¶ Capitulum¶ Sextum

quid vl̓ aliud agant: q̄ canoīca ꝓhibeāt īſtituta. neqͣꝙͣ hec poſſūt ī illis ꝑ alios exercere.Ubi glo. dic̄. ꝙ hoc intelligit̉ .ſ. ꝙ nō intrēt īdioceſim ſuffraganeoꝝ ī caſibꝰ nō permiſſis.Nā et cauſa viſitatōis hn̄t ingredi et ꝓcurari. et tūc ⁊ alijs cauſis ꝓut habet̉ ī iure iudicent. glo. ꝓ tribunali ſedēdo diſponāt extͣ iudiciū faciendo corā ſe celebrari et an̄ ſe recognoſci contractꝰ. de fo. ꝯpe. c. romana. li. vj.Agant. puta cōferēdo ordines ⁊ ſacramentaſimilia faciendo.¶ De arbitris. ¶ Capl̓m Sextum.E arbitris habetur exeo. ꝑ totū. et. ij. q. vj. a iudicibusdr̄ Iudicū. Alij ſūt arbitrarij. alijordinarij. Ordinarij ſunt qui abapl̓ico vt eccleſiaſtici: vel ab imperatore vtpote ſeculares legitimā pt̄atem receperunt.Arbitrarij ſūt. qui nulla pt̄atē habentes: cūꝯſenſu litigantiū ī iudices eligūt̉ ī quos cōꝓmittitur: vt eoꝝ ſnīe ſtetur. Hoꝝ alij ſt̄ ordinarij et arbitrarij. alij arbitͣrij tm̄ ⁊cͣ. Ubidicit glo. ꝙ ordinarius nō ſolū pt̄ inter ꝑtesamicabiliter ꝯponere (v. q. ij. ſi primates) ſedetiaꝫ ẜm canones pt̄ arbitriū ſuſciꝑe. ſi a ꝑtibus eligatur. extͣ de arbitris. c. cū tꝑe. Et idēpt̄ etiam delegatus. lex aūt que videt̉ huic ſētentie cōtradicere. iij. q. vij. §. tria. intelligit̉.ꝙ ordinarius non pt̄ iubere ꝙ ꝑtes ꝯpromittāt in eū. et ſic nō eſt ꝯtͣ. Arbitroꝝ aūt duoſūt genera. Quidaꝫ dicūt̉ arbitri et quidā arbitratores. Sed arbitri etiaꝫ ſūt dupliciter.quia quidā dicūt̉ arbitri iuris: qui videliceteligūtur a ꝑtibus ex recuſatōe iudicis ordīarij vel delegati. Et tales debēt ſeruare formāiuris in executōe iuſticie: et ab eis appellat̉.Arbitri aūt ſimpliciter ſūt qui eligūt̉ a ꝑtibus: que ſi nō ꝯſentiūt ſnīe eius reducunt ſead arbitriū boni viri: qui ſunt vt amicabilescompoſitores. et hi etiaꝫ tenent̉ ſeruare formam iuris ī executione iuſticie. Sed arbitͣ.tor nō tenet̉ ſeruare formam iuris in executōne iuſticie. et ꝓmittūt ꝑtes nō recedere abarbitrio eius ſub certa pena. quā oportꝫ ſoluere: ſi nō pareret ſnīe. De hoc diffuſe Ant.de but. ſuꝑ. c. qͥntauallis. extͣ de iur̄iur. Arbiter aūt ſi ꝑ dolum tulit ſnīam: etſi nō retͣctatur ꝑ appellatōem: tn̄ ꝑ exceptōem retractatur. ff. eo. nō diſtingui. Iteꝫ extͣ. de arbi.c. j. dr̄. ꝙ debent eligi arbitri vnus vel tres. ⁊vbi tres eligunt̉: duoꝝ ſnīa retinet vigoreꝫ.vbi dicit glo. ꝙ hoc dr̄ ex honeſtate nō ex neceſſitate. Nā ſi duo etiā eligerent̉: ī qͦs ꝯpromitteret̉. tenet cōpromiſſū. Et ſi non ꝯcordauer̄t: cogēdi ſūt. vt ꝯcordāt vl̓ terciaꝫ ꝑſonāaſſumāt. Itē ſufficit ſnīa duoꝝ cū tres eligū

