¶ Titulus¶ Primus
Sagena dicit̉ cor eiꝰ .i. affectio ad muliereꝫ.hac capiunt̉ piſces hoīes natantes ī aqͥs deliciaꝝ Abacuch .j. Totū in hamo ſubleuauit.ſ. diabolꝰ affectio nimia. amon ad germanaꝫſuā thamar īduxit ad ſtuprandā ea īuitā. ij.regū. xiij. Manꝰ eiꝰ ſunt vincl̓a ad detinēdū.Manꝰ ſunt munuſcula vel ip̄a ꝯmixtōis oꝑara: q̄ ita detinēt hoīes alligatos vt vix valeātdimitte̓. Et vt clare pateat amaritudo i. ma.licia mulieris: formabit̉ vnuꝫ alphabetū qd̓ip̄e docēt ſuos ſcolares. in qͦ tangunt̉ eaꝝ ꝓetates et neq̄tie ẜm Io. do. ſuper eccleſiaſtē.¶ Eſt enim mulier.Geſtiale baratrumAuidum animal.Cōcupiſcētia carnis Damnoſum duellūEſtuans eſtusFalſa fidesGarrulum gutt̉.Perinis armataInuidioſus igniskalumniaꝝ chaosLepida lues.Aōſtruoſū mēdaciūNaufragij nutrix Opifex odijQuietis quaſſatio.Prima peccatrixRuina regnorum.Silua ſuperbie.Truculenta tirānis Uanitasᵇ vanitatūxantia xerſis.ymago ÿdolorum.zelus zelotipus¶ Primo ergo ē auidū aīmal .i. auaritie deditū. Un̄ ſeneca ī libro declamati. Dīc ꝙ auaritia ē muliebre vitiū. ſunt puſillo aīmo ⁊ inutiles vt minꝰ lucrari ſcientes: un̄ ⁊ nimis timentes ne neceſſaria ſibi deficiāt. ſicut ſaphira q̄ timēs ne deficerēt ſibi et viro victui neceſſaria. occultauit ꝑtē p̄cij habiti ex agro vēdito Actu. v. c. Et ouidiꝰ ī .iiij. metha. narratDānes filiā acriſij auro fuiſſe corruptā. qͥaad omne malū eas auaricia ducit. Scd̓a lr̄aalphabeti q̄ ē b. ſignificat ꝙ ē beſtiale baratꝝinſipidū. Quid ē mulier: dicit̉ .n. ꝓuer. xj. circulꝰ aureꝰ ī naribꝰ ſuis mulier pulchra ⁊ fatua. Et terentiꝰ ait ꝙ mulieres ferme vt pueri leui ſentētia ſūt. Et lactantiꝰ. iij. īſtitutidīc. nunqͣm aliꝙͣ mulierē philoſophiā ſciuiſſe niſi temeſtes. Et ratio naturalis eſt. quiamulier plus carnalis viro exn̄s: minꝰ ad ſpiritū ſeu ſpūalia attēde̓ pōt. qd̓ etiam patꝫdemulieribꝰ q̄ cū diris ꝯuerſant̉: q̄ vident̉ quaſi alteriꝰ ſpeciei a viris ꝙͣtum ad intellectuꝫ.¶ Tercia lr̄a ē. c. ſignificās carnalē ꝯcupiſcentiā q̄ in eis vr̄ inſatiabiliſ. ẜm illud ꝓuerbioꝝ penult. Tria ſunt inſaciabilia ⁊cͣ. ⁊ qͣrtū quod nunꝙͣ dicit ſuffiē .ſ. os vulue. vn̄ eccͣxxxvj. dicit̉. Omnē maſculū excipit mulier.et cū naturalit̓ videretur debere eſſe ꝯtrariūex eo ꝙ dicit Areſtot. in. xiiij. de animalibusꝙ femina eſt frigidior maſculo: vnde debereteſſe magis caſta. tamen eſt oppoſitum ⁊ defacto videtur. cuius ratio poteſt eſſe. quia femina eſt imperfecta ⁊ appetit viruꝫ ſicut materia formam. vt habetur primo phiſicorumquia vnūqd̓qꝫ appetit ſuā ꝑfectōꝫ. mat̓ia aūt
