¶ Titulus¶ Tertius
ſūt ſub iugo īfideliū: dn̄os ſuos ī om̄i reuerētia dignos arbitrent̉. et alubi. Serui obedite dn̄is vr̄is. Un̄. xvij. q. iiij. ſiqͥs dr̄. Siqͥsẜuū alienū occaſione religionis docet dn̄mſuū ꝯtēne̓ et eiꝰ mīſteriū deſtrue̓ .i. ẜuitiū dimitte̓: ac nō potiꝰ docuerit eū dn̄o ſuo bonafide et cū om̄i honorificētia deſeruire: anathęma ſit .i. fiat. ſꝫ ī rebꝰ illicitis nullo modoobedire debet: nec etiā minis vl̓ v̓beribus coactꝰ. qd̓ notat Pieroꝰ. xj. q. iij. dicēs. Si dn̄sea iubet: q̄ nō ſūt aduerſa ſāctis ſcripturis:ſubiciat̉ dn̄o ſeruꝰ. ſi ꝯtraria p̄cipit: magisobediat ſpūs ꝙͣ corꝑis dn̄o. Debet aūt ẜuare dei mandata et eccl̓ie ſicut et ceteri: ſi ſaluari deſiderat. Un̄ ꝯfeſſionē face̓ ac ꝯn̄ioneꝫſume̓ tꝑe debito. et dn̄i et dn̄e eoꝝ vel ancillaꝝ debēt eis eē hūani et dare eis ꝯmoditatē audiēdi dīna et p̄dicatōes diebꝰ feſtiuis:īduce̓ et exhortari ad orōes et ieiunia ad ceremonias xp̄ianoꝝ. honeſtati eoꝝ ītendere.Et cū viderit eos ſe male habe̓ et p̄cipue circa honeſtatē vite̓: debet eos vl̓ eas corrige̓ ⁊caſtigare v̓bis et v̓beribꝰ cū expedit: nō tam̄pſqꝫ ad mutilatōꝫ mēbri vel vulneratōcꝫ velfractōeꝫ oſſis: nec eos nutrire delitioſe. qꝛ vtdr̄ ꝓuer. xxix. c. Qui delicate paſcit ẜuū: ī fine ſentit eū ꝯtumacē. Iuſtas q̄relas ip̄oꝝ ſeuoꝝ benigne audiet. ꝓut Iob aſſerit ſe feciſſe dicens. xxxj. c. Si contempſi ſubire iuditiū cū ẜuo meo et cū ancilla mea cū mecumdiſceptaret. Nō grauare eos nimis laboribꝰ.Nā et dn̄s mādabat ī lege veteri ī feſtis eosquieſcere Deut̉. v. c. Infirmatis ip̄is curaꝫꝓcurare nō ad hoſpitale mittē. quia nec centurio ethnicus puerū ſuū .i. ẜuū hoc egit: ſꝫī domo ꝑaliticū gubernari fecit: ⁊ ꝓ ſanatōeeius ad xp̄m acceſſit Math̓. viij. Nec bn̄faciētes eos īpediāt: ſed ſolicitēt cū de eis dn̄o habeant reddere rōnē. Un̄ Amb̓. de dn̄o maloait. Seruulos ſecuꝫ ꝑtrahit fortaſſis magisad eccleſiā feſtinātes et voluptatibꝰ ſuis peccata accumulāt aliena: neſciēs reū ſe futuꝝtā de ſuo delicto ꝙͣ de ꝑditōe ẜuoꝝ ſuoꝝ. diſ.lxxxvj. an putatis. Sꝫ quō debet ſe habe̓ dominus ad ſeruū et ecōtra ẜuus ad dn̄m. habes in. iiij. ꝑte ti. ij. de prudentia iconomica.¶ Ip̄i aūt ẜui ordinari nō poſſūt ad aliquēordinē: niſi adepta plena libertate. etſi ordinent̉ qͥd iuris. habes infra ī ti. de irregularitate. Itē nō poſſūt religionē īgredi ſine aſſēſu dn̄oꝝ: al̓s ei reſtituēdi ſūt. Itē nō poſſūtface̓ ſeu exequi pota ī p̄iuditiū dn̄oꝝ ſuorū.vt ꝑegrinatōnis. ieiunioꝝ: qͥbus īpedirenturoꝑari et hmōi. Itē nō poſſūt teſtari nec vendere vel donare vel elemoſinas facere. niſi devolūtate dn̄oꝝ ſuoꝝ. Et ſiquis aliqͥd habuitab eis ꝑ ludū vel donatōꝫ vel alienatōeꝫ velturpē caſū: tenet̉ dn̄is reſtitue̓. Itē ad actuslegittimos. vt accuſare. teſtificari. iudicare ⁊
