¶ Capitulum. iij.¶ Citulus .I.
¶ Capitulum. iij.cibos querat ⁊ deſiberet. Sed cur iſta. vt hominem eſſe te noueris. ⁊ paſſionibus hūanisniſi caueris ſubiacere. De eodem cuncti factiſumus luto. in ſerico ⁊ in pānis eadem libidodominatur: nec regum purpuras timet: necmendicantiū ſpernit ſqualorem. Multoqꝫ melius eſt ſtomachuꝫ dolere ꝙͣ mentem. imꝑarecorpori ꝙͣ ſeruire: greſſu facillare ꝙͣ īpudicitia: nec ſtatim penitentie nobis blandianturſubſidia: que ſūt infelitium remedia. Cauendum eſt vulnus qd̓ dolore curat̉. Aliud eſt ītegra naui ⁊ ſaluis mercibus portum ſalutis ītrare. aliud nudū herere tabule ⁊ crebris fluctuum recurſibus ad aſperrima ſaxa collidi.Neſciat vidua bigamie indulgentiam: nec nouerit illud apl̓i. Melius ē nubere ꝙͣ vri. Tolle qd̓ peius eſt vri ⁊ ꝑ ſe bonum nō erit nube̓.Primus Lamech maledictus ⁊ ſanguinariꝰ.⁊ de ſtirpe Caÿn deſcendens. vnam coſtam diuiſit in duas ⁊ plantarium bigamīe.¶ Et quia virginibus .§. iiij.⁊ viduis maxime oportet vacare caſtitati ſeruande. abſtinēdo ſe ab actibꝰ venereis quibuſcunqꝫ mētis ⁊ corporis: qūo ſeu quibꝰ gradibus ꝑueniat̉ ad ꝑfectā caſtitatē. ponit venerabilis Io. caſſianꝰ in. ij. coll̓ cheremōis dicēsſic. Sex gradibꝰ. licꝫ ml̓ta a ſeīiuicē ſublimitate diſtantibꝰ. faſtigia caſtitatis p̄celſa diſtīguā vt quedaꝫ media: que tn̄ multa ſūt p̄termittam. Quoꝝ ſubtilitas ita hūanos ſubterfugit ſenſꝰ. vt ea nec mens inſpice̓ nec linguapaleat ꝓloqui: quibꝰ ſenſim caſtitatis ip̄iꝰ ꝑfectio quotidianis ſucceſſibꝰ adoleſcit. Scd̓m ſimilitudineꝫ nāqꝫ corꝑm terrenoꝝ: q̄ ſingulisdiebus inſenſibiliter ſui capiūt incrementa ⁊dum neſciūt ad ꝑfectum habitum ꝓuehunt̉.ita anime quoqꝫ robur ac maturitas caſtitatis acquirit̉. Primus itaqꝫ pudicitie graduseſt: ne ⁊ vigilans ī pugnatōne carnali monachus elidat̉. Scd̓us ne mens illiꝰ voluptarijscogitatōnibꝰ īmoret̉. Tertiꝰ ne femineo vl̓ tenuiter ad concupiſcenciā moueatur aſpectu.Quartꝰ ne vigilās vel ſimplicē carnis ꝑferatmotū. Quintꝰ ne cum memoria generatōnishūane vel tractus ratō vel neceſſitas ingeſſerit. ſubtiliſſimus mente volūtarie actōnis ꝑſtringat aſſenſꝰ: ſꝫ velut opꝰ quoddā ſimplexac miniſterio hūano generi neceſſario cōtributū: trāquillo ac puro cordis ꝯtemplet̉ intuitu. nihilqꝫ amplius d̓ eiꝰ recordatōne cōcipiat ꝙͣ ſi operatōnem laterum vel cuiuſlibetalterius officine mente ꝑtractet. Sextꝰ caſtimonie gradꝰ ne illecebroſis phātaſmatibusfeminaꝝ vel dormiens illudat̉. licet em̄ hancludificatōnem peccato eſſe obnoxiā nō credamus. cōcupiſcētie tn̄ adhuc medullitus latitantis iuditiū eſt: quā tn̄ illuſioneꝫ diuerſismodis ꝯſtat accide̓. Nā ẜm illā vſuꝫ: quē vigi-