ꝑficit̉ ꝑ formaꝫ. Eſt .n. ī generatōe mulier vtpͥncipiū materiale. ⁊ vir vt pͥncipiū formale.Nat̉ale ergo deſideriū mulieris ē eſſe cū viroIlla caſta (ait q̄dā) quā nemo rogauit: at niſi pudeat ip̄a rogabit. ſꝫ pudor eius īnatꝰ refrenat eas: quo dimiſſo nemo poteſt āte eas.Exemplū in vxore putipharis. q̄ mulier moleſta erat adoleſcenti ioſeph: ſollicitās ad adulterium. gen̄. xxxix. c. ſꝫ relicto pallio aufugit: nec eſt. .n. alius modus euadendi niſi fugere ab eis. Beatus bernhardꝰ clamābo latrones ſic euaſit manus hoſpite eū ad nephas īcitantis. Adeo inſatiabilis luxurie eſt: vt decleopatra regina alexandrie dicat̉. ꝙ in publico preſtibulo omnibꝰ ſe exponens recedebatlaxata. ſed non ſaciata. Et ſemiramis que regnauit poſt ninum viꝝ eius. regem aſſirioꝝita exarſit in libidinem. vt filium eius duceret in maritum. a quo poſtea occiſa eſt. Sedet (vt dīc apoſtolꝰ) femine relicto naturali.vſu femine in feminas exarſerunt ī ſe turpitudinem operantes. vt ait apl̓s ad Ro. j. ca:nec contēta humana ſpecie aliqn̄ etiā ad bruta conuertit̉. Ob qd̓ ſcelus dn̄s mandauit inlege. mulier que ſuccubuerit iumento mortemoriat̉ ⁊ aīmal occidat̉ ad tollēdā memoriāſceleris. leuitici. xviij. Quarta lr̄a ē. d. innuens doloroſuꝫ duellū .ſ. int̓ viꝝ ⁊ vxorē: qꝛ ꝯͣriat̉ viro. vn̄ de coſta curua formata eſt mulier .i. de coſta pectoris q̄ eſt torta. ⁊ qͣſi contͣria viro. Legit de quodā cuius vxor ſubmerſa erat in fluuio: ꝙ cū quereret cadauer eiꝰ.ad educendum de aqͣ. ibat ꝑ fluuiū ꝯtra aqͣmet interrogatꝰ cauſā cū res graues deſcendātinfra non ſupra contra aquaꝫ? Rn̄dit. mulier iſta in vita ſemper fuit contraria dictis etmandatis meis: ideo q̄ro contrario modo. ſiforte etiā mortua ꝯtrariam voluntatem vltͣconſuetum tenuiſſet. Socrates phūs interrogatus: ſi ducenda eſſet vxor: reſpondit ſi n̄capies ſolitudo orbitans excipiet. hic generis interitꝰ hic heres alienꝰ. Sed ſi ceperis illic per petua ſollicitudo. ꝯqueſtus querelaꝝ.dotis exprobratio. affiniū graue ſuperciliumgarrula ſocrus lingua. ſucceſſor alieni matrimonij. incertꝰ liberoꝝ euentus. hec locutuseſt expertus. Nam vt ait beatiſſimus doctorhieronimꝰ in libro contra iouinianū. Hic ſocrates habuit duas vxores: quas ingenti patientia ſuſtinens. non potuit tamen ab earūcōtumelijs clamoribꝰ ⁊ vituꝑatōibꝰ liberari.Et cum qͣdam die ip̄is querulantibꝰ ꝯtra eūdomū ille egreſſus vt eaꝝ moleſtias euitaret.⁊ an̄ domum ſederet: ꝓiecerunt ille mulieresſuꝑ eum aquam immundā. ſuꝑ quo ip̄e nonꝑturbatꝰ ait. Sciebā ꝙ poſt tonitrua pluuieſequebantur. Quinta littera eſt. e. in qua intelligitur ꝙ eſt extuans eſtus per iram ⁊ impatientiam. ſicut .n. maris eſtus ſemꝑ bullit