¶ Titulus¶ Viceſim
indicato vt papa: debet obedire. De renūtiando at̄ ep̄atui: qd̓ fieri non pt̄ abſqꝫ lnīa ſedis apl̓ice. habes extͣ de renū. c. niſi. qd̓ plenedeclarat̉ ſupͣ ti. ꝓxi. c. de renunciatōne.¶ De epiſcopis aſſum .§. vij.ptis ad hmōi dignitateꝫ ex ſtatu religionis.vtrum teneant̉ ad obſeruantias regulares.Reſpondet tho. xxij. q. clxxxv. ar. viij. ꝙ cumſtatus religionis et ſtatus ep̄alis ꝑtineantad ꝑfectionem ⁊ dicat̉ ſtatus ꝑfectionis. inhoc tn̄ eſt differentia inter vtrūqꝫ. qꝛ ſtatusreligionis dicit̉ ſtatus ꝑfectionis. qꝛ ip̄a obſeruatio religionis eſt via tendendi in ꝑfectionē. Sꝫ ſtatus ep̄alis dicit̉ ſtatus ꝑfectōnis qͣſi quoddaꝫ magiſteriū ꝑfectōnis. Undeſtatus religionis ꝯparat̉ ad ep̄aleꝫ ſicut diſciplina ad magiſterium ⁊ diſpoſitio ad ꝑfectionem. diſpoſitio aūt non tollit̉ ꝑfectioneadueniente: niſi forte ꝙͣtum ad id quod ꝑfectioni non ꝯgruit: ſed magis ꝯfirmat̉ ſicutdiſciplina cum ꝑuenerit ad magiſteriū: noncōuenit ꝙ ſit auditor: ꝯuenit tamē ſibi ꝙ legat et meditet̉ magiſꝙͣ prius. Sic igitur dicenduꝫ. ꝙ ſiqua ſunt in regularibꝰ obſeruātijs que non impediant pontificale officiuꝫſed magis valent ad ꝑfectionis cuſtodiam.ſicut eſt cōtinentia. pauꝑtas et hmōi. remanet ad illa obligatus religioſus factus epiſcopus. et ꝑ ꝯſequens ad portandū habitumſue religionis: qui eſt huius obligationis ſignum. Siqua vero ſunt in obſeruantijs regularibꝰ que officio pontificali repugnent:ſicut ē ſolitudo. ſilentiū. abſtinētie gͣues. vigilie et hmōi: ex quibꝰ impotens redderet̉ adexequendum pontificale officium. ad huiuſmodi non tene̓t̉. In alijs aūt poteſt et diſpēſatione vti. ẜm ꝙ requirit neceſſitas perſonevel officij vel cōditio hominū cum quibꝰ viuit. ꝑ modum quo etiam prelati religionumſecum diſpenſant. Quod aūt dicit̉. xvj. q. j.ꝙ monachum canonica electio a iugo monaſtice cōuerſationis abſoluit. et ſacra ordinatio de monacho ep̄m facit. intelligit̉ hocdictuꝫ non ꝙͣtum ad omnia: ſed ꝙͣtum ad eaque repugnant pontificali officio. Et ꝙͣuisep̄i religioſi nō teneant̉ obedire prelatis ſuarum religionū ex eo videlicet. qꝛ deſieruntſibi eſſe ſubditi. ſicut et ip̄i prelati religionūcum nō habent ſuꝑiores: non tenent̉ obedire ſuꝑioribꝰ prelatis quos nō habent. manettamen adhuc obligatio voti virtualiter. itaſcꝫ ꝙſi eis legittime aliquis preficeret̉: obedire tenerent̉ inꝙͣtum tenentur obedire ſtatutis regule per modū predictum. et ſuis ſuperioribꝰ ſi quos habent. vt archiepiſcopuꝫvel papam et huiuſmodi. Proprium at̄ nullo modo poſſunt habere. nam hereditatē paternam vendicat non quaſi propriā: ſꝫ quaſi eccleſie debitam. Et ſic intelligit̉ quod ha-
betur. xvj. q. j. vbi dicit̉. ꝙ monachus factusepiſcopus velut legittimus heres paternamſibi hereditatem iure vendicandi poteſtateꝫhabeat. Unde ibi ſubdit̉. ꝙ poſtꝙͣ epiſcopusordinat̉ ad altare ad quod ſanctificatur. qd̓acquirere potuit: reſtituat. teſtamentū aūtnullo modo poteſt facere. qꝛ ſola diſpenſatōei ꝯmittit̉ rerum eccleſiaſticaruꝫ que mortefinit̉. Si tn̄ ex conceſſione pape religioſusep̄us vel alter faciat teſtamentuꝫ. non tn̄ exhoc intelligit̉ vt de re propria diſponere: ſedauctoritate apoſtolica intelligit̉ eſſe ampliata poteſtas ſue diſpenſationis. vt eius diſpenſatio poſſit valere poſt mortem. Epiſcopi aūt qui aſſumunt̉ ad epiſcopatū de ſtatuclericali: pn̄t bona pr̄imonialia et acqͥſita ꝑinduſtriam tenere vt ꝓpria. et donare vel legare ꝑ teſtamentū. ꝓut eis videt̉ de hmōi bonis. xij. q. j. ep̄us. Non em̄ epiſcopi in ſua ordinatione ad hoc ſe obligant. vt abſqꝫ ꝓprioviuant: nec etiaꝫ viuere abſqꝫ ꝓprio ex neceſſitate requiritur ad officium paſtorale.Vtrum epiſcopi non. §. viij.largiendo pauꝑibꝰ bona eccleſiaſtica que ꝓcurant: peccent mortalit̓? Reſpondet Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. clxxxv. ar. vij. aliter eſt dicendūde ꝓprijs bonis que ep̄i poſſidere poſſunt .ſ. ſinon ſunt religioſi. et de bonis eccleſiaſticis.nam ꝓprioꝝ bonoꝝ verū dominiuꝫ habent.Unde ex ip̄a reꝝ ꝯditione nō obligant̉. vt eaalijs ꝯferant. ſed pn̄t vel ſibi retinere vl̓ alijspro libito largiri. in qua tn̄ diſpenſatōne velreceptione poſſunt peccare. vl̓ ꝓpter inordinationē affectus ꝑ quam plura ſibi ꝯferantvel retineant ꝙͣ oporteat. vel alijs nō ſubueniant ẜm debituꝫ charitatis: non tn̄ tenentur ad reſtitutioneꝫ. Sed eccleſiaſticoꝝ bonoꝝ ſunt diſpenſatores vel procuratores. vtAug. xij. q. j. ſi priuatū. dicit. Ad diſpenſatorem aūt requirit̉ bona fides. Sunt aūt bona eccleſiaſtica nonſolum in vſus pauperū:ſed etiam ad cultum diuinum et neceſſitateꝫminiſtrorum expendenda. Unde antiquitusfiebant quatuor ꝑtes de redditibꝰ eccleſiarū.vna erat ep̄i. alia clericoꝝ deſeruientiū eccleſie. tercia ſeruabat̉ pro fabrica ſeu reparation eccleſie. et quarta pauꝑibꝰ dabat̉. vt habetur. xij. q. ij. de redditibꝰ. et. c. quatuor. etalijs. c. Si ergo diſtincta ſunt bona que debent in vſum epiſcopi cedere ab his que debent expendi in vſum clericorum vl̓ pauperum vel fabrice. et aliquid ſibi retineat epiſcopus de his que ſunt deputata mīſtris velpauperibꝰ vel fabrice. non eſt dubiuꝫ ꝙ agitcontra fidem diſpenſationis et mortalit̓ peccat: et tenetur ad reſtitutionem. De his aūtque ſunt ſpecialiter ſuo vſui deputata: videtur eſſe eadem ratio que et de proprijs bonisvt ſcilicet ꝑ immoderatū affectum vel dſum