¶ Titulus¶ Primus

redditōnem debiti. Unde dicit Apl̓s. j Corin.vij. Uir nō habet pt̄ateꝫ ſui corꝑis: ſꝫ mulier.et ecōuerſo. Sed ẜuus tenet̉ de neceſſitate p̄cepti exhibe̓ dn̄o ſuo obſequiū debituꝫ ẜuitutis. gͦ et vnus ꝯiugū alteri. Scd̓a ratio eſt. qꝛſicut eſt ꝯtra iuſticiā alienū raꝑe inuito dn̄o.ita ꝯtra iuſticiā eſt alienū petēti nō reddere.niſi ꝯtra hoc legitima exceptio habeatur: ſedprimū eſt mortale. gͦ et ſcd̓m. Sꝫ corpus vniꝰꝯiugum eſt res alterius. ꝙͣtum ad actū mr̄imonij. gͦ qui negat ꝯiuguꝫ alteri corpus ſuūꝙͣtum ad actū mr̄imonij: peccat mortalit̓. niſi(vt dictū eſt) habeat legitimā cauſā denegādi. vt dicet̉. ¶ Debet gͦ alt̓ alteri redde̓ quocunqꝫ tꝑe: etiā ſacro. vt in qͣdrageſima. in ſolēnitatibꝰ. et huiuſmōi. qꝛ non refert qūocunqꝫquis voluntatē ſuam expͥmat. ideo ſiue exp̄ſſeſiue interp̄tatiue. vt ꝑ nutus et huiuſmōi. qͥspetat: tenetur alter reddere. qꝛ (vt dictū ē) nōrefert. qūocunqꝫ quis voluntatē ſuā expͥmat.verbis. vel factis. ff. de legi. l. de quibꝰ. et maxime vaſculo infirmiori in hoc cōpatiendū eſt:qꝛ verecūdius eſt mulieri petere. Et quacūqꝫintentōne alter ꝯiugū petat debitum. ſiue cāprolis. ſiue cauſa ſatiande libidinis. dūmō natu raliter nō debet denegare alius: nō habendo cauſam ſufficienter excuſanteꝫ. Nec hoc eſtreddere gladium furioſo: ſed magis ꝓuiderene incidat in dānabiles corruptelas. ſicut intentonia vxore militis negātis in vigilia paſce debitum: qꝛ ꝯtinuerat tota quadrageſima.fr̄em eius impetiuit. et negantem iugulauit.et reuerſa ad viꝝ dixit. hoc tu feciſti: qꝛ me facere coegiſti .ſ. nō reddendo debitū. Alia ſuppoſuit ſe iumēto. Un̄ et ph̓us. vij. ethicoꝝ. dicit. ꝙ ꝯcupiſcentie venereoꝝ qͥbuſdā inſaniasfaciūt. et hoc niſi diſſuadendo ceſſare faceresab exactōne de ꝯſenſu eius. Idem Ricar. pe. ⁊Tho. Qui etiā dicit. ꝙ vir nō debet admone̓.vel mandare vxori vt non petat niſi ob ratōnabilem cauſam: nec petentem debet auerterecū multa inſtantia .i. negare. ꝓpter multa pericula. ¶ Et nota ꝙ Augꝰ d̓ anco. ſuꝑ epiſtolas pauli dicit. ꝙ tripliciter ꝯtingit vxorē debitum petere a viro. Uno modo verbi expreſſione. qn̄ hoc petit. Scd̓o ex ſigni demonſtratōne. quando hoc vir perpendit ex aliqͦ ſignovel nutū. Tertō ex nature ꝯditōne. quādo ſcitnaturam hoc ratōnabiliter debere petere. ſciens tn̄ ip̄am eſſe verecūde nature. et ꝓpter verecundiam non petere. Nonſolum gͦ primo etſecūdo caſu: ſed et tertio modo petenti debetreddere. qꝛ inꝙͣtum p̄t vir debet conari vt faciat vxorem ꝯtentam. tam debituꝫ reddendo.ꝙͣ ſigna beniuolentie ei oſtendendo. ⁊ cum eafamiliariter ꝯuerſando. Idem de vxorē ergabirum intelligendum: ſed quia nō ita verecūdantur viri in hoc. ideo non ita dicit̉ de eis.Sꝫ in hoc aliqn̄ offendūt vxores. quia ex ira

