¶ Titulus¶ Primus
ditione ꝙ ꝑmaneret vidua. fauore matrimonij: dū tn̄ non nuberet infra ānū a morte viri. tn̄ quia iura canonica ⁊ diuina plus fauētviduitati ꝙͣ mr̄imonio vt ſtatui ꝑfectiori: iōnubens ꝯͣ ꝯditōeꝫ legati n̄ lucratur: ſꝫ amittit ip̄m Pe. de palu. vbi ſupra.Item ſciendum..§. viij.ꝙ qn̄ vxor ꝓpt̓ diuortiū factū ꝓpter adulteriuꝫ ſuū ꝑdit dotē: ſi ip̄a erat filiafamilias .i. īpatris ptāte ꝯſtituta. ⁊ dos erat ꝓfectitia .i.de bonis pr̄is ꝓfecta. vl̓ al̓s qn̄cūqꝫ dos eratad pr̄eꝫ recaſura: pr̄ n̄ ꝑdit eā ꝓpt̓ delictū filieqꝛ nō dꝫ pr̄ portare iniqͥtatē filij. Si vero nōerat recaſura ad pr̄eꝫ. ꝙͣuis ab eo ꝓfecta eēt.qꝛ ea mortua eā rehabiturꝰ n̄ erat. tūc maritꝰ eā lucrat̉ ⁊ ſic ītelligit hoſti. C. de adul. l.vlt. ad. fi. et extͣ de dona. int̓ vi. ⁊ mul̓. c. plerūqꝫ. Sꝫ qn̄ dos erat redit̉ a ad pr̄eꝫ. pr̄ ea ꝑdit: ꝙͣdiu filia adult̓a viuit. ſic̄ etiā n̄ potuiſſet eā repete̓ ip̄a n̄ adulterante: nec dꝫ ip̄e exdelicto filie lucrari. ſꝫ tenebit eā vir adulteraviuēte. pꝰ eiꝰ mortē redibit dos ad pr̄em. ſic̄ſi p̄latus eccleſie ꝯmittat felloniā .i. ꝯiuret ꝯͣdn̄m: ꝙͣdiu ip̄e viuit eccleſia feudū ꝑdet. ſedip̄o mortuo ad eccleſiā feudū redibit: ne delictū ꝑſone redūdat ī dānuꝫ eccleſie. Et ex hisſequit̉. ꝙ ſi vir ꝯmittit crimē leſe maieſtatisꝓpter qd̓ bona eiꝰ ꝯfiſcent̉. ⁊ ip̄e nūdꝰ exulet.pxor ꝑdit dotē: ꝙͣdiu viuit vir eiꝰ. ne ꝑ eiꝰ delictū lucret̉ vxor qd̓ pͥus n̄ habebat. interimtn̄ fiſcus ei ꝓuidere tenet̉ neceſſaria loco viriſed viro mortuo rehabebit integre dotē ⁊ dotariū ſuū. vt dicūt de ꝯſuetudine. Hec pet. depalu. ī. iiij. di. xlij.tem ſciendum de er .§. ix.penſis factis ab vxorē extra domū qꝛ vir prooneribꝰ mr̄imonij habet dotē. ideo a tꝑe ꝯtracti mr̄imonij intꝰ ⁊ extͣ dꝫ ſibi face̓ expenſasvir ẜm quātitatē dotis. ff. famil. herciſcūde.l. ſi maritꝰ. īmo etiā ſi dotē non habꝫ vl̓ ꝑdibit culpā ſua: tenet̉ ei neceſſaria ꝓuidere ẜmfacultates ſuas. īmo vbi maritꝰ diſſipat bonaſua vergens ad inopiā. etiā ꝯſtante mr̄imonio ml̓ier recuꝑat dotē. vt dictū eſt. Sꝫ quādo mulier ſponte receſſit non recuꝑat expenſas: niſi a tꝑe a quo rediēs non eſt admiſſa.et hoc niſi opponat̉ de adulterio: qꝛ adulterenihil tenet̉ p̄ſtarę. niſi ip̄a replicꝫ de ꝯſimili.Dico auteꝫ ꝙ ſponte paganti non tenet̉ adexpenſas. ſed ſolū qn̄ iuſta de cā: puta ꝓpternimiā ſeuiciā viri vel aliqͥd huiuſmodi. Uelqꝛ vadit ad longinqͣs ꝑtes ⁊ eā mittit ad conſanguineos ipſius vxoris ꝓ maiori honeſtate ⁊ huiuſmodi Pe. de pa. vbi ſupͣ.De dr̄ſis vitijs ꝯiugatoꝝ ī gene̓. ¶ Ca. xxiiij.x notatis in p̄cedētibꝰcapl̓is et. §. Nota ſūmatim vitia
