¶ Capitulum¶ Primum
iniuriam maximā factā ſibi a fratribꝰ de vēditione eius: ſed eis indulſit et benigne tractauit: ꝓuidēs large eis de neceſſarijs. Sic deIulio ceſare refert Seneca: ꝙ oīm recordabat̉ p̄ter iniuriaꝝ. Sic Titus imꝑator: qͥ obboītateꝫ ſuā dictus eſt delitie generis hūanicōꝑto ꝙ germanus eius tractabat mortē eiꝰſcꝫ Domicianꝰ vt in īꝑio ſuccederet: nil maliſibi intulit: ſꝫ tm̄ rogauit cū lacrimis ut deſiſteret a malis eiꝰ conatibꝰ. Sic ſct̄ꝰ dd̓ rexcū ei ſemel ſubditꝰ eius maledice̓t ꝯtūelias īferendo ⁊ lapides ꝯͣ eū eijciendo: noluit ī aliquo a ſuis ſibi moleſtiam inferri ſibi ꝑcēs īregnū reuerſus. Et hoc eſt. ꝙ dn̄s mādauit īlege Leuit. xix. Nō eris memor iniurie ciuiūtuorū. Et ī lege euāgelica. Bn̄facite his: quioderūt vos Math̓. v. Sit gͦ Ioſeph ī moribꝰqͥlibꝫ dn̄s augmētū .ſ. virtutū ꝯtinuū. augēdo etiā rēpublicam. Un̄ ⁊ dn̄s orb̓ et prīcepsimꝑator dr̄ auguſtꝰ ab augēdo .ſ. rēpublicaꝫ.Et recipit in ſui coronatōe triplicē coronaꝫ.Ferreā ab archiep̄o Colonien̄. aquiſgrani ⁊ſignificat ꝯſtātiam ⁊ fortitudinē ad bellādūinimicos eius. Argenteam accipit ab archiep̄o Mediolan̄. ⁊ ſignificat ꝓpter ſonoritateꝫſapientiam: ⁊ ꝓpter claritatem prudētiam.Aureā a papa ī eccleſia ſancti Petri et ſignificat eius benignitatem.¶ Ꝙtum ad tercium.§. vij.principale debet habere actū et exercitiū regiminis regulatū ẜm rōneꝫ: vt ſit dn̄s domſue: ⁊ prīceps oīs poſſeſſionis ſue. Nō em̄ eſtdominꝰ: ſed ſeruus qui facit pct̄m: et tot dominoꝝ quot vitioꝝ. Regat gͦ ẜm regulā rōnis ⁊ ẜm interp̄tatōꝫ noīs dn̄s. dicit̉ em̄ dominus quadrupliciter.Primo dominªº. ꝓpter eius parcitateꝫ.Scd̓o do minas. ꝓpter eiꝰ ſeueritatem.Tercio do munus. ꝓpter eiꝰ pietateꝫ.Quarto do manus. ꝓpter eiꝰ liberalitatem.¶ Debet gͦ dn̄s domui ſue dare minus .i. parum nō prodigaliter: vt faciūt cōiter dn̄i faciētes magnas extorſiones a ſubditis: vt poſſint facere expēſas ſuꝑfluas ī veſtibꝰ ſuis. etfamilie in conuiuijs. ludis ⁊ mimis et ſimilibus. Dicit̉ em̄ Sapiē. ix. ꝙ ſapiētia docꝫ ſobrietatem. Uel etiam dare minꝰ debꝫ .ſ. aliqͥdin penis ꝙͣ mereatur vitiū delinquētis: quodꝑtinet ad clementiaꝫ: que eſt diminutiua penarum. ẜm rationeꝫ tamen. vt poīt Tho. inſūma. Un̄ ꝓuer. xx. dicit̉. Miſericordia ⁊ veritas cuſtodiūt regem: et clemētia firmaturthronus eius. ¶ Debet ſcd̓o dare minas .ſ. erga ſubditos incipiēdo a domo familie ſue vltionis. vt vitia nō dimittat impuīta Hiere.j. Ecce ꝯſtitui te ſuꝑ gentes ⁊ regna: vt euellas ⁊ deſtruas. diſſipes ⁊ diſꝑdes .ſ. vitia varijs modis ẜm varietatem eoꝝ. Et Ro. xiij.Non ſine cauſa gladium portat .ſ. dn̄s tꝑaliſ