hmōi: nō admittunt̉ coīter. In cōtrahendoaūt mr̄imoniū: ſūt liberi: nec pn̄t a dn̄is adhoc ꝓhiberi vel cogi ad hoc: ſꝫ d̓ mr̄imonioeoꝝ habet̉ ſupͣ ti. j. c. de īpedimēto ẜuilis cōdictōis. vt etiā Tho. ī. iiij. ſicut ſeruꝰ nō ſubdit̉ dn̄o: qͥn nō poſſet libere ꝯmedere et dormire ⁊ alia hmoi face̓: q̄ ad neceſſitatē corꝑisẜm naturā neceſſaria ſūt: ita etiā nō ſubdit̉ei: qͥn poſſit cōtrahe̓ mr̄imoniū eo neſciēte.vel etiā ꝯtradicēte: nec dꝫ tn̄ ꝓpt̓ hoc ẜuitiadebita dn̄is ſubtͣhere. Sil̓r de iteriori diſpōſitōe nil habet iuris ī eo: niſi exhortādo. Un̄ad orandū vl̓ ſumendū ſacr̄a et hmōi: nō dꝫcoge̓. ſꝫ nec ad fidē: ſi īfidel̓ ē Seneca. Erratqͥ ẜuitutē extimat ī totū hoīem deſcende̓: ꝑsmelior excepta ē. Corꝑa dn̄is obnoxia ſunt:mēs ſui iuris ē. Ꝙ ſi dn̄s cogit famulas adfornicandū ſecū vel al̓s exponit: grauit̓ peccat. et ſi poſſet fuge̓: credo ſibi licere. qꝛ et illemeret̉ ī ea ius ſuū amitte̓ ꝓpt̓ hmōi īiuriā. d̓pe. diſ. j. ſiqͥs tā maſculū. ibi. etſi ſerui pudicitia. Idē ſi cogeret ad aliqd̓ crimē: ſꝫ etiāſiſcit ſe nō potuiſſe vendi: qꝛ xp̄iana erat. et ꝯͣius capta vel empta etiā poteſt fugere.¶ De libertate ſeruoꝝ. .§. viij.qualiter .ſ. liberi effitiāt̉. ad quod dicit Hoſti. ꝙ multis modis. Et vno mō ſi dn̄s eumlanguidū expoſuit vel ei alimenta negauit:impune ẜuus efficit̉ liber: ⁊ libertus īgenuꝰ.extͣ eo. c. vnico. illi tamen qui eos ſuſcipiūt:non poſſunt per hoc in eis aliqd̓ ſibi ius vendicare. Secundo ſi quis vendit ancillā ne ꝓſtituat̉ et emptor facit cōtra: libera efficit̉.Tertio ſi ẜuus pileatus incedat ante cadauer dn̄i: dū defert̉ ad ſepulturaꝫ. Quarto ſipoſtꝙͣ lata ē ſnīa cōtra eū qui dicebatur ſeruus: dn̄s poſtea ꝓ eo p̄tiū accipiat. Quintoſi dn̄s ancillā ī mrimonio collocauit ſcribēsꝓ ea dotē. Sexto ſi ſeruū appellauit filiū actis īterueniētibus quaſi ī figura iuditij. Septimo ſi dn̄s dedit ſeruo inſtrumentuꝫ ꝑ qd̓ſeruitus eius ꝓbabat̉. et alijs caſibus: quihabent̉. C. qui ex caſu. ſer. p̄la. ac. ꝑ totum.Octauo quādo emptus a iudeo vel pagano.ip̄e talis exiſtēs vult effici xp̄ianus. ẜm tam̄diſcretōeꝫ ſupͣ poſitā in. §. v. et multomagisſi emptus eēt xp̄ianus. vt ibi. Nono et vltimo eſt: qui et ꝯn̄ior et ordinatior exiſtit qn̄ſeruus manumittit̉. ē aūt maūmiſſio datiolibertatis. Nā ꝙͣdiu aliqͥs in ẜuitute eſt: manui et poteſtati alterius ſuppoſitus eſt. Manumiſſus vero liberatus eſt. inſtit. de libe. inpͥn. ⁊ maūmiſſi dicunt̉ liberti. ſed quomodofiat manumiſſio ⁊ quibus. et de libertis. hocīmediate dicitur.De manumiſſiōe ſer .§. ix.uoꝝ q̄ fit multis modis. aliqn̄ in eccleſia ſubaſpectu epiſcopi ⁊ plebis. Et debꝫ d̓ hac fieri