Titulus¶ Primus

criminis abſqꝫ dubio poteſt. ẜm Pe. de palu.¶ De impedimēto etiā qd̓ eſt publice honeſtatis iuſtitia certū eſt ꝙ poſſit cū ſit ex ꝯſtitutōne eccleſie. Vnde Pe. de pal̓. ſic dicit. papa pīdiſpenſare in om̄ibꝰ gradibꝰ publice honeſtatis iuſtitie qui ſumūt̉ ẜm gradus ꝯſanguinitatis. Et hoc ptꝫ. quia nō eſt ꝓhibitū lege naturali nec diuina. Unde poteſt diſpenſare. ꝙquis ꝯtraheret cū ſponſa vel vxore nō cognita fratris vel patris. Et nota ꝙ qn̄ aliqui cōtrahunt matrimoniū de fct̄o. qd̓ d̓ iure nullūeſt. ſi poſtea obtineāt diſpenſatōnem a papaſuꝑ impedimēto. nō ꝓpterea ratificat̉ predictum matrimoniū quo ad deū. etiā ſi ante diſpenſatōneꝫ ſecuta erat copula carnalis: ſedoportet ꝙ de nouo interueniat mutuꝰ ꝯſenſꝰinterior in alterutꝝ. ⁊ ſi cum hoc ſequitur copula carnalis non ē neceſſaria noua exp̄ſſioverborum. et hoc in fauorē mr̄imonij hoc videtur dicere Ricar. in. iiij. diſ. xl. in quodā ſimili. tutius tn̄ eſſet ⁊ clariꝰ. vt etiam d̓ nouofieret ip̄a exp̄ſſio verboꝝ ꝯſenſum exprimentium. Dicit etiā Ricar. ꝙ cum carnalis vſusmulieris extra matrimonium ſit contra iusnaturale. ideo ibi locum non habet p̄ſcriptō.vt .ſ. ex hoc ꝙ tenuit aliquaꝫ ꝯcubinā ꝑ. xxx.ānos facta ſit ei licita talis ꝯmixtio: ſed ſemper mortaliter peccat. Ip̄m etiam mr̄ioniūquia eſt de iure diuino ⁊ naturali. ideo p̄ſcriptio facere nō poteſt. vt valeat matrimoniūqd̓ a pͥncipio fuit nullū. vel ꝙ efficiat̉ nulluꝫqd̓ a p̄ncipio fuit verū. extra de ꝯſan. et affi.c. non debet. ꝑtim in tex. ⁊ ꝑtim in glo ¶ Iteꝫnota ẜm Poſti. quando doc. diſcordant circaimpedimentum matrimonij vbicūqꝫ doc. peglo. ſuas dicūt ſolui matrimoniū: ſed nō inducūt ius exp̄ſſum ꝯtrarium dicēt adhe̓as.extra de teſti. licet ex quadā in fi. Itē nota ꝙcum eccleſia p̄cipit alicui ꝯiugū cohabitarecum altera. ⁊ ille cui p̄cipit̉ ſciat eſſe impedimentum. ẜm Pug. in hoc caſu ꝙͣtū ad reddendum debitum nō tenetur obedire. tn̄ in cohabitatione et neceſſariorum exhibitione obedire debet et non negare ei cui ſe de fct̄o copulauit ¶ Item nota ꝙ qui audit impedimentūeſſe inter ſe ⁊ vxorem. ẜm Vilh̓. ſi audit a fidedignis ⁊ non ſuſpectis. cum non debeat eſſe negligens ſue ſalutis: tenetur inquirere veritatem. al̓s eſſet affectata ignorantia: quenon excuſat et ſi cōcipiat probalilem opinionem de dicto alicꝰ. nō debet exigere debitumlicet teneat̉ reddere. ſecus ſi ita inueniret veritatem. qd̓ eſſet impedimentuꝫ inter eos: qd̓haberet ꝓ ꝯſtanti. tūc nec exigere nec reddere deberet. Porro qui tale impedimentū audit a viro fidedigno etiaꝫ iurato aut ꝯpatriſuo aut ꝓprio ſacerdoti aut etiaꝫ publica fama. nō ita tenet̉ credere. ꝙ peccet mortaliterſi non reddat: ſed venialiter Vil̓.