⁊ pt̄as. Dei em̄ mīſter eſt vindex ī irā ei: quimale agit. Sicut fecit Saul qͥ trāſgreſſoreꝫinuētū filiū ſuū Ionathā ſui mādati. ꝙͣuisvictoriā habuiſſꝫ occidere voluit: ſed populꝰimpediuit. jReg. xiiij. Hinc et Aug. ſuꝑ p̄s.Inuigilet diſciplina. ſicut cuiqꝫ regēti apta⁊ accomodata eſt: nō ſolū ep̄o regenti plebēſuam: ſed ⁊ pauꝑi regēti domū ſua. diuiti regenti familiam ſuā. iudici regenti ꝓuinciaꝫſuā. regi regenti ſuā genteꝫ. Ita nulli hom̄iclaudēda eſt miſericordia: nulli pct̄o impunitas relaxanda. xxiij. q. iiij. Duo iſta noīa.Naꝫ vt dic̄ Ambro. in li. de offi. Cū vni ꝑcit̉īdigno: ad ꝓlapſioīs ꝯtagiū ꝓuocat vniuerſos. Facilitas eī venie incētiuū tribuit delinquēdi. xxiij. q. iiij. Eſt iniuſta ¶ Debꝫ qͦꝫ dn̄sdare manꝰ adiutrices: ad ꝑſonas p̄cipue miſerabiles ⁊ ab alijs opp̄ſſis. ẜm illd̓ ꝓuer. vl.Manū ſuā aꝑuit inopi: ⁊ palmas ſuas extendit ad pauꝑes. Un̄ ⁊ hiero. ſuꝑ hiere Reguꝫꝓpͥe eſt face̓ iudiciū ⁊ iuſticiā: ⁊ liberare d̓ manu calūniantiū vi opp̄ſſos: ⁊ ꝑegrino pupilloqꝫ ⁊ vidue: qͥ faciliꝰ oppͥmūt̉ a potētibꝰ auxiliū p̄bere. ⁊ vt curā maiorē eis inſereret p̄ceptoꝝ dei: intulit. Nolite ꝯtriſtari: vt nō ſolum eripiatis: ſꝫ nec patiamini: vt vr̄a negligētia eueīat eos ab alijs ꝯtriſtari. Et poſteaītulit. Si hec feceritis reges iuda: tenebitisp̄ſtinam pt̄ateꝫ. ¶ Quarto debꝫ dn̄s dare munus. Et pͥmo quideꝫ debitū: vt nō faciat gͣtisartifices vel agricolas ꝓ ſe laborare. nō dādo eis mercedem ſuaꝫ. ſicut faciūt hodie multi nō dn̄i vel officiales: ſed tÿrāni ⁊ p̄datorescōtͣ illud legis. Nō morabitur opus mercēnarij tui apud te uſqꝫ mane Leuit. xix. capiDeūt. xxiiij. c. Thob̓. iiij. c. Unde cōtra talesinuehit Iacobus apoſtolus ī canonica ſua.c. b. Ecce merces operarioꝝ vr̄oꝝ: que fraudata eſt a vobis: clamat cōtra vos: et clamoreorū in aures domini ſabaoth introiuit. Neqꝫ auferat ſubditis ſua bona. vl̓ poſſeſſionesvel ab inuitis extorqueat. etiam per venditioneꝫ pro ſui cōmoditate: ſic̄ fecit rex Achaberga Naboth. quē quia noluit ſibi vēdere vineam ſuam: vt de ea faceret viridarium. vxor ſua Iezabel peſſima fecit eum falſo accuſare de blaſphemia et lapidare et ſic ipſamvineaꝫ obtinuit. Sed vterqꝫ mala morte perijt Achab .ſ. ⁊ Iezabel. iij Reg. xxj. Sꝫ hocnō eſt dare munus. Munera ſūt cū dat quisex ſua liberalitate eccleſie pijs locis ⁊ ꝑſonisbonis vel ad placandum malos et obuiāduꝫnocumentis eorum: vt fecit Iacob qui miſitmunera ad Eſau dicēs. In mūeribꝰ placaboillū Gen̄. xxxij. Hinc et Marcel. papa. Bonipͥncipis ē ac religioſi eccl̓ias ꝯtritas atꝫ cōſciſſas reſtaurare: nouaſqꝫ edificare: ⁊ dei ſacerdotes honorare atqꝫ tueri. diſ. xcvj. boni.Sicut fecit magnꝰ et deuotiſſimꝰ Cōſtātinus