¶ Titulus¶ Quodecimus
defendat eccleſia. ne effuſione ſanguinis ꝑticeps fiat. vbi dicit glo. io. ꝙ nonſoluꝫ ꝯfugientes ad eccleſiaꝫ: ſꝫ et nō ꝯfugientes ad eccleſiaꝫ qn̄qꝫ iuuabit ſed cū diſtinctione. quiaſi iniuſte damnati ſunt oībꝰ modis iuuabit.quibꝰ .ſ. ꝯmode poteſt. ſi iuſte. debet ſi eſt ſpescorrectionis eoꝝ tamen tꝑate. et nō importune. iuuabit .ſ. intercedēdo pro eis ne ex indiſcreta defenſione incidat in malaꝫ opi. xiiijq. fi. c. hi qui.De immunitate per .§. ij.ſonarum eccleſie et predioꝝ eccleſiaſticorumNota ẜm Raij. ꝙ eccleſie non debent vatigari angarijs vel ſeruitutibꝰ ꝑſonarum vel rerum. C. de ep̄i. et cle. omnes preſbiteros. xij.q. ij. eccleſiarum. In neceſſitate tamē vtſi ciuitas eſſet obſeſſa. non debꝫ pati eccleſia ſuos ruſticos defendi ab aliquo priuilegio a cuſtodia et huiuſmodi. immo debet ad hoc eoscompellere. extra eo. c. peruenit. Predia aūteccleſiaſtica habent hanc immunitatem ẜmRaij. nō debent grauari ſordidis oneribꝰ. vtcalcis cōquende. arene fodiende. cloace purgande. et ſimilibꝰ que vilia ſunt. xvj. q. j. generaliter. §. nouarum. Ad honeſta vero munera. ſicut ſunt ordinaria tributa: tenenturetiam predia eccleſiarum. xxiij. q. fi. c. tributum. Fallit tamen in domibꝰ. atrijs et ortisiuxta eccleſiaꝫ poſitis et in manſo de quo eccleſia dotata eſt. de quo nullū debet dari tributum. de alijs aūt ſic. niſi fuerit expreſſe remiſſuꝫ per eum qui potuit. nam res ad eccleſiam tranſit cum onere ſuo. xxiij. q. vltima.ẜm canonicam. extra de cen. c. ſancitum. xvj.q. j. ſiquis laicus. Si vero ſunt extraordinaria ⁊ de nouo inducta: non tenentur. xvj. q.jͣ. placuit. Similiter nec ad ea que ſubito iniunguntur niſi reſpiciant ad pias cauſas. vtquia princeps mouet exercitum contra ſarracenos. vel quia petitur ad conſtructioneꝫpontium. aut aliam conſimilem cauſam. Intalibus em̄ ſi neceſſitas expoſcat: debent domini temporales nō auctoritate propria accipere ſed humiliter ab epiſcopis et clericispoſtulare. et illi viſa neceſſitate poterunt cōferre. extra eo. non minus. Sed hodie nihilconferre debent in auxilium principum niſiꝯſulto papa. extra eo. aduerſus. Item ſi poſſeſſio aliqua vel domus teneatur alicui alberguꝫ facere. ſi illa poſtea perueniat ad eccleſiam. et ipſa tenebitur ad idem vel vendatſcd̓m Innocen. et Hoſtien̄. ¶ Item ꝙͣuis hoſpitium charitatiuum eccleſia prelatis nondebeat denegare. violenter tamen et tanꝙͣ exdebito exigere non poteſt. xlij. diſ. c. quieſcamus. extra eo. c. j. ẜm hoſtien̄. Si tamen aliquis in recognitionem beneficiorum ſuoruꝫreſeruaſſet ſibi hoſpitium in aliqua eccleſiaillud ſibi debetur. xviij. q. fi. eleuterius. Sed
nec tali licet violenter irrumpere domos ratione alicuius iuris ſibi debiti. Et eadem ratione non poteſt tollere ſibi neceſſaria indehoſpiciū violenter ingrediendo. inno. ¶ Itēcirca res temporales eccleſia habꝫ hanc immunitatem. Primo ꝙ eccleſijs donari poteſtin infinitum abſqꝫ alia inſinuatione. in auten. d̓ non alie. re. §. ſi minus. ceteris aūt donari non poteſt vel recipi vltra quingentosſolidos. niſi precedat certa inſinuatio et niſicertis caſibꝰ. C. de dona. l. ſiquis. Secundo qꝛrelictum eccleſijs etiam minus ſolenniter factum. puta quia in preſentia duorum teſtiūtm̄ tenet. extra de teſta. c. cum eſſes ¶ Tercioquia in eccleſijs tranſfert̉ dominiuꝫ rei ſolopacto. cum alijs perſonis ſit neceſſaria traditio. C. de ſacroſanc. eccle. l. vt inter diuinuꝫ.Quarto ꝙ quicquid eſt exemptum de pecunia eccleſie: eius eſt et ad ipſam debet reuerti. xij. q. ij. c. j. Et hoc adeo verum eſt. quia ſiclericus habeat pecuniaꝫ de prebenda vel eccleſia ſua et de ea emat predium. licet illampotuiſſet dare alijs intuitu pietatis: tamennon poteſt dare prediuꝫ quia ſtatim fuit acquiſitum eccleſie. Et hoc ſiue emerit nomineſuo ſiue alieno. extra de pecu. cle. c. j. Et ꝓpt̓hoc nō poteſt clericus illud alienare. Et idēeſt ſiquis emat predium de pecunia eccleſie.quam habuit furto vel depoſito quia ſciliceteſt eccleſie. Item nullo modo licet laicis exigere tallias vel exactiones ab eis etiam ratione ſuarum poſſeſſionuꝫ domoꝝ vel prediorum. extͣ de immu. eccle. qꝛ nonnulli. Itemalienatio rei eccleſiaſtice niſi in certis caſibꝰet in certa forma non tenet. ⁊ de hoc infra.Pena aūt violantiuꝫᵐ. §. iij.immunitatem eccleſiaruꝫ eſt ẜm Goff. quiaqui ī aliquo modo eccleſias violant vel perſonas vl̓ ab ipſis rapiunt violenter ſeu vſurpant bona ipſarum: ſacrilegium ꝯmittuntet excommunicandi ſunt. xvij. q. iiij. nullus.et. c. ſiquis deinceps. In certis etiam caſibusſunt excommunicati. vt incendiarij. ⁊ effractores ſacrorum locorum. de quibus habesinfra in quarta parte. Uiolatores qͦꝫ eccleſiaſtice immunitatis. nonſolum pena ſpirituali (vt dictum eſt) puniendi ſunt: ſed etiampena pecuniaria. quandoqꝫ maiori quādoqꝫminori. vt. xvij. q. iiij. quiſquis. hoc arbitrioiudicis relinquendum. et debet talis pecuniadari perſone vel loco cui facta eſt iniuria.xvij. q. iiij. ſi quis atrio. ¶ De occupantibusbona vacantium eccleſiarum. Item de vſurpantibus ī eccleſijs vel alijs locis pijs guardiam ſeu ius patronatus de nouo. quomodo ſint excommunicandi. habes infra in qͣrta parte. De obligantibus res eccleſie vl̓ eccleſias pro alienis debitis. Item de recipientibus vel tenentibus eccleſias de manu laici