¶ Capitulū¶ Quintui

ſpecie panis et vini ſumendum fidelibus dereliquit. hec Tho. in officio. Quia em̄ corꝑaſſumptum ablaturus erat ab hominibus etillaturus ſideribus. inquit Euſebius nicenꝰ.Neceſſe fuit ut die cene illud ſacramentū corporis ⁊ ſanguinis nobis conſecraret: vt iugiter coleretur ꝑ miſterium quod ſemel offerebatur in precium de conſecra. di. ij. quia corpus. et de hoc ſacramento loquit̉ p̄s. etſi multum obſcure erit firmamentū et cetera. Ubitria notat p̄s.Primo deitatem ſub ſpecie panis latentem.ibi. Erit firmamentum.Secundo vtilitatem hominis cum deuotione conſequentem. ibi. ſuꝑextolletur ſuper libanum.Tercio venerabilitatem plebis eukariſtie aſſiſtentem. ibi. florebunt de ciuitate.¶ Pro declaratione pͥmi .§. j.eſt ſcienduꝫ. ꝙ vbi nr̄a tranſlatio habet: eritfirmamētuꝫ. alia habꝫ. Erit panis triticeuset ſic per vtrāqꝫ habet̉ ⁊ materia ſacramentiq̄ eſt panis triticeus: cuiꝰ ſpecies remanet pꝰconſecrationē cōuerſa ſubſtantia. Unde etiādicitur panis Ioh̓. vj. Panis quem ego dabocaro eſt pro mundi vita. Habetur etiā quodſub eo latet .ſ. diuinitas: que dicit̉ firmamētū. p̄s. xxiiij. Firmamentū eſt dominus timētibus eum: et teſtamentū ip̄ius vt manifeſtetur illis. Omīa em̄ ſuſtentat naturaliter ⁊ ſuos electos ſpiritualiter. Aontes h̓ intelligūtur ſacerdotes: qui a vallibus vitiorū debenteſſe eleuati: ⁊ in altum verſus celū per contēplationem et celeſtem cōuerſationem electi.Sūmum eorū eſt caput eorū. Erit ergo panis triticeus: qui eſt firmamentum in ſūmismontiū qui eſt corpus xp̄i in quo etiam deitas ſub ſpecie panis triticei in ſummis montium .i. ſuꝑ capita ſacerdotuꝫ: quod vtiqꝫ fitqn̄do ip̄m conſecratum ppl̓o oſtendunt eleuādo. et hoc in terra .i. in mūdo iſto. Nam in celo clare intuetur: nō ſub aliquo velamine. ſꝫī terra in qua aīa noſtra habꝫ velamen opacum corꝑis: nō poteſt clare intueri: ſꝫ ſub velamine. et ī iſto ſacramento ſub ſpecie paniset vini: ſed realiter eſt ibi totus xp̄c. corpꝰ eiꝰex vi ſacramenti. ex naturali auteꝫ concomitantia: et ſanguis ⁊ anima ⁊ diuinitas: quiaiſta non poſſunt abinuicem ſeꝑari. Un̄ Hil.in libro de trinitate. de veritate carnis et ſanguinis. nō eſt relictus ambigendi locus. qͥaip̄ius domini ꝓfeſſione caro eius vere eſt cibus: et ſanguis eius vere eſt potus. Recedatergo omne infidelitatis ambiguuꝫ. quia quibatur eſt muneris ip̄e etiam teſtis et veritatis dicēs. hoc eſt corpus meum Luc. xxij. Etvt dicit Euſebius emiſſenus de conſe. di. ij. qͥacorpus. Nouū tibi et impoſſibile eſſe non de-

bet. ꝙ ī xp̄i ſubſtātiaꝫ terrena ⁊ mortalia cōuertūt̉ .ſ. panis ⁊ vinū. Ad quod oſtendēduꝫſ. non eſſe impoſſibile vel incredibile talē cōuerſionē induci pn̄t exēpla .ſ.Operantis nature.Narrantis ſcripture.Manifeſtātis figure.¶ Uidemus ꝑ viā nature ſubſtantiaꝫ oniusrei mutari ī aliaꝫ. Nā cū homo cōmedat panem ⁊ vinū bibat ꝑ digeſtionē factaꝫ. panisconuertit̉ ī carneꝫ: et vinū in ſanguinē. Iſtd̓clare patet: comedit mulier pregnans ⁊ cibꝰeius digeſtus cōuertit̉ ꝓ ꝑte ī carneꝫ et ſanguinem et oſſa eius quē habet in vtero. Rarrat̉ a nat̉alibꝰ. ꝙ ī Hibernia ſit qͥdaꝫ locus īquē ſi ponat̉ lignū: pars illa q̄ tangit terraꝫī fundo loci ꝯuertit̉ ī ferrū: q̄ in aqua ī paleas conuertit̉. q̄ extͣ aquā lignū remanet. Siigitur natura oꝑatur talē mutatōeꝫ ī aliam.ꝙͣtomagis auctor nature hoc pt̄ agere qͥ hācꝯuerſionē facit. qūo ꝯuertit̉: deus operatur.qui vtiqꝫ plus pt̄ oꝑari: ꝙͣ intellectus nr̄ intelligere ẜm Auicennaꝫ. ¶ Ex ſacͣ ſcripturaq̄ mentiri nō nouit a iudeis etiā approbata.Legimus in vete̓i teſtamēto multas mutatōnes factas de vna re ī aliā. Naꝫ virga Moÿſiad iuſſū dei verſa eſt ī colubrū. Et iteꝝ Moÿſes de mandato dei colubrū ꝑ caudaꝫ accipiens: cōuerſus eſt ī virgā Exod. iiij. c. Ad verbum Heliſei ferrū ſecuris de manubrio excuſſum de manu cuiuſdaꝫ ligna incidētis ⁊ merſum in aqͣ enatauit: ⁊ ꝑ ſe in manubrū intrauit. iiij Reg. vj. c. Pelias ꝓpheta ignē de celofecit deſcendere. iiij Reg. j. c. Nūquid nō preter naturaꝫ eſt: ꝙ petra duriſſima ꝑcuſſa virga Moyſi daret copioſiſſimā aquā Nūer. xx.c. Aque egipti nōne ad verbū Moyſi cōuerſeſūt in ſanguinē Exo. xiiij. c. Omīa iſta exempla ⁊ plura alia ponit Ambro. ad hoc ꝓbandum de conſecra. di. ij. reuera. ibi potes videre. omīa iſta ſūt p̄ter naturā. Si ergo ſanctiviri verbo ſuo fecerunt mutare naturas reꝝet conuerſionem earum. Nonne magis xp̄usdominus ꝓphetarum et ſanctus ſanctorū poterit mutare et conuertere panem ⁊ vinumet corpus et ſanguinem ſuū: ip̄e enim eſt quihanc mutationem agit. Unde Auguſti. Intͣſanctam eccleſiam in miniſterio corporis etſanguinis domini nihil a malo minus. nihila bono magis perficitur ſacerdote: quia nonin merito conſecrantis: ſed in verbo efficiturcreatoris: ip̄e eſt qui ſuaꝫ hanc efficit carnē.j. q. j. Ex multis demum apparitōnibus ⁊ miraculis oſtenſis. circa iſtud ſacramentū oſtēditur veritas huius conuerſionis. Narraturin cronicis. ꝙ in Francia tempore ſancti Lodouici regis Frācoꝝ celebrāte qͦdā ſacerdote:ī hoſtia ꝯſecͣta viſus ē ab om̄i ppl̓o puer ꝑuulus ī ip̄a hoſtia. ⁊ cū nūciaret̉ regi lodouico