¶ Titulus¶ Primus
actus ꝓphetandi et ſpeculandi tunc ītermittitur: qꝛ totus ibi homo carneus efficit̉. ¶ Sufficientia aūt hoꝝ bonoꝝ excuſantiū ſic ſumitur ẜm Pe. vbi ſupra. Matrimoniū eſt in offitiū nature: et ẜm hoc habet bonū ꝓlis ꝓ fineintēto principl̓r. qꝛ natura intēdit ꝯſeruatōeꝫſpēi: que nō eſt niſi ꝑ generatōem in corꝑibꝰ.¶ Secūdo mr̄imoniū eſt in fedus hūane ſocietatis. vt dr̄. C. de cri. expil. here. l. Aduerſꝰ.qꝛ vxor eligitur ſocia diuine ⁊ hūane domus.Et ethicoꝝ. iiij. dr̄. ꝙ amicitia viri ⁊ mulieriseſt naturalis: et includit in ſe bonū vtile. delectabile et honeſtū. et ſic habet bonū fidei ꝓutfides ē facere dicta .i. ꝓmiſſa ſeruare reddendodebitū: et alteri ſe nō ꝯmiſceri. ¶ Tertio ē ſacramentū eccleſie. et ſic in eo eſt bonum ſacr̄iꝓut ſua indiuiſibilitate ſignificat ꝯiunctōemxp̄i et eccleſie. et qꝛ illa ſignificatō fuit inſeꝑabilis et eſt. ideo inſeꝑabilitatē vſqꝫ ad mortemefficit bonū ſacr̄i. Et bonū quideꝫ ꝓlis et fideinon ſemꝑ habet̉: nec durat vſqꝫ ad mortem. ꝙaliqn̄ non generat̉ ꝓles et adulteriū ꝯmittit̉:ſꝫ ſacr̄i bonū .ſ. indiuiſibilitas qͦ ad vinculumdurat uſqꝫ ad mortē. Et quid ſit illud vinculūdeclarat ẜm tres opi. qꝛ ẜm aliquos eſt ſola etpura relatio. et forte ratōis ẜm alios. ꝙ vinculum eſt aliqͥd abſolutū et in corꝑe .i. aliquadiſpoſitō ad gr̄am. et ſic in p̄ma vel ſcd̓a ſpecie qͣlitatis ẜm alios. qd̓ ē aliud reale: ſꝫ ē ſubiectiue in anima: qꝛ diſpoſitō ad gr̄am gratuꝫfacientē qualis eſt diſpoſitō ſacr̄alis in animaibi potes videre: ſubtilis materia ē ¶ De qͣrto .ſ. d̓ nuptijs in quibꝰ ꝯſumat̉ mr̄imonium.Unde dicant̉ nuptie. on̄dit Amb̓. in lib̓. d̓ patriarchis. d. Nec illud otioſum. ꝙ cuꝫ rebeccabenire vidit iſaac d̓ambulantē. ⁊ ꝯgnito ꝙ illeerat. cui duceretur vxor: deſcēdit. ⁊ caput ſuūobnubere cepit Gen̄. xxiiij. c. docens verecundiam nuptijs p̄ire debere. inde et nuptie dicteeo ꝙ pudoris gr̄a ſe puelle obnuberent. xxx.q. v. Nec illud. Et quia de hoc ſatis dictum eſtſupra in tractatu impedimentoꝝ ip̄aꝝ nuptiarum. ideo alia hic non ponimus.De diſſolutōne ſeu diuortio mr̄ionij. Ca. xxj.Ediſſolutōne ſeudiuortio mr̄imonij ꝯtracti per verba deIpn̄ti quo ad vinculū. vel ꝯſūmatiquo ad thorum. Circa qd̓ videndaſūt tria. ¶ Primū ꝙ omne mr̄imoniū ſiue carnale ſiue ſpūale ꝑ religionē ſeu p̄latōem. ſiueratū tm̄ ſiue ꝯſūmatū. diſſoluit̉ ꝑ mortē naturalē ẜm ius cōmune. ẜm Pe. de pal̓. in. iiij. di.xxvij. q. iij. qꝛ mors omnia ſoluit. in auten. denuptijs. §. Deinceps. Un̄ poſt mortē vnius alter viuēs ꝯtrahe̓ p̄t cum alio Ro. vij. Mortuoviro ſoluta eſt a lege viri. cui vult nubat. tm̄in dn̄o .i. legitime. Et quia obligatō ſemel extincta non reuiuiſcit. Ideo ſi ꝯiugatus mor-
