¶ Capitulum¶ Decimū
6go. ⁊ hoc qꝛ ꝓpter nimiā ſanctitatē virginisnō ꝑmittebatur approximare ei vl̓ hoc ꝯgnoſcere Ricar. in. iiij. ¶ Nota ergo ꝙ mr̄ioniūinitiat̉ ꝑ ſponſalia: que ſūt futuraꝝ nuptiarum ꝓmiſſio. xxx. q. v. nr̄ates: que fiūt multipliciter. aliqn̄ .ſ. nuda ꝓmiſſione. vt cū dicitvir. accipiā vel ducā te in meam vxorē. ⁊ illarn̄deat. accipiā vel ducā te in virum ⁊ hmōi.Item aliqn̄ nōſolū ꝓmiſſione: ſedētiā appoſitione iuramēti fiūt ſponſaliā. Item aliqn̄ fiunt datis arris ſpōſalitijs. nō pn̄t aūt ꝯtrahi ſpōſalia ex altera ꝑte tm̄: nec claudicare.ẜm Vilh̓. Et ſi aliquis accipiat manū mulieris ⁊ dicat ip̄i mulieri. do tibi fidē meā de accipiendo te in vxoreꝫ. ⁊ illa nihil rn̄deat: necaliquo mō oſtendit ſe acceptare. nō ſūt ſponſalia ille tn̄ qui taliter dedit fidē: tenet̉ ea ducere ſi illa voluerit. ſi nō voluerit nō eſt ꝯpellenda. ⁊ hoc verū niſi oſtenderit aliquo modomulier illa acceptare qd̓ agebat̉. Unde ſi ante fidē ſic datā tractabat̉ de ſpōſalibꝰ vel matrimonio inter eos. ⁊ ip̄a requiſita ſpōte manum dedit ad fidē recipiendam et hmōi. tunceſſent ꝯtracta ſponſalia. Item ſiquis an̄ pubertateꝫ ꝯtrahit mr̄imoniū ꝑ verba de pn̄ti.intelligunt̉ eſſe ſpōſalia. ⁊ hoc niſi eſſent ꝓximi pubertati. ⁊ malitia ſuppleret etatē. quiatunc eſſet matrimoniū. extra de deſpō. īpub.duo ¶ Itē nota ꝙ poſt ſeptēniū ꝯtrahi poſſūtſponſalia de futuro. extra de deſpon. īpub. ſi īfantes. li. vj. ⁊ extūc valēt. ſi aūt alter vl̓ ambo minor eſt ſeptēnio. ⁊ ꝯtrahūt ſponſalia ip̄ivl̓ ꝑntes ꝓ eis nihil agit̉. niſi poſtea ratificētſi aūt multū appropinqͣrēt ad tēpus ſeptēnij.ꝙͣuis nō īpleuerint ſeptē ānos tenēt ſpōſaliaẜm Tho. in. iiij .ſ. diſt. xxvij. q. ij. ar. ij. ad vltͣ.qꝛ ẜm ph̓m in. ij. phiſicoꝝ. qd̓ parū deeſt. qͣſinihil deeſſe videt̉. Hec aūt appropinquatō determināda eſt ẜm ꝯditōeꝫ ꝯtrahentiū. cū inqͥbuſdā citius in qͥbuſdā tardiꝰ ꝓueniat intentio ſeu ꝯplacētia nuptiarū Tho. ⁊ Hoſti. Tn̄exp̄ſſe de iure nō habet̉. ꝙ tp̄ꝰ ſeptēnij poſſitp̄ueniri. ille tn̄ qui maior eſt ſeptēnio. cōtrahit ſponſalia cū minori ſeptēnio. licet nō tenuerit etiā ex ꝑte maioris. quia claudicae̓ n̄debent. qꝛ tn̄ iuſte maior fidē dedit: tenet̉ maior minorē expectare. ſi forte velit ſtare ī eobem ꝓpoſito. al̓s peccaret ꝓpter fidē mentitā.⁊ tenet̉ pnīam agere de fide mētita. Itē interabſentes pn̄t ꝯtrahi ſpōſalia ꝑ nūtiū vel pelrās. ſiue ꝓcuratorē. ſuꝑ hoc. ſi abſens hoc ſciat. vt quia miſit nūtiū vel de ꝯſcientia ſua fitvel poſtea ratū habet. xxxij. q. ij. honoranturHoſti. Itē ſiquis ante pubertatē ꝯtrahūt matrimoniū ſpōſalia eſſe intelligāt̉ ¶ Itē notaꝙ ſi abſens miſit nūtiū vel ꝓcuratorē ad contrahendū ſponſalia. ⁊ poſtea reuocat. nonſolū ſi reuocatio perueniat ad procuratorem.anteꝙͣ puella ꝯſentiat nihil agitur. ar. extra
