¶ Titulus¶ Quintus
a canoniſtis vero magis ꝑticulariter applicādo ad ꝑticularia negotiā in foro exterioriiuditij: in qͦ agit̉ cauſa inter hoīem ⁊ hoīem.Et qꝛ ẜmones vniuerſales ī materia moralipaꝝ ſūt vtiles. vt dr̄. j. ethi. ideo puto ꝙ ꝓuida ordinatō eēt. vt dignꝰ mgr̄ari ī theologiapōſt lecturā libri ſnīaꝝ teneret̉ lege̓ libꝝ decretoꝝ. quatenꝰ magis tritꝰ ⁊ exꝑtꝰ aſſumeretur ī his q̄ ſūt neceſſaria ad ꝯſulendū ſalutiaīaꝝ. hec ille. Ex qͥbꝰ elici pt̄ rn̄ſio ꝙ nō tenetur de neceſſitate: ſed de ꝯgruitate. Eſt eī ſcīacanonica q̄dā practica theologica. Sꝫ ꝯtemplatō dei ad quā ordinat̉ theologia tanꝙͣ adfinē. acquiri nec pt̄ vere ⁊ vtilit̓ niſi ꝑ caritateꝫ ⁊ v̓tuoſa oꝑa ⁊ obẜuatōꝫ mādatoꝝ: q̄ ꝑtinēt ad practicā. Sicut aūt theologia nō reſpūit ſcīas hūanas: q̄ pluribꝰ erroribꝰ admixte ſūt. ita ⁊ ius canonicū nō reſpuit t̓reni īperij leges: q̄ minꝰ erroris hn̄t ꝙ ſcīe ſeculares. Unde ſicut magiſtrādꝰ in theologia debꝫpͥus ſcire ſcīas humanas. vt clariꝰ et ſubtiliꝰpoſſit intellige̓ ſacrā ſcripturā. ſic ml̓tomagisdebꝫ ſcire ſct̄oꝝ canones. vt melius ⁊ fructuoſius poſſit ꝯſulere ſaluti animarū. ¶ Notaetiam ꝙ licet Tho. in qd̓libꝫ. iij. q. iiij. ar. j. teneat nō eſſe illicitum ꝓcurare magiſteriuꝫ.ſi al̓s ſit idoneus ⁊ ad bonū finem querat hoc⁊ debito modo: ſed p̄laturā ⁊ ſi al̓s idoneus etad bonū finē nūqͣ licitū eē: ꝓut habes d̓ hocdiffuſe in ſcd̓a ꝑte ti. iij. c. de ambitōne. Aug.tn̄ de ancho. vbi ſupra tenet nō eſſe licitum.etiam ſi al̓s ſit idoneus ad magiſterium. Qd̓ſi verum eſt: peccarēt qui admitterēt tales.Sed durus eſt hic ſermo ꝯdēnare tot ⁊ tātos.Sed certe certiꝰ eſt nō eſſe abſqꝫ graui pct̄oqui admittūt ad huiuſmōi indoctos ⁊ īeptos.Unde p̄mittit̉ vigoroſum examen ꝑ lectōneꝫaliqua ⁊ diſputatōeꝫ in qͣ ad argumēta habꝫrn̄dere. Et exinde ab his qui ſunt de collegiohabet ꝑ ſcēdulas approbari vel reprobari ẜmmaiorē ꝑtē eoꝝ. Et ꝑ cancellariū ſeu vicecācellariū ſtudij dat̉ ſibi licētia recipiēdi doctoratū vel in theologia vel in iure vel philoſophia vel medicina ⁊ pt̄as cathedrā tenēdi. legendi in ſtudijs diſputādi publice interp̄tādigloſandi ⁊ alia hmōi. Deinde ip̄e doctorandꝰpoſt aliquem ſermonē ꝑ eum factum ab cōmendatōeꝫ illiꝰ facultatis petit ab vno ꝓmotorum ſuorum quē nominat ibi exiſtenteꝫ dari ſibi inſignia doctoratus. Et ille ſurgens pꝰꝯmendatōeꝫ illiꝰ ſcientie in qua debet doctorari ⁊ ꝯmēdatōnem doctorādi dat ſibi īſigniavidelicꝫ pͥmo libꝝ clauſū vt habeat in menteclauſā ⁊ habituatā illā ſcīam. ⁊ teneat clauſam indignis. ⁊ quo ad ea que nō expedit manifeſtare. Scd̓o dat ſibi libꝝ aꝑtū. vt doceatalios ⁊ manifeſtet. Tertō dat ſibi anulum deſpōſando talē ſcīam. Quarto biretū ī ſignumaureole ſeu p̄mij. Quinto oſculū pacis.