¶ Capl̓m. xvj. d̓ īpedimētis pluribꝰ nō tn̄ dirimētibꝰ mr̄ioniū. vt voto ſimplici ⁊ hmōi.St aliud genꝰ impedimenti. qd̓ eſt impediēs quidē matrimoniū ꝯtrahendū: ſed nō diriſmēs ꝯtractū. Et iſtud ē ml̓tiplex.Et pͥmo quidē ꝯtractꝰ clādeſtinꝰ ip̄ius mr̄imonij. extra de mr̄io. ꝯtrac. con. interdic. eccle. ꝑtotū. Qui ergo ꝯtrahūt clādeſtine mr̄ioniuꝫmortaliter peccāt. Et tale mr̄ioniū dr̄ ꝯͣ interdictum eccl̓ie. qꝛ ꝯͣ ꝓhibitōeꝫ eiꝰ eſt. Ubi notaẜm Pe. de pal̓. in. iiij. ꝙ hoc pt̄ eſſe duplicit̓.Uno mō. qꝛ ꝯtra ſtatutū iuris. qꝛ tribꝰ tꝑibꝰāni interdictis. de quibꝰ in. c. ſe. vel qꝛ eſt clādeſtina deſponſatō. Prohibet̉ em̄ ne mr̄imonia fiāt clā ⁊ ſine bānis. extra de clā. deſpon.cū inhibitō. Ibi dicit̉ ꝙ cū debꝫ fieri allquodmr̄imoniū. debēt ī eccl̓ia bāna publice̓ ꝑ ſac̄dotes ꝓponi. vt infra ꝯpetentē terminū. qͥ ſcitīpedimētū ꝓponat. ⁊ ſi apparuerit ꝓbabilis cōiectura ꝯtra copulā futurā interdicat̉ exp̄ſſedonec ꝯſtet qͦd fieri debeat. al̓s ſi cōtraherentſine bānis vbi .ſ. talia ſeruant̉ aut poſt ꝓhibitōeꝫ. ſi extiterit īpedimētū. puta gradus ꝓhibitus. tūc filij dicent̉ illegitimi: nec excuſabunt̉ ꝓpter ignorantiā parentū. ⁊ ſacerdos qͥcales ꝯiūctōes īhibere ꝯtēpſerit. vl̓ regularisqui intereſſet hmōi punit̉ vt ptꝫ ī dct̄a decre.In aliquibꝰ tn̄ locis nō fiunt hec bāna: ſꝫ ſolum ꝯtrahuntur ſpōſalia ſolēniter ⁊ publicemultuꝫ an̄ mr̄ioniū. ⁊ interī pt̄ manifeſtari.an ſit īpedimētū. Un̄ ī talibꝰ locis rōne ꝯtrarie ꝯſuetudinis obmiſſionē bānoꝝ. puta noneſſe pct̄m: ſed vbi ẜuant̉ eſſet mortale omittere ¶ Alio mō dicit̉ mr̄imoniū ꝯͣ interdictūeccl̓ie. qꝛ eſt ꝯͣ p̄ceptuꝫ hoīs mīſtri iuris ⁊ eccleſie. Et iſte mīſter vel ē parochial̓ qͥ poteſtmr̄imoniū diſpēſare. ⁊ ſi nō iudicare. Ip̄e .n.habet inquire̓ de īpedimēto ⁊ īhibere. Aut eſtofficialis ep̄i nō ſacerdos. qͥ ſolus bn̄dicit nubentes. vel archidiaconꝰ aūt abbas. habēteshec ex ꝯſuetudine vel pͥuilegio. vt habēt iudicare ⁊ ſi nō diſpēſare. ſi nō ſūt ſac̄dotes. Auteſt ep̄us vel ſuꝑior eo. ⁊ hic habet iudicare etdiſpēſare. iudicare rōne iuriſdictōis. diſpēſare rōne ordinis cū cura. Contrahere gͦ cōtraꝓhibitōeꝫ eccleſie. vl̓ miniſtri ē mortale. niſifuerit diſpenſatū ab eo qui poteſt. Et ſiquidēfacta fuerit īhibitō ab īferiore a papa. vt ep̄ovel parochiali. ꝙͣuis ſit pct̄m. tn̄ ſi nō eſt aliud impedimētū tenet. Idē ſi a papa facta eſtſimplex inhibitō. qꝛ nō ꝓpter hoc anullat̉: ſedſi hoc ꝓhibuerit decernēs irritum et inane.ſi ſecus factū fuerit. tūc mr̄imoniū eſt nullū.quia per hoc reddit eos inhabiles. Plus eſtem̄ reddere multos īhabiles. ꝙͣ paucos: ſꝫ ip̄eꝓhibēs mr̄ioniū ꝓpt̓ ꝯgnatōeꝫ legalē. ſpūaleꝫvel carnalē in gradu non ꝓhibito lege diuina