de ꝓcura. in noſtra. et. c. mandato. īmo etiamſi reuocatō ꝑueniat ad ꝓcuratorē poſtꝙͣ puella conſenſit. ſi tn̄ ꝓcurator reuocatus fueratanteꝙͣ ꝯſentiret puella. nihil eſt actum. HecHoſti. Item qui ꝯtraxerūt ſponſalia: que tenuerūt. vt qꝛ in etate debita fuerūt ꝯtractatenent̉ ꝯtrahere matrimonium ſimul: nec pialter eoꝝ ꝯtrahere cū altera ꝑſona. ſi tn̄ contraxerint ꝑ verba de pn̄ti. tenet ẜm mr̄ioniūextra eo. ſicut: ſed tenet̉ agere pnīam de fidementita. et multomagis ſi primo interuenerit iuramētum. extra eo. ex lr̄is ¶ Sed ſiquisiurat alteri vnam de filiabꝰ ſuis dare in coniugem non noīando aliquā determinate. Rn̄dit Hoſti. dare tenet̉: ſed quācūqꝫ det: liberatur. qꝛ ꝓmiſſoris eſt electio. ſicut ⁊ in alijs ꝓmiſſionibꝰ. de re. iu. c. ī. alt̓natiuis. ⁊ ſi om̄esmoriant̉ p̄ter vnā. ad illā dandā tenet̉. ar. ff.eo. qd̓ certo loco. l. ij. ſed ſi vnā ex ip̄is offeratet ille nō acceptet cui ꝓmiſſum eſt. liberatuseſt ꝓmiſſor etiā a iuramento. ff. de condi. indeb. cum is. ꝙ ſi vnam ex illis carnalit̓ ꝯgnouerit. nullā aliā habere poterit. ꝓpter affinitatem ꝯtractam. īmo qd̓ plus eſt. ſi ꝯtemplatione p̄cedentis cōtractus ꝯmixtio facta eſt.eſſet matrimoniū. extra eo. qui dux. ī mr̄io.ſignificauit. Sed quid ſiquis iurat alteri dare ſibi vnā ex filiabꝰ ſuis. ⁊ determinat quā.etſi illam habere nō poſſit. ꝓmittit ſibi aliaꝫ.Reſpondit Hoſti. ꝙ tenet̉ ei dare primam. etad hoc laborare bona fide. extra deſpō. ad audientiam. ꝙ ſi non poteſt. tūc diſtinguendū.quia ſi prima ꝯſenſit ſponſalibꝰ exp̄ſſe vel tacite. vtputa quia ip̄a pn̄te. ⁊ non ꝯtradicentefuerūt ꝯtracta ſponſalia. vel poſtea ip̄a ratificante ſororem illiꝰ habere nō poteſt. qꝛ cuꝫprima ꝯtraxit ſponſalia ꝓpter impedimētumpublice honeſtatis iuſtitia. vt dicto. c. ad audientiam. etiāſi illa p̄ma ſponſalia. forte ꝓpt̓ꝯſanguinitatē aliquā cum pͥma nō tenuiſſēſi vero pͥma nullatenus ꝯſenſit ſponſalibꝰ: tenetur ei de ſcd̓a. extra deſpon. ex lr̄is. Sed q̄ritur quid iuris de penis que ponūt̉ aliqn̄ inſponſalibꝰ: Reſpōdeo ẜm Raÿ. licꝫ ſponſaliapoſſint ꝯtrahi ſub ꝯditōne ꝓmiſſe pecunie. n̄tn̄ poteſt pecunia ꝓmitti ꝑ modum pene. etſiꝓmiſſa fuerit nō tenet promiſſio: nec poteſtpeti. vt ſi dicat̉. niſi tecum ꝯtraxero. dabo tibi centū marchas. nā ꝯiugia debēt eſſe libera. extra eo. requiſiuit. ⁊. c. gemīa. Idē Tho.in. iiij. di. xxvij. Nota tn̄ ꝙ arre ſpōſalicie abea ꝑte que cauſā p̄ſtat. vt nuptie non ſequantur: amittunt̉. recepte vero reſtituūt̉ in duplū. C. de ſpon. l. arris. Quintiā ſiquis vellꝫſponſalia firmiter alligare poteſt ſic face̓ ẜmHoſti .ſ. vt det magnā quantitatem ꝓ arris⁊ ſtipulet̉ eas in quadruplum. quia tantumpoteſt ſtipulari ⁊ non ampliꝰ. ⁊ tūc ſi ſteteritꝑ recipienteꝫ. quominus mr̄imoniū ſequat̉: