¶ Capitulum¶ Quindecimū

ꝯtrahere cū illa: quā baptizauit. extra eodē.ne dū. li. vj. Notat etiā Tho. iiij. ſen. diſt. xlij.q. j. ar. j. in corꝑe. q. ꝙ ſi mulier vel vir baptizet vel tenet ad baptiſmū filiū ꝓprium. ſi hocfacit in articulo neceſſitatis ſeu ꝑ errorē. nōimpedit̉ exigere vel reddere debitū. extra eo.c. ſi vir. ſi vero facit ꝑ fraudē. impedit̉ exigere: ſed tenet̉ reddere. ꝙ ſi vterqꝫ fuit vl̓ fecitin fraudē. neuter poteſt ex ige̓. ⁊ vterqꝫ tenet̉exactꝰ reddere. vt dicit Hoſti. Et addit ꝙ melius eſſet ſi ꝯtinerēt. Eodem etiā mō ſi vir tenet aliquē filiū vxoris ſue. vel vxor filiū mariti ſui. ſi ex ignorantia hoc facit: excuſat̉. ſiex malitia nō poteſt exige̓ debitū. idē Ricar.Credo tn̄ ꝙ ſuꝑ hoc poſſit ep̄us diſpenſare .ſ.quo ad exactōeꝫ debiti ꝑ ſimilitudinem de eo.qui ꝯgnouit ꝯſanguineaꝫ vxoris. cū quo poteſt ep̄us diſpenſare. quo ad debiti exactōemẜm Pe. de palu. vt habes ſupra de impedimēto affinitatis. ibi vide ¶ Item nota ꝙ ſi vxor.puta iohāna vxor petri tenuit ad baptiſmuꝫfiliū berte. anteꝙͣ ꝯmiſceret̉ ſeu ꝯtrahe̓t matrimoniū cum ip̄o petro. ip̄a mortua poteritpetrus habere in vxorē ip̄am bertā. ⁊ ſic ſucceſſiue iſto mō poteſt qͥs habere duas ꝯmatres in vxores: ſed ſi petrus ꝯgnouit iohānāanteꝙͣ tene̓t ad baptiſmū filiū berte. non poterit poſtea vnꝙͣ bertā habe̓ in vxorē. ¶ Iteille qͥ tenet ad baptiſmū vel ꝯfirmatōeꝫ filiūalicuiꝰ. puta petri ex mulie̓ ꝯcubina vl̓ vxore alia ſuſceptū ꝙͣ ex ea. quā nūc habꝫ in vxorem. nec efficit̉ ꝯpater iſtiꝰ vxoris: quā nunchabet ip̄e petrꝰ. Et idē de filijs vxoris alicuiꝰex alio viro genitis ¶ Item nota ꝙ nō baptizatus ꝙͣuis aliū nō debeat tene̓ ad baptiſmūtn̄ ſi de fct̄o vel in neceſſitate tenet vel leuatvel baptizat. nō ꝯtrahit aliquā ꝯgnatōeꝫ ſpiritualē. ẜm Tho. pe. ⁊ Ricar. Et addit Alb̓.ꝙ ſi alter ꝯiugū ē baptizatꝰ. ꝑ eū trāſit ꝯgnatio ad euꝫ: qui nō eſt baptizatꝰ. idem de ꝯfirmatione. Sed ſi baptizatus tenet filium nonbaptizati: bene ꝯtrahit ꝯpat̉nitatē. ¶ Itē nota ꝙ nō debet quis tenere ad baptiſmū vl̓ adꝯfirmatōeꝫ fratrē vel ſororē. qꝛ ſufficit intertales vinculū carnale. Om̄ia aūt que dicta ſt̄de tenēte ad baptiſmū ſeu de fonte leuante erga ſuſceptum vel eleuatum. ⁊ parentes eiusquo ad ꝯtrahendam ꝯgnationeꝫ ſpiritualemintelligas ſimiliter de baptizante erga baptizatum ⁊ parētes eiꝰ. quo ad p̄dictā ꝯgnationem. Et om̄ia que dicta ſūt de baptiſmo quātum ad tenentē ⁊ baptizantem in ꝯtrahendaꝯgnatōne ſpirituali cum baptizato. intelligas pariformiter in ꝯfirmatōe ⁊ tenente. adꝯfirmatōeꝫ in ꝯtrahendam ꝯgnatōeꝫ ſpūalēcum ꝯfirmante ⁊ ꝑntibꝰ eiꝰ. Et dicit Goff. ꝙiſta ꝯgnatō ſpūalis ſicut legalis n̄ hꝫ ramos.vnde ꝑſonas cū quibꝰ ꝯtracte ſūt nō egrediūtur ¶ Nota igit̉ ꝙ qͥcūqꝫ in aliquo iſtoꝝ īpe-

