¶ Diceſu¶ Capitulum
i. mendacij. ſic ⁊ cuſtodes ſaulis dormientisdicunt̉ filij mortis .j. regū. xxvj. qꝛ faciebantoꝑa digna morte negligent̓ cuſtodientes regē. ⁊ xp̄us dicit̉ filiꝰ olei. yſa. v. quia faciebatoꝑa miſericordie vel ſpūſſancti. Sicut qͥlibꝫq̄rit hēre bonū pr̄em et honorabileꝫ: ita q̄libꝫ debꝫ bonos ⁊ v̓tuoſos imitari. n̄ malos. ⁊tales filij excelſi oēs..§. v.De filiatione legalidicit̉ int̓ eos qͥ natura. et eos q̄ adoptōe ſuntfilij. venerāde leges romane n̄ ꝑmittūt eē matrimoniū. xxx. q. iij. ita dilige̓. de hoc tn̄ quōimpediat mr̄imoniū talis filiatō. vide ſupͣ. c.de cognatōe legali. ⁊ poteſt etiā iſta filiatiolegalis triplex aſſignari.Primo ꝑ legē moſaÿcā.Scd̓o ꝑ legē canonicā.Tercio ꝑ legem imperiacham.In veteri lege mandauit dn̄s deutro. xxv. ꝙvir accepta vxore. ſi moriebat̉ ſine liberis ꝓpinqͥor eiꝰ germanꝰ vel aliꝰ deberet relictā illā ml̓irē acciꝑe ſibi ī vxorē. ad ſuſtitāduꝫ ſemē fratri ſuo. Un̄ pͥmꝰ filiꝰ qͥ ei naſcebat̉ exilla dicebat̉ filiꝰ defūcti ẜm legē: ꝙͣuis aliuꝫpr̄em naturalē hēret: qͥ .ſ. eum genuerat: quetn̄ lex hodie ẜuari n̄ pt̄ ¶ In lege cāonica extra de ꝓba. c. ī pn̄tia. qd̓ tn̄ tͣhit̉ ex autēticaꝙ īgreſſo religionē .i. ꝓfeſſo mōaſteriū hēturloco filij fictōe iuris. vn̄ cū morit̉ ſiue ciuilit̓ꝑ ꝓfeſſionē. ſiue naturalit̓ ꝑ aīme a corꝑe ſeꝑatōꝫ. n̄ dr̄ mori ſine filijs. ꝓpter qd̓ ſi he̓ditasvel legatū fuerit illi dimiſſa cū ſubſtitutōe.vt in caſu ꝙ more̓t̉ ſine liberis: he̓ditas illavel legatum deuolueret̉ ad alium. euaneſctſubſtitutio. qꝛ n̄ intelligit̉ mori ſine filijs: cūin hoc caſu monaſterium habeat̉ loco filij:qd̓ monaſteriū n̄ morit̉. De hoc infra in ti. d̓decedētibꝰ. c. de teſtamentis. Per legē aūt ciuilē vel īꝑialē eſt ītroducta filiatō: q̄ dr̄ adoptio vel arrogatō. Circa qd̓ tria vidēda ſūt.Primo qͥd ſit et quō fiat.Scd̓o qͥs poteſt vel n̄ pōt talē filiatōꝫ facereTercio qͥs ſit effectꝰ eius.Et ꝙͣtum ad pͥmū ſic diffinit̉. Adoptō. ē extranee ꝑſone ī filiū vel nepotē. ſiue deincepsaſſumptio legittima. qꝛ .ſ. ꝑ adoptōeꝫ qui filius n̄ eſt habetur ꝓ filio. ⁊ huiuſmodi ſūt dueſpecies. Una dicit̉ arrogatio ⁊ eſt qn̄ ille quinon habet patrē. ⁊ ſeu etiā qui emancipatuseſt tranſit cum rebus ſuis in poteſtatē arrogātis. ⁊ habꝫ fieri autoritate principis. Aliaſpecies eſt que vocat̉ communi nomine .ſ. adoptio: cū .ſ. adoptatur qui eſt in poteſtate patris: nec trāſit in pt̄atē adoptantis. ⁊ hoc fit īperio magiſtratus. ff. eo. l. ij. ⁊. l. ſi patri. Ꝙaūt aliquis in domo ꝑ ſe vel corā hoīnibꝰ aliquibꝰ. aliquē recipit in filiuꝫ vel filiam nullaē adoptio. C. de ꝓba. l. nōnullis. ⁊ extͣ de cogna. le. c. j. in glo. veꝝ ꝙ ei ꝓmittit ſeruare d̓