lās exercere ꝯſueuerat vel cogitare. etiā dormiēs vnuſqͥſqꝫ tēptat̉. Aliter em̄ fallūt̉ hij qͥcarnalē copulā norūt. alit̓ qui feminee ſuntꝯmixtionis exꝑtes. Hij em̄ ſicut ſimplicioribus ac purioribꝰ ſōnijs inqͥetant̉. ita etiā faciliore diligēcia ac minore labore poſſūt purgari. Illi aūt ſordidioribꝰ magiſqꝫ expreſſisphantaſmatibꝰ illudunt̉. donec paulatim ẜmmenſurā caſtitatis ad quā vnuſqͥſqꝫ cōtenditī odiū illius rei: quā volūtariā antea ſentiebat. mens etiā ſomno ſopita vertat̉. Quiſqͥsigit̉ extractꝰ a cūctis ꝯfabulatōnibꝰ ocioſis.⁊ mortificatꝰ ab omī ira ⁊ ſolicitudine curaqꝫmūdana: duobꝰ tm̄ fuerit paximatijs quotibiana refectōne ꝯtentꝰ. ⁊ aque ſacietate ſubtracta. quietē ſomni triū: ſiue vt alij ſtatuer̄iquatuor horaꝝ ſpatō termīarit: nec tn̄ laborum aut ꝯtinencie huiꝰ merito: ſꝫ miſeratōnedn̄i eā ſe crediderit adepturū: qꝛ ſine hac fidepana eſt omīs hūani laboris intentō. nō ampliuſꝙͣ ſex menſibꝰ ꝑfectōem iſtiꝰ impoſſibilē.ſibi nō eſſe cognoſcet: euidēs tn̄ eſt iā ꝓximepuritatis iuditiū inciꝑe eam. de ꝓprij laborisinduſtria nō ſperare. Si em̄ vim verſiculi illius vnuſqͥſqꝫ in veritate conceperit: niſi dn̄sedificauerit domum in va. la. q. edifi. eam ſequet̉. vt ne de puritatis meritis extollat̉. ītelligens eam ſe nō ſua diligentia: ſed dn̄i miſericordia conſecutū: nec contra alios inmitirigore moueat̉. ſciens humanā nihil eſſe virtutem: ſi eam virtꝰ diuina nō iuuerit. hec Iohannes caſſianus. Qui etiaꝫ ponit hanc eſſedifferenciam inter continenciā ⁊ caſtitatem/vt cōtinens dicatur qui patitur magnos ſtimulos temptatōnū carnis: ſed nō vincit̉. Caſtus qui paruos vel nullos. ꝙͣuis ſepe ꝓ eodēſupponat. Naꝫ ⁊ caſtitas etiam large dicitureſſe in ſtatu cōiugali dum .ſ. abſtinet ab alijscorruptelis etſi actum cōiugalem exerceat.vt dictum eſt. Uidualis ſtatus congruit nonſoluꝫ feminis quibus defuncti ſunt viri eaꝝ:ſed ⁊ quicunqꝫ maris vel femine: que amiſſavirginitate abſtinent et proponūt abſtinereab actibus venereis. etiam coniugij ſiue ſintin religione ligati ſiue in ſeculo cōſtituti.¶ Titulus tertius de dn̄is temporalibꝰ. Ꝙdominiū vniuerſi ꝯſiſtit in ſūmi pōtificis auctoritate. ⁊ regali pt̄ate. ¶ Capitulū primū.Onſtituit euꝫ dominūdomus ſue et principeomnis poſſeſſionis ſue. p̄s. ciiijloquit̉ hic ad lr̄am ꝓpheta de Ioſeph: qui cōꝑta eiꝰ ſapiencia. prudencia et bonitate. cōſtitutꝰ ē a pharaōe regeegipti gub̓nator totiꝰ regni ſui. ⁊ pͥmꝰ prīcepspꝰ euꝫ. Dixit .n. ei pharao. Ecce ꝯſtitui te ſuꝑ