Queritur etiā quid.§. iij.ſit magis expediēs an̄ inſiſte̓ ſcīe theologie.puta docēdo vel legēdo alijs aut intende̓ ſaluti aīarū. Ad qd̓ rn̄dit Tho. in qd̓libꝫ. j. q. vij.ar. ij. ꝙ hec duo adinuicē ꝯꝑari poſſūt dupl̓r.Uno mō abſolute. alio mō ī aliquo caſu. Etpͥma quidē ꝯſideratōe meliꝰ eſt ſeu magis expediēs inſiſte̓ ſcīe theologie ꝙͣ intende̓ ſalutiꝑticulari aīaꝝ. puta ſacramēta miniſtrādo.vt bapti ſando ⁊ ꝯfeſſiones audiēdo et hmōi.qd̓ ꝓbat̉ ꝑ exemplū. Nā in edifitō aliquo melior eſt qͥ diſponit de edifitio: ⁊ dicit̉ architector ꝙͣ aliqͦs manualis qui oꝑe exequit̉ ẜm ꝙei ab alio diſponit̉. Unde in edifitijs ꝯſtruēdis maiori mercede ꝯducit̉. qui de edifitō diſponit. ꝙͣuis nihil oꝑet̉ manibꝰ ꝙͣ manualesartifices qui dolant ligna. ⁊ incidūt lapides.In edifitō autem ſpūali ſūt quaſi manualesoꝑarij qui ꝑticulariter īſiſtūt cure aīaꝝ. puta ſacramēta miniſtrādo vel aliquid hmoī ꝑticulariter agendo. Sed quaſi pͥncipales artifices ſūt ep̄i qui imperāt ⁊ diſponūt qualit̓p̄dicti officiū ſuū exequi debeant. ꝓpt̓ qd̓ ep̄i.i. ſuꝑintendētes dicunt̉. Et ſimilit̓ theologiedoctores ſūt quaſi pͥncipales artifices: qui inquirūt ⁊ docēt. qualiter alij debēt ſalutē aīarum ꝓcurare. Simpliciter gͦ meliꝰ eſt docereſacrā ſcripturā ⁊ magis meritoriū. ſi bona intentōe agat̉. ꝙͣ impende̓ ꝑticularē curā ſaluti huiuſmōi vl̓ illiꝰ. Unde ⁊ apl̓us de ſe dicit. j.Coꝝ. j. Non miſit me dominus baptizare: ſedeuangelizare. ꝙͣuis baptizare ſit opus maxīeꝯferens ſaluti animarum. Et. ij Thi. ij. ait.apl̓us. Cōmenda hoc fidelibꝰ qui idonei ſunt⁊ alios doce̓. Ip̄a em̄ ratō dictat. ꝙ melius eſterudire de ꝑtinētibꝰ ad ſalutem. qui in ſe ⁊ inalijs poſſint ꝓficere. ꝙͣ ſimplices qui in ſe tm̄poſſunt ꝓficere. Scd̓o ẜm ſcd̓am ꝯſideratōeꝫi. in aliquo caſu neceſſitate īminente. debentep̄i ⁊ doctores intermiſſo ꝓprio offitō ꝑticulariter intende̓ ſaluti aīarū. Debent gͦ rectoreseccl̓aꝝ nōſolū habere ꝯpetentē ſcīam lrāruꝫſedētiā tꝑaliū negotioꝝ ſolertiā. vt eoꝝ cautela. eccl̓e ẜuent̉ indēnes. di. xxxix. ꝑ totū. Etlicꝫ qͥs ꝓpt̓ hoꝝ ſimplicitatē repellat̉ ab obtinendo bn̄fitio. n̄ tn̄ deijcit̉ ab obtento: ſꝫ datur ei coadiutor. vt. vij. q. j. quia frat̓. extra d̓elec. c. cū in cūctis. Secus aūt ī lrātura. qꝛ ſinō hꝫ ꝯpetentē. poteſt remoueri.Queritur inſuper que. §. iiij.ſit dignior ſcientia medicina vel ſcientia iuris; Ad qd̓ rn̄dit Augꝰ d̓ ancho. vbi ſupͣ. Unāſcientiam eſſe digniorē alia ꝯtingit triplicit̓.Primo ex ꝑte rei ꝯſiderate. Scd̓o ex ꝑte modi ꝯſiderādi. Tertō ex ꝑte finis ad quem ordinat̉. Et pͥmo modo .ſ. ex ꝑte rei ꝯſiderate methaphiſica eſt dignior omni alia: cū eiꝰ ſubiectū ſit ens inqͣtū ens. Ex ꝑte vero modi cō-