tuus reſuſcitetur nō eſt mr̄imonio obligatꝰet ꝙͣuis in ſacramētis imprimentibꝰ caracterem in reſuſcitato nō debeat iterari ſacr̄m. qꝛbaptizatus vel ꝯfirmatus vel ordinatus reſuſcitans non iterū baptizat̉ vel ꝯfirmatur velordinat̉. et hoc ꝓpter caracterē impreſſum indelibilem. mr̄imonium tn̄ qꝛ caracterē nō impͥmit. et vinculū eius eſt corꝑale et corpus reſpicit. licet aliquo mō etiā ſit ſpūale inꝙͣtumē diſpoſitio ad gr̄am. ⁊ ſic videt eſſe in ꝑte intellectiua. ideo ſicut in corꝑe corrupto mortecorrūpunt̉ potētie organice nō alie. ſic ſacr̄mcarnale mr̄imonij. nō alia ſacr̄a. Lazarus igitur reſuſcitatus. ſi habebat vxorē. nō eam recuꝑaſſet. niſi de nouo cū ea ꝯͣheret: ſed bona q̄teſtatus fuiſſet: recuꝑaſſet. qꝛ in donatōe cauſa mortis plus ſe ꝙͣ aliū cui donat vult habere. Un̄ intelligit̉ tacita ꝯditio ſi moriat̉ cū effectu .i. ꝑmanens in morte. idem ſi ab inteſtato. qꝛ defert̉ nō niſi ꝑ ꝯiunctōeꝫ ad morientē.qui eſt ſibi magis vnus ꝙͣ alius. Ideꝫ ſi fiſcusea acceperit in defectū heredū. qꝛ ſi fiſcus parēti ꝓpinquo reddere tenet̉: multomagis eī reſurgenti. Pari rōne mr̄imoniū ſpūale diſſoluit̉ ꝑ mortē naturalē. videlicet ingreſſum religionis cū obligatōne ꝓfeſſionis. Nā religioſꝰreſuſcitatus nō tenet̉ ad obẜuantiā religionis. qꝛ ẜuitus ꝑſonalis: q̄ debet̉ a ꝑſona rōneꝑſone. vt in mrimonio ⁊ re ligione extinguūt̉morte. qd̓ etiā pꝫ ex verbis ꝓfeſſionis aliquorum: qui ꝓmittūt in ꝓfeſſione obedire uſqꝫ admortē. Et ſil̓r curatꝰ et ep̄s reſuſcitatus ꝙͣuisre tineat ꝯſecratōem nō tn̄ retinet eccleſiā niſi ſibi noua electōne vel ꝓuiſione ꝯferat̉. quiamortuꝰ ē ſpōſe ſue .i. eccl̓ie quā hēbat. hec Pe.¶ Secundum eſt.§. j.ꝙ ꝑ mortē ciuilē .i. ꝓfeſſionē tacitaꝫ vel exp̄ſſam in religione approbata diſſoluit̉ mr̄ioniūcarnale ꝯͣctum ꝑ verba de pn̄ti quo ad vinculum. ita ꝙ remanēs in ſeculo p̄t cū alio libereꝯͣhere. niſi ip̄e ſe ꝑ votū obligaſſet: ſꝫ ꝯſūmatū qͦ ad thoꝝ .i. cohabitatōeꝫ et debitū. qn̄ ingreſſus religionis fit cū debitis circūſtantijs.non aūt qͦ ad vinculū diſſoluit̉. vt .ſ. remanēsin ſeculo poſſit cū alia ꝯͣhere viuēte ꝯiuge ẜmPe. d̓ pal̓. in. iiij. di. xxvij. q. iij. Ubi notat ip̄eqͣtuor caſus in quibꝰ licet ꝯiugato religioneꝫingredi. ¶ Primus qn̄ poſt mr̄ioniū ꝯſūmatū alt̓ ꝯiugū fornicat̉: qꝛ fornicāte etiā inuito alt̓ p̄t ingredi religionē. niſi et ip̄e in hoc d̓liquerit vel ſibi poſt fornicatōem recōciliauerit. vꝫ exigēdo vel reddēdo debitū. ſi .n. licꝫ diſcede̓ in ſeculo remanēti: multomagis in clauſtro. exemplum in Paulo ſimplice. Ad iſtumtamen caſum addunt docto. diſtinctōnem. Dicit em̄ Tho. in. iiij. ꝙ talis cum eſt certus defornicatōe ꝯiugis p̄t dimittere quo ad thorūſ. denegādo debitū ꝓpria aucͣte: ſed quo ad cohabitatōem non poteſt ip̄e dimittere. vn̄ nec