ꝯmiſſe ſunt particularesprouintie. vt Iohanni grecia. Matheo ethÿopia. Gartholomeo india. Iacobo hieroſolima. ⁊ huiuſmodi. Petro vero totus mundus.Sic igitur om̄ibꝰ debitor ē ſucceſſor petri pōtifex ſummus. Sapientibꝰ. et inſipientibꝰ iudeis. et gentibus. non vt preſit tantum: ſed vtproſit in ſolicitudine multa. vt operam det. vtincreduli ꝯuertantur ad fidem. Conuerſi nōauertantur. auerſi reuertantur. Porro peruerſi ordinentur ad rectitudineꝫ. ſubuerſi adperitatem reuocentur. ſubuerſores inuictisratōnibus conuincantur. vt vel emēdent̉ ip̄i.vel ſi fieri non poteſt. auctoritatem. facultatemqꝫ perdāt alios ſubuertendi. vt hereticos.et ſciſmaticos. Hortatur etiam ip̄e Ber. ip̄m.ſ. papam ad mittendum predicatores ad paganos. exemplo Gre. pape qui miſit Aug. ad anglicos. et eos traxit ad fidem. admonet ⁊ ambitioſos reprime̓ dicens. An non limina apoſtoloꝝ plus iam ambitio ꝙͣ deuotio terit: annon vocibus eius toto die reſultat palatiumveſtrum: an non queſtibus eius tota legū. canonumqꝫ diſciplina inſudat: an nō ſpolijs eiꝰomnis ītalica inhiat inexplebili auiditate rapacitas; Reprehendit ex inde de iniuſtis et nimijs appellatōnibꝰ: que fiūt ad curiam dicēs.Quouſqꝫ non euigilat cōſideratio tua ad tātam appellatōnum confuſionem. et abuſionē.preter ius et vas. preter morem ⁊ ordinē fiūt.Non locus. non modus. non tempus. nō cauſa diſcernitur. aut perſone preſumuntur leuiter paſſim plerūqꝫ. et nequiter volētes malignari. Nōne hijs potiſſimuꝫ terreri ſolebāt:Nunc terrori ipſi ex hijs magis fiunt. atqꝫ idbonis antidotum berſum eſt in venenum? Etcōcluditur in huiuſmodi dicens. Prorſus fauende. et manutenende ſunt appellatōnes: ſedquas extorſit neceſſitas. nō calliditas adinuenit. Uſurpatorie ſunt huiuſmodi omnes non