tam viroꝝ ꝙͣ mulierum ꝯiugatoꝝ. que concernunt ꝯiugiū ⁊ q̄ mortalia ſunt ¶ Primo ſiquis ꝯtrahit ſciens in ſe eſſe vel hēre aliqd̓ p̄dictoꝝ īpedimētoꝝ. xij. q̄ īpediūt et dirimūtmr̄imoniū non habita diſpenſatōe a papa inhis ī qͥbus a papa pōt diſpēſari. ¶ Scd̓o cuꝫhabēs votū ſimpl̓r religionis vel caſtitatis.vel qͦ ſuſcepit habitū religionis approbate cūfirmo ꝓpoſito remanēdi: an̄ ꝓfeſſionē tacitāvel exp̄ſſaꝫ egreſſus ē ⁊ ꝯͣhit mr̄imoniuꝫ ſinediſpenſatōe pape ¶ Tercio cū talis ꝯͣhēs matrimoniū ⁊ ꝯſumās exigit debitū. nō hn̄s ſuꝑ hoc diſpenſationē: reddere autem tenetur.¶ Quarto cū quis ꝯtrahit mr̄imoniū clandeſtine ſine pn̄tia ſaltē teſtiū. ⁊ qͦuſqꝫ manifeſtū faciat ſufficienter: ſemper eſt in mortali.¶ Quīto cū ꝯͣhit ꝯͣ interdictū eccl̓ie: vt qꝛ ordīariꝰ audiēs aliqd̓ īpedimentuꝫ circa aliqd̓mr̄imoniū fiendū: p̄cipit ne fiat ꝯͣctꝰ tal̓ niſi prius diſcuſſo negotio ¶ Sexto qn̄ quis cōtrahit de futuro vel de pn̄ti. nō intendens cōtrahere ſed deciꝑe ⁊ copulā extorquere ¶ Septimo cū quis cogit aliquem vel aliquam adcōtrahēdū de futuro vel de pn̄ti. etiamſi ſintpater vel mater: qꝛ omnimoda debꝫ eſſe ī huiuſmodi aīmi libertas. ſecus ſi ꝑſuadeat tm̄.¶ Octauo qn̄ ſpōſalia etiā de futuro tm̄ frāgit extra illos nouem caſus qui ſupra ſignantur. aliꝰ autē cui frāgunt̉: excuſatur ¶ Nonoqn̄ ꝯtractū ꝑ verba de pn̄ti hoc negat. ⁊ ꝙͣuisalter contrariū ꝓbare non poſſit vel non ꝓbet: tn̄ neuter cū alio ꝯtrahere poteſt. al̓s eſſet ī ꝯtinuo adulterio ⁊ ſeꝑari deberet. ¶ Decimo qn̄ pꝰ ꝯͣctum per verba de pn̄ti non vultconſumare alio reqͥrente ꝯgruo tꝑe: nec relꝰgionē pult ingredi. vt poſt ꝓfeſſionem alterſit liber. hoc facit puta qꝛ audiuit illum pauperem vel iniquū vel quia indignati ſunt adinuicem ⁊ huiuſmodi. et ſimiliter peccāt parentes qͥ hoc non ꝑmittūt ſine ratōnalibi cauſa. vt qꝛ ſine voluntate eoꝝ ꝯtraxerunt ⁊ huiuſmodi ¶ Undecimo qn̄ ꝯſumāt mr̄imoniūan̄ bn̄dictōeꝫ nuptiaꝝ cū bn̄dici debeāt. vtqꝫprimū matrimoniū ¶ Duodecīo qn̄ ꝯſumātmr̄imoniū ſeu celebrāt nuptias tꝑe ꝓhibitoab eccl̓ia. vt ī aduētu. a. lxx. vſqꝫ ad octauaꝫepiphāie. ⁊ a diebꝰ rogatōnū uſqꝫ ad octauaspēthecoſtes. et hoc ſiue ſit v̓go ſiue vidua: ſiue fiat cū ſolēni apparatu ſiue pauperrime.¶ Terciodecimo qn̄ qͥs cognouit ꝯſanguineāvxoris ſue uſqꝫ ad qͣrtuꝫ gͣduꝫ: nam tunc nōpt̄ exigere debitum ab vxorē: vel vxor a viroſuo. ſi fuit cognita a ꝯſanguineo viri ſui. niſi habita diſpenſatōe ſuꝑ hoc: redde̓ tn̄ debitū tenet̉ ꝯiugi exactus. ſiue expreſſe ſiue interp̄tatiue. ⁊ hoc qn̄ iſtud fuit ꝑpetratū poſtconſumatum matrimonium. vel in ꝯͣctu ꝑ v̓ba de pn̄ti: naꝫ ſi ante fuiſſet: eēt īꝑdimentūdirimens matrimonium. ¶ Decimoqͣrto qn̄