¶ Capitulum¶ Quartum

¶ Dicit etiam Hoſti. ꝙ ſi tanta fuit infirmitas in omittente offitium. vt ex toto impediatur ad horas dicendas: nō tenet̉ redicere. necpenitentiam agere. ſi tamen ad cautelam velit hoc facere ꝯmendandus eſt: ſed ſi finxit. ⁊quartanā febrem. vel aliam debilem infirmitatem habuit. qua non obſtante ſua negotiaꝓcuraret: non excuſatur. Item ẜm Vil. ſi dicēs offitiū aliqua verba p̄termittit. non oportet ꝙ ꝓpter hoc a capite reſumat diſturbandooffitium. īmo ſi dicendo in choro cuꝫ alijs exaliqua neceſſitate intermiſit pſalmū. lectōeꝫ.vel aliquid huiuſmōi. et non aliter: p̄t omiſſūſupplere niſi ſubtrahendo vocem ab adiutoriochori. melius eſt ꝑtranſire ꝙͣ offitiū chori minuere: poteſt tamē aliquid poſt offitiū ꝓpterhoc ſupplere.Queritur ſeptimo. .§. vij.Utrum attentio in horis dicendis ſit neceſſaria: Reſpōdeo (ꝙͣuis aliqui dixerint ꝙ ſic) itaꝙ in eis non habens cor ad deū: ſed ad exteriora. mortaliter peccet. ꝓpter hoc in fi. illiusc. dolentes. extra de cele. miſſ. p̄cipitur dici totum offitiuꝫ ſtudioſe. ꝑiter et deuote. etſi verbum ſit duꝝ tn̄ ſcriptum. benignior tn̄ ē ſnīaẜm Poſt. qui dicit. ꝙ in p̄cepto eſt horas dicere: ſed alia que in deuotōne ꝯſiſtunt ſuadendodicūtur. Et hoc eſt qd̓ dicit lr̄a ibi. ꝙͣtum deusdederit ⁊cͣ. per que verba appoſuit ꝯſiliuꝫ fragilitati humane ꝯpaciendo. q. d. p̄cipimus vtvnuſquiſqꝫ de die ⁊ d̓ nocte dicat horas ſuas.Intentōnem aūt et deuotōnem in p̄cepto nonponimus: ſed gr̄e dei. ẜm ꝙ ip̄a dare volueritdiximus relinquendum. Et hunc intellectumteneas qui benignior eſt. et qꝛ non debet eccleſia alicui laq̄uꝫ inijcere. xxvij. q. j. De viduis.Secundo. nec homines debet eccleſia oneribꝰimportabilibꝰ allegare. xxvj. q. vij. c. Alligāt.Poſti. et Penri. Aſſignat etiam Umber. aliārationem ad hoc. qꝛ .ſ. cum hoc ſit preceptumde iure poſitiuo: non refertur niſi ad ea queſub iuditio humano cadere poſſunt. Et iſtaſunt que exercentur per actus exteriores. nōautem per interiores. facit etiam ad hoc glo.ſuper. c. Graui. de cele. miſſ. in cle. ſuper verbo fructum labioꝝ. Ubi dicit Archid. ex hocꝙ ſatis eſt labijs ſeruire in diuinis horis. licꝫcor diuertat ad alia. hec ibi. Exquo etiam patet et verum eſt. ꝙ non ſufficeret horas dicere mente.¶ Octauo nota de at .§. viij.tentione in oratione. Pe. de pal̓. in. iiij. di. xv.ſic dicit. ad orationem ſicut ad quodlibet bonū opus poteſt requiri duplex attentio. Unomodo vt oratio ab intentione procedat. Aliomodo vt attentio continue cōcomitetur orationi. Primo modo requiritur attentio tam

ad oratōnem publicam ꝙͣ priuatam. ⁊ nonſolum ꝓpter meritum: ſed etiam ad vitandumpeccatum quando oratio dicitur ex precepto.Primum patet ſic. quia nullum eſt opus meritoriuꝫ. niſi ex intentōne procedat. aliter em̄non eſt opus humanum. cum homo ſit homoper ratōnem ⁊ voluntatē. Si ergo oratio debet eſſe meritoria oportet ꝙ ꝓcedat ex intentōne. ⁊ ſimiliter ad hoc vt euitetur tranſgreſſioprecepti: quia preceptum datur hominibꝰ. etideo oportet ꝙ nō ꝓcedat ex ſola imaginatōne: que ꝯmunis eſt nobis et brutis: ſed ex deliberatione que requirit attentionem. cōcor.tho. in. iiij. di. xv. Dicens ꝙ attentio in oratōne ſemper debet manere ẜm ſui virtutem: qd̓eſt mediū inter eſſe in habitu. et eſſe in actu.Tunc autem manet attentō in oratōne ſcd̓mvirtutem qn̄ quis accedit ad orationem cumintentione aliquid operandi. vel deo debitumobſequiū reddendi. etſi in ꝓſecutōne oratōnismens ad alia rapiatur. niſi tanta fiat bagatōꝙ depereat vis pͥme intentionis. et ideo oportet ꝙ frequenter homo cor reuocet ad ſemetipſum. Hec Tho. ſequitur eum Pet̓. de palu.Non tamen requiritur ꝙ intentio comiteturactualiter totam oratōnem. quia nec hoc requiritur in quibuſcunqꝫ operibus bonis. nechoc eſt poſſibile ꝓpter euagatōnem mētis humane. requiritur tamen ꝙ orans ſcienter. nōdiſtrahat mentem ab oratōne. hoc enim nonpōt eſſe ſine culpa mortali. vel veniali. Euagatio vero que eſt preter intentionē. et ꝓpteroccupatōnem precedentem licitam: peccatūnon eſt. ſecus ſi ꝓpter illicitam. Sed ſi euagatio eſt aduertenter et ſolum ẜm actū interiorem. licet ſit temeraria. et grauis forte. nō tn̄mortale. niſi ꝓpter ꝯtemptum. quia eccleſia n̄habet iudicare de actibus interioribus mere.ꝓpter quod miniſter eccleſie licet dicendo orationem cogitet aliud: non videtur tranſgreſſor precepti ex natura facti. Si autem euagatio mentis ſit ex hoc ꝙ aliquis ſcienter ſe occupat in actu exteriori. qui non ſecum patitur attentōnem: videtur eſſe culpa mortalis.et directe contra preceptum eccleſie. de cele.miſſ. c. Dolentes. vbi precipitur ꝙ offitiuꝫ celebrent ſtudioſe. pariter ⁊ deuote. hoc nō obſeruant qui occupantes ſe in actu exteriori.ſcienter ſibi attētionem ſubtrahunt. Unde qd̓Tho. dicit ibi. ꝙ in oratione ſi in alijs ſponteſe quis occupat in hijs que mentē diſtrahūt.ſicut ſunt opera exteriora. etſi ad contrariuꝫmens euagetur. etiaꝫ culpa mortalis erit. exponit idem Pe. et dicit. ꝙ loquendo de oration: que eſt precepti humani. illud verbū cōtrarium non refertur ad orationeꝫ. quia bona opera exteriora. etiaꝫ non ſunt contrariaorationi: ſed eſt referendum ad attentionem.quādo ſcilicet ſe exteriꝰ occupat circa aliquid