tur: pn̄te tn̄ tercio etiāſi ille diſſentiat. Eo tn̄abſente: nō valet ſnīa. ff. eo. l. ſi in tres. niſi īꝯpromiſſo ſit expreſſū. ꝙ duo ſine tercio ꝓcedāt. Idē in iudicibꝰ delegatis. ¶ Itē nota ẜmBern̄. eo. ti. Expoſita in glo. ꝙ ſiue quis ſitarbitrator ſiue amicabilis ꝯpoſitor ſiue etiaꝫarbiter: nō eſt ſtādū iniquo arbitrio: ſed reducēdū eſt ad arbitriū boni viri .i. iudicis loci. ff. ꝓ ſocio. l. ſi ſocietatē. immo etſi iuraſſꝫdebet reuocari. extͣ de iur̄iurā. c. quintauallis Bern̄. nō tn̄ ꝓpͥa autoritate veniet ꝯtra iuramentū. ¶ Nota ẜm Inno. ī. c. quintauall̓.de iur̄iur. ꝙ iſta eſt dr̄a inter arbitrū. de quohic eſt ſermo et arbitratorē. qꝛ arbiter dr̄ quieligit̉ vt iudex: vt .ſ. ꝓcedat ſeruato ī ſubſtātialibꝰ ordine iudiciario: ⁊ litem dirimat cōram ſe ceptā vel corā alio: ſꝫ ordine iudiciario ſeruato. licꝫ poſſꝫ eā dirimere ſi vult etiam inique. ff. de arbi. l. j. nec eſt vis ſi ſit compromiſſū cū pena vel ſine pena vel etiaꝫ ſinevlla ſtipulatōne electus ſimpliciter. Cuiꝰ arbitrium emologatur: vel taciturnitate. x. dierum vel exp̄ſſe. C. de arbi. l. pl̓t. Omēs enimiſti ordinē ſeruare debēt. et aget̉ ad obſeruātiam arbitrij ſiue ſtipulatōne. ſiue excōmūicatione. ex. l. vt notat̉ de arbi. C. dilecti. Arbitrator aūt eſt qui eligit̉. vt aliquid eſtimet.vt p̄ciū vel operas vel ꝑtes ſocietatis: vel qͥdſibi videatur de aliqͣ re ſine ordine iudiciariodicat: vl̓ vt ſuꝑ ea arbitret̉. ff. ꝓ ſocio. l. ſi ſocietatem. et de verb. obli. l. ſiquis arbitratu.Nec facio vim an partes iurauerint ſtare dicto huiuſmōi arbitratoris vel non. quia ſemꝑredigendum eſt ad arbitrium boni viri. ff. deverb. obli. l. ſiquis. Quidam dicūt idem: etſiſub pena ſtipulate ſunt ſtare huius arbitratoris arbitrio .ſ. ꝙ nūꝙͣ poteſt petere penaꝫ.niſi ceſſauerit ſoluere: id ad quod ꝑ arbitriūboni viri redactum eſt dictum arbitratorisar. pro his. quia non obſtante iuramēto ⁊ ſtipulatione ſine pene poſſunt petere. ꝙ dictūeius redigatur ad arbitrium boni viri. eadēratōne etſi cum pena promiſit. Alij tamē ꝯtͣdicunt. Item non facio vim: vtꝝ iſte arbit̉tor fecerit litem cōteſtari inter ꝑtes: vel etiāſi ſententiaꝫ in ſcriptis ꝓnūciauerit. vl̓ ſimpliciter nudo verbo: quod ſibi viſū fuerit dixerit. Nam coraꝫ eo non eſt iudicium vel qͣſiiudicium: ſed totum poſitum eſt in ſua volūtate. Predictarum autem ſolennitatum obſeruatio: non eſt niſi coram iudice vel arbitro: ⁊ ita non poteſt dici litis conteſtatō: vl̓ſentētia. ¶ Sꝫ quid dices ſi ꝯpromiſſum ſicfactū eſt: vt poſſit ꝓcedere ẜuato ordine iudiciario ⁊ nō ẜuato: Re. hec v̓ba ſic ſūt interp̄tanda: vt ꝯpromittatur ī eum tanqꝫ in arbitrum. Et hoc innuūt illa verba ſeruato ordine. et etiam tanꝙͣ arbitratorem: quod verbailla innuunt vl̓ non ſeruato. Si ꝓceſſerit. vt