¶ Capitulum¶ Quintum

incando. In ip̄a aūt viſitatōe tria hꝫ facere ſcꝫdoce̓ ꝑ p̄dicatōꝫ vel collatōꝫ. inqͥre̓ illoꝝ mores et ꝯuerſatōꝫ. corrige̓ illoꝝ trāſgreſſionē.Et qͦ ad primū: nā d̓ alijs duobꝰ infra dicet̉.Predicare dꝫ ppl̓o in communi. ad eccleſiamcōuenienti ꝑ ſe vel ꝑ aliū. Un̄ dr̄ in. d. c. placuit. x. q. j. ꝙ poſtꝙͣ ep̄i clericos ſuos diſcuſſerint vel docuerint. conuocata plebe illius eccleſie doceāt illos. vt errores idoloꝝ fugiant.vel diuerſa crimina .i. adulterium. periuriū.falſum teſtimonium. et reliqua peccata mortifera. et qd̓ nolunt ſibi fieri: alteri ne faciant. Et vt credant reſurrectōeꝫ omnium etdiē iuditij. ī quo vnuſquiſqꝫ ẜm opera ſua recepturus ſit. et ſic poſtea ep̄us d̓ eccleſia illaproficiſcatur ad aliam. Predicatio aūt cōiset apta ad populum pōt eſſe. vel de. xij. articulis fidei. vel. vij vitijs capitalibꝰ. vel de. x. p̄ceptis. vel de ſeptem ſacramentis. vel de ſeptēvirtutibus. vel de ſepteꝫ donis. vel de beatitudinibꝰ. vel de alijs materijs moralibus proutvidetur expedire ẜm qualitatem ⁊ capacitateꝫ audiētium. viij. q. j. oportet. Si eccleſia ēcollegiata habens plures clericos vel canonicos. ipſis capitulariter ꝯgregatis: dicat permodum collationis: que ꝑtinent ad ſtatumeoꝝ agendum. et ſi ſunt religioſi vel moniales: ſimiliter in capitulo faciat exhortatōneꝫde pertinentibꝰ ad religionē. de quibꝰ habesmulta ſupra in ti. de religioſis.Ꝙͣtum ad tercium.§. iij.principale qd̓ eſt in correctione defectuum: qͥreꝑiuntur in viſitatione. Sciendum ꝙ in huiuſmodi debet vti miſericordia et ſeueritate:quod innuitur in hoc ꝙ dicitur non miſerearis omnibus qui operantur iniquitatē. Debꝫ em̄ miſereri delinquentibꝰ ſꝫ n̄ oībus. Naꝫrecognoſcentibus defectū ſuū ſine accuſatōe⁊ ſe humilitantibus eſt miſerendū. Vnde hiero. Ubi peccator intelligens vulnus ſuuꝫ trabit medico ſe curandum: illi non eſt virga neceſſaria: ſed ſpūs lenitatis. de pe. di. j. importuna. Et ſimiliter in his que cōmittuntur exfragilitate: non ex habituata malitia: q̄ necſunt ſcandaloſa. poſſunt etiā et debent miſericorditer puniri. vt di. l. c. quia. Contumacibus vero et ex ſuꝑbia peccantibus non ē miſerendū. Unde greg. ij. q. iiij. c. quāto. ait. Incontumatia perſiſtentibus ſeueros eſſe noscōuenit. ẜm illud virgilij. Parcere ſubiectiset debellare ſuꝑbos. Similiter non eſt miſerēdum his qui operantur iniquitateꝫ poſt plures admonitiones. Un̄ ſiritius papa ait. Ferro neceſſe eſt: vt abſcindantur vulnera. q̄ fomentoꝝ nō ſumpſerint medicinam. di. lxxxij.c. plurimos. Similiter qui operantur iniquitate infectiuam alioꝝ. vt diſſeminādo doctrinam hereticam: non eſt miſerendum: ſꝫ ſeuere puniendum. .j. cor. v. Auferte malum a vo

biſipſis. Aodicum em̄ fermentum totā maſſam corrumpit. Et hiero. arrius vna ſcintillain alexandria fuit. et quia cito non extinctaeſt: totum orbem d̓populata eſt flamma eiꝰxxij. q. iij. c. reſecande. Similiter quando aliquod ſcelus reperitur diffuſum in multos: p̄cipue clericos: nō eſt miſerendū ſꝫ ſeuere puniendum: cū eſt manifeſtū. quia vt dicit lex.ultis craſſantibus opus eſt exēplo. et hocniſi timeatur maius ſcandalū. et malū ex punitione ꝙͣ vtilitas et bonū. ar. l. di. c. vt conſtitueretur. Et breuiter vt dicit̉ de cenſi. ca.romana. li. vj. Ad ſubditorum emendationēpiſitans per ſalubria monita: nunc leuia. nūcaſpera: iuxta datam a deo ſibi ꝓuidentiā diligenter intendat. Corrigere autem et punirepoteſt varijs modis. quia ꝑ excōicationem.ſuſpenſionem. et int̓dictum. incarcerationē.flagellatōꝫ. penam pecuniariā. relegationē.depoſitōnem. ẜm qualitatem exceſſuum. de qͥbus penis habes plene infra de cenſuris eccleſiaſticis ī pluribus capitulis. et ſic puniendodicere potuit illud pͣs. Uiſitabo in virga iniquitates eoꝝ.Forma autem tenēda. §. iiij.in viſitatione ab archiep̄is quo ad ꝓpriam dioceſim. et dioceſes ſuffraganeoꝝ. ⁊ ab ep̄is qͦad ſubditos ſuos. et d̓ procurationibus eis fiendis. habetur extra de cen. c. j. libr. vj. Quehic ex integro ponetur cum declarationibusdoctoꝝ. et ē hec romana eccleſia et īfra. Statuimus vt quilibet archiepiſcopus ſuam volens viſitare prouintiam: priꝰ eccleſie ſue capitulum atqꝫ ciuitatem et dioceſim plene viſitare ꝓcuret ꝓpriam. Nec ſit ſolum erga maioꝝ ſed etiam minoꝝ eccleſiarum. nec circaclericorum tm̄: ſed etiam populoꝝ viſitatōꝫintentus. Etſi commode vel abſqꝫ difficultate accedere ad vnamquanqꝫ non poterit: depluribus locis ad vnū congruuꝫ clericos etlaicos ſtubeat conuocare: ne in illis viſitatōpoſtponat̉. Deinde liceat ei ꝑ totā ꝓuintiaꝫvel eius ꝑtem viſitationis offitiuꝫ exercere.ciuitates et dioceſes ſuffraganeos ſuos ⁊ eorum ſubditos. cathadraliū et aliaꝝ eccleſiaꝝcapitula. monaſteria. eccleſias et alia religioſa et pia loca. clericos et populps libere viſitando. ac ꝓcuratōnes a locis tm̄ recipere viſitatis. Ex quo tam̄ aliquem de ipſis dioceſibus viſitare ceperit: nunꝙͣ poſtea ſiue totuꝫſiue partem eius viſitauerit. reuertat̉ cauſa viſitatōis ad illam. priuſꝙͣ omnes reliqueipſius ꝓuītie dioceſes ī toto vl̓ ī ꝑte qͣs ſecureviſitare poterit. ⁊ ſua denuo fuerint viſitate.Ꝙ ſi forte eadem dioceſisº. vel aliqua ibi eccleſia plus alijs indiguerit viſitari: tunc aliarum viſitatione intermiſſa. redeat ad eandēſi a loci dioceſano requiſitus extiterit. vel deomnium aut maioris ꝑtis ep̄orum eiuſdem