vel indignatōne ꝯtra viros. ſine cauſa ratōnabili denegant debitū. Et alique ſub p̄textu deuotōis. vt qꝛ eſt quadrageſima. vel ſolēnitasmagna. vel forte volunt ꝯmunicare in aliquofeſto. denegant debitū. Et ſiquidem hoc faciūtrogando et ꝑſuadendo viris vt volūtarie abſtineant: laudabile eſt. Si at̄ nō acquieſcūt:ſed hoc omnino volūt. et ſcandalizant̉ ex negatōe: male pn̄t excuſari a mortali. Quod at̄dicitur in principio qͣgrageſime. Egrediaturſponſus de cubili ſuo. et ſponſa de talamo ſuoIohel. ij. et. xxxiij. q. iiij. c. j. et ſequēti. ꝙ in vigilijs et ſolēnitatibꝰ debent ꝯiuges abſtinereab actu ꝯiugali. et de ꝯſe. diſ. ij. Omnis hō. dr̄.ꝙ ꝑ tres. quatuor; vel ſeptē dies an̄ ꝯmunionem ſumendā. debent ꝯiuges ꝯtinere. hec oīaintelligunt̉ de ꝯſilio reuerētie. et vtroqꝫ ꝯſentiēte. vt dicit Gr̄anus. xxxiij. q. iiij. §. Hec at̄.et ẜm archi. in roẜ. et Tho. et Ricar. in. iiij.et nō de neceſſitate obediētie. Un̄ nō ẜuanto.exigens debitū nō peccat mortalit̓: ſꝫ venialep̄t eſſe. niſi hoc faceret in cōtemptū feſti. veleccl̓ie: qꝛ tūc mortale eſſet. ſed reddēs in nullopeccat: ſed tenet̉ ad hoc de neceſſitate. al̓ grauit̉ peccaret. nō em̄ eccl̓ia inijcit laq̄os aīabꝰ.(xxvij. q. j. Uiduas) ſed ad meliora ꝓuocat.exhortando. non precipiendo. Cauti gͦ debenteſſe predicatores et ꝯfeſſores in hac materia.et ita hortari ad caſtimoniam. ꝙ nō inducātad iniuſticiā vnū. et alteꝝ ad incōtinentiam.¶ Octauus caſus eſt .§. viij.cum habens impedimentū exigendi rōne voti. vel affinitatis. exigit. Nam ꝙͣuis hn̄s votūſimplex. ſi cōtrahat teneat mr̄imoniū. tn̄ exigere n̄ p̄t debitū: ſꝫ exactꝰ tenet̉ reddere. ⁊ exigēdo. ꝙͣuis Io. an. ī decretali videat̉ qͣſi tene̓.ꝙ nō peccet. ſubdit tn̄. ꝙ quia Tho. in. iiij .ſ.di. xxxviij. q. j. ar. iij. q. ij. ad. iij. tenet ꝙ talispeccat mortalit̓: qꝛ facit ꝯtra votū. cū adhucpoſſit illud implere. ꝙͣtum eſt ex ꝑte ſui .ſ. vtnon exigat. ideo teneamus cum eo. ⁊ hoc niſidiſpenſetur. Et qꝛ in voto ꝯtinentie ſolus papa diſpenſat. ideo a papa petenda eſt diſpenſatio. ꝙͣuis aliqui (vt Vil) dicant ep̄m in hoccaſu poſſe diſpēſare. ¶ Similiter qͥ ꝯgnouitꝯſanguineā vxoris. poſtꝙͣ ꝯtraxit ꝑ verba depn̄ti cū ea. licet mr̄imoniū iā ꝯtractuꝫ ꝑ hocnon dirimat̉. tn̄ talis ꝓhibet̉ ab exactōne debiti vxoris: ſed nō a redditōne. etſi petat: pecat mortalit̓. quouſqꝫ ſecū in hoc diſpenſetur.Et dicit Pe. d̓ pal̓. in. iiij. ꝙ ep̄s in hoc poteſtdiſpenſare. quod tn̄ non eſt clarū. de papa nōeſt dubiū. ¶ Qui etiam ingreſſus eſt religionem aliquā approbatā. nō animo ꝓbandi: ſedfirmit̉ ꝑſeuerandi. et poſtea egreſſus an̄ ꝓfeſſionē. ꝯͣhat. qꝛ talis ingreſſus habet vim votiſimplicis. vel ſecūdū alios vim voti ſolennis.ex igēdo debituꝫ ab vxorē: peccat mortaliter