bet. cū ex nuda ꝓmiſſione oriatur actio. ẜmcāones vt. xij. q. ij. qͦcūqꝫ. ⁊. xxij. q. v. iuram̄ti.Ꝙ aūt dictū ē ſupͣ in diffinitōe. ꝙ ē aſſūptō ꝑſone extͣnee. intelligit̉ q̄ .ſ. n̄ eſt in ptāte adoptantis. ꝙͣuis al̓s eſſꝫ ꝯſanguineꝰ: nā nepospoteſt adoptari ī ſiliū. Sumit̉ etiā aliqn̄ adptio large. ꝓut ꝯp̄hendit arrogatōꝫ. aliqn̄ſtricte. ꝓut diſtinguit̉ ꝯͣ eam. ⁊ tunc differtab ea vt dictū eſt ¶ Ꝙͣtum ad ſcd̓m ſciendumꝙ poteſt adoptare pater familias: qui ſui iuris eſt. ⁊ qͥ generare pn̄t. q̄ em̄ generare nonpoſſunt. ſi hoc eſt ꝓpter impedimētū naturale non poterūt adoptare. ſꝫ hoc ſi hoc ē ꝓpterimpedimētū accibētale vt ſpado ſiue bello caſtratꝰ pn̄t. ff. e. l. ij. Itē nō pōt adoptare mīorlx. annis. niſi iuſta cauſa interueniēte. ff. e. l.ſi pat̓. Iteꝫ mulier adoptare n̄ pōt. niſi ex reſcripto principis ī ſolaciū liberoꝝ amiſſoꝝ inbello. C. e. l. mulierē. Adoptari aūt pōt qͥlibꝫtā maſculus ꝙͣ femina. dūmodo minor ſit patre adoptāte. ꝙ eiꝰ filiꝰ naturalis eē poſſet.ff. e. l. adoptio. Adoptat̉ aūt pn̄s ⁊ voluntarius tm̄. vt. ff. e. l. neqꝫ abſens. ¶ Ꝙͣtū ad tercium effectꝰ adoptōis eſt vt habeat̉ ꝑ oīa vt filius eius qͥ eſt adoptatus: ita vt ab inteſtatoſuccedat. C. eo. l. fi. Itē ſi ſit arrogatꝰ eiꝰ. filijet nepotes trānſeunt in ptātem arrogantis.ſecus ſi ſolum adoptatur. Item arrogator tenetur dimittere arrogato qͣrtā ꝑtem oīm bonoꝝ q̄ habet. ⁊ hoc ſiue in teſtamēto ſiue velit eum emancipare: ſed adoptator nil tenet̉relinq̄re filio adoptiuo. niſi velit. C. eo. l. j. ⁊ij. Sed ab inteſtato ſuccedit etiā adoptiuusadoptanti Ricar. in. iiij. ⁊ tho. ibi.De filiatione naturali. §. vj.De qua dicit̉ gen̄. iiij. adam ꝯgnouit euā vxorem ſuā. et genuit caÿm. ⁊ poſtea abel. ⁊ heceſt triplex.Filiatio legitimaFiliatio illegitima.Filiatio legitimataFiliatio legitima ē qua qͥs ex legitimo mr̄imonio .i. vxore ſuſcipit filiū. vt patꝫ in geneologia xp̄i Mat .i. vbi dr̄ abrahā genuit iſaacfiliū ex ſara vxore ſua. ⁊ iſaac̓ iacob filiuꝫ exrebecca vxore ſua ⁊cͣ. Uerum non ſolum quigenerantur ab aliquo dicuntur filij eius. ſedetiam nepōtes ⁊ omnes deſcendentes ab eo.Unde omnes dicuntur filij adā Eccͣi. xl. Graue iugum ſuper filios adaꝫ a die exitus d̓ vētre matris ſue in diem. Et ex hoc xp̄us dicit̉filius dauid in euāgelijs. qͥa deſcēdit a dauidẜm corpulentā ſubſtantiā: quā tͣxit d̓ virgīeſine virili ſemine. Ꝙ aūt dicat̉ ioſeph patereius. luc. ij. Ego ⁊ pater tuꝰ .ſ. ioſeph querebamus te. dictum eſt. quia nutritius eius. vt dicit origenes. vel ſic a pulgo extimabatur ¶Unde iudei et phariſei vilipendentes eum dicebant. Nonne hic eſt fabri filius ſcilicet.