¶ Capitulum¶ Terciū

ta vbiqꝫ terraꝝ. Sed ꝯſtitutꝰ ab ep̄o nō poterit extͣ dioceſim illius qͥ eū inſtituit. Itemnota ꝙ tabellio eccleſiaſticus nō dꝫ ꝯficereinſtrumēta in ſecularibꝰ rebus: nec ſeculariſin rebus pure eccleſiaſticis. qꝛ hoꝝ ꝯuerſatōnon debet eſſe ꝑmixta. ij. q. vij. c. laicos. Und̓clerici in curijs principū ꝓhibentur eſſe ſcriptores. extͣ ne cle. vel mo. c. ſnīam. Item religioſus non poteſt exercere offitium tabellionatus: niſi ꝯͣ hereticos. nō aūt in alijs ẜmio. an. extͣ de heret. c. vt offitium. li. vj. Tam̄vt nō. Vilh̓. in ſpe. vetera inſtrumenta complebit: noua aūt nō aſſumet. extra de iudeisc. iudei..§. iij.Exercitium autemhoneſtum ſeu artifitium poteſt clericus exercere ſi indiget. precipue ⁊ etiam ſine hoc diſ.xcj. ꝑtotum. Dum tamen ꝑ hoc non deſit ī diuinis offitijs. de ꝯſe. di. v. c. nunꝙͣ. ¶ Idem ẜmVil. pt̄ reciꝑe poſſeſſiones excolendas ad qͣtā vel quintam ꝑtē ſeu ꝯducere eas. ⁊ hoc adſuſtentatōnem ſuam et ſuoꝝ. ar. di. lxxxvj. c.ꝑuenit. in verbo auaritie cauſa. Cōcor. hoſt.poteſt etiā locare aīalia. vt oues ⁊ boues adcertum fructum: dummodo ꝑ contractumal̓s licitum. Item ẜm v̓v̓. poteſt emere rem.vt eam melioratā carius vendat. vtputa pullum vel equum. vel etiam ſi tabulam emat.vt faciat imaginem. quia iſta non eſt negotiatio ſed artificium. xiiij. q. iiij. c. canonuꝫ. extra ne cle. vel mo. c. j. Pena aūt clericoruꝫ q̄alijs negotijs ſecularibus ſe immiſcent. eſt ꝙdebēt excommunicari. extra ne cle. vel mo. c.ſub interminatōe. ⁊ ſi ſe non correxerint: debent deponi. Ita tamen ꝙ religioſi diſtrictiꝰꝙͣ alij puniantur. extͣ ne cle. vel mo. c. ſed necEt ex hac pena cum maxima ſit: deprehenditur. ꝙ in hmōi exercitijs mortaliter peccant.In foro aūt pnīali dꝫ eis iniungi vel ſaltemconſuli ꝙ ea que contra formam predictā lucrati ſunt: ſtudeāt pauꝑibꝰ erogare. xiiij. q.p. qui habetis. Permaxime autem clerici debent vacare ſacre lectōni ⁊ doctrine. Un̄ hieronimus ad ruſticum. Si clericatus titillatdeſiderium tuum: diſcas ꝙ poſſis docere ⁊ ratōnabilem hoſtiam offeras deo: ne ſis milesanteꝙͣ tiro. ne prius magiſter ſis ꝙͣ diſcipulus. Non eſt humilitatis mee: nec menſureiudicare de ceteris. et de miniſtris eccleſiarūſiniſtrum quippiam dicere ⁊ infra. Mihi placꝫvt hēas ſanctoꝝ ꝯtuberniū: nec ip̄e te doceaſet abſqꝫ doctore īgrediaris viā quā nūꝙͣ egreſſus es. xvj. q. j. ſi cl̓icatꝰ. ⁊. xxxviij. di. ꝑ totā.¶ De ꝯuerſatōe clericoꝝ ẜm regulā apl̓icāOportet ep̄m eſſe irreprehenſibileꝫ. ſub. xiij.cōditōibꝰ declaratam. ¶ Capituluꝫ. iij.

Vibꝰ exercitijs debētclerici vacare de quibus eſt regula apl̓ica. .j. ad thi. iij. Oportꝫ epiſcopum eſſe irrep̄henſibilem. vnius vxoris viꝝ. ſobrium. prudentē. pudicū. ornatum. hoſpitalem. doctorem. n̄ violentum.non ꝑcuſſorē ſed modeſtū. n̄ litigioſum nō cupidum. domui ſue bene prepoſitum. Hanc eādem regulam trabit ſcribens ad thi. j. c. licetvariet in aliquo verba. Et ibi dr̄. Oportꝫ epiſcopum eſſe ſine crimine. Et licet apoſtoluspibeatur hanc regulam poſuiſſe epiſcopis. tamen hec regula etiam extenditur ad omnesalios ordinandos. et ad prelaturas promouēdos. vt dicunt augꝰ. di. lxxxj. c. apoſtolus. etambro. di. xxxiiij. c. cognoſcamus. inclubēdoautoritatem niceni concilij. Declarationemautem harum conditionum apoſtolice regule que ſunt. xiij. Proſequitur gratianꝰ ml̓tum diffuſe in decretis. a di. xxv. vſqꝫ. ad. xlviij. incluſiue. et iteꝝ ab. lxxxj. vſqꝫ ad. xc. incluſiue. et Raÿ. in ſumma. et Ioh. in ſummaconfeſſoꝝ ip̄m ſequitur. de ſingulis pauciſſima ponentur.¶ Ꝙtum ad primum .ſ. .§. j.oportet eſſe ſine crimine ordinandum vel eligendum. gratianus di. xxv. c. vnum orariū.§. nomine autē criminis. vbi ponit quadruplicem acceptōnem huius vocabuli. Et primo prout ſumitur generaliſſime pro quolibet peccato iuxta illud. Nemo ſine crimine viuit. Secundo pro peccato commiſſo ex deliberatōne. ſiue mortali ſiue beniali. et ſic diſtīgͣuitur contra peccatum commiſſuꝫ ex ignorantia vel fragilitate. Tercio modo pro peccato mortali. Et ẜm hoc dicit aug. Nemo exiſtimet capitalia crimīa igne purgatorij poſſe purgari. in dicta. di. §. al̓s ea demū. Quarto modo pro peccato quod inducit depoſitōꝫſeu irregularitatem. vt homicidium notorium adulteriū et hmōi. Unde di. lxxxj. c. apoſtolus dicit̉. ꝙ crimen eſt peccatuꝫ accuſatōne et damnatione digniſſimum. et ſic iſto vltimo modo ſumitur hic: ita ſcilicꝫ ꝙ poſt pecatum commiſſum poſt baptiſmum inductiuum irregularitateꝫ: non promoueat̉ abſqꝫdiſpenſatōne. Uel ſi intelligatur de mortali qͦlibet: tunc non ꝓmoueatur ante pnīam īteriorem per quam tollitur peccatum: al̓s adſui damnatōnem ordinaretur: ꝙͣuis executōnem haberet. Sꝫ et di. lxxxj. gratianꝰ iteruꝫtractans illud. c. oportet eſſe ſine crimīe dicꝙ etiā debet vitare occaſiones criminis .i. nimiam familiaritatem et ꝯuerſatōem cū mulieribus. ⁊ acceſſum incautum ad domos eaꝝ. vt. c. clericus. et. c. oportet. ⁊ etiā debꝫ hocvitare. vt auferat de eo ſuſpitionem ab alijsquā poſſet inde habere vt ibi dicitur. In om-