dimentoꝝ detentꝰ. ſcienter cōtrahit: mortalit̓peccat. Et in quatuor ex his impedimētis eſtexcōmūicatꝰ ſcient̓ ꝯtrahens. nec talis debetabſolui. nec poſſet. niſi ceſſet a tali matrimonio ſic ꝯtracto. vel petat diſpenſatōeꝫ a papavbi poteſt. et interim abſtineat ab vſu mr̄ionij ſic impediti ¶ Et nota ꝙ in nullo p̄dictoꝝdecē et ſeptē impedimentoꝝ poteſt diſpenſarealiquis citra papaꝫ: ſed ⁊ ip̄e papa ī aliquibꝰhoꝝ nō poteſt diſpēſare .ſ. in impedimēto ligaminis. cū .ſ. quis eſt alteri alligatus ꝑ v̓bade pn̄ti. talis em̄ nō poſſet cum alia ꝯtrahereetiā diſpenſante papa ¶ Item in impedimētoerroris ꝑſone. et in impedimēto violentie vbinullo modo eſt ꝯſenſus. et in impedimēto coeundi. om̄i modo ex frigiditate naturali. velcaſtratōne vel malefitō. vl̓ alia indiſpoſitōneꝓueniēte. quia in hmōi om̄ibꝰ nullū eſt mr̄imoniū: nec poteſt face̓ papa. vt ſit matrimonium. ¶ De impedimēto coeūdi videt̉ dicereDe. de palū. ꝙ ſit ex ſtatuto eccl̓ie. qꝛ id nō ꝑtinet ad ſubſtātiā mr̄ionij. Et inde eſt ꝙ ſi ſciuerit alter tale impedimētū ⁊ nihilominꝰ cōtrahit. eſt verū mr̄ioniū. qd̓ nō eſſet. ſi deeſſetaliquid de eſſentia mr̄imonij. Cū em̄ pͥncipal̓finis mr̄imonij ſit ꝓles. nō vitatō fornicatōnis. ſi poſſe cōire eſſet de ſubſtantia mr̄ionij.multomagis poſſe generare. et ſic ſenes nonpoſſent ꝯtrahere. quod eſt falſū ¶ De impedimento erroris ꝯditōnis videtur dubium. ẜmPug. tn̄ iſtud eſt de ſtatuto eccleſie. Ideꝫ dicitPe. de palu .ſ. ꝙ eſt de iure poſitiuo. qd̓ etiamvidetur ſentire Ricardꝰ in. iiij. diſtin. xxxvj.Dicit em̄ ꝙ error deterioris conditōnis. et ſinō tollat ꝯſenſum in ꝑſonam. tn̄ multuꝫ minuit. et quia ratōnale eſt. vt deceptis iura ſubueniant. et maxime quando eſt deceptō in regraui. ideo naturali equitate ſtatutū eſt ꝑſonam ꝯditōnis ſeruilis eſſe illegitimā ad contrahendū cum ꝑſona liberi ꝙͣdiu liberam credit. ip̄e liber ꝯtrahens cum ſerua. leditur em̄enormiter in bonis matrimonij ī bono ꝓlis.quia nō habebat eā in ſua poteſtate ¶ In bonō fidei. quia nō poterit ita libere reddere debitum dn̄o occupāte ẜuū. In bono ſacramēti .i. cohabitatōis inſeꝑabilitate. qꝛ dn̄s poſſꝫeā vende̓. hec ille ¶ De impedimēto poti ſolēnis. ī religione Alb̓. et Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxx.xviij. arti. vlt̓. in corꝑe. ar. tenēt ꝙ nō poteſt.Pug. car. hoſti. inno. et Ricar. in. iiij. tenentꝙ poteſt ex magna cauſa. vt ex r̄formationevnius regni ⁊ hmōi. Et Io. in ſūma ꝯfeſſorūdicit de fct̄o vidiſſe talem diſpēſatōeꝫ factam.Hanc etiam opi. ꝙ papa poſſit diſpenſare. tenere videt̉ idem Tho. in. iiij. ſen. diſt. xxxviij.q. j. arti. iiij. q. ij. in corꝑe. q. Et Ioh̓. neapo.in quolibet dicit hanc opi. eſſe ꝓbabiliorem.¶ In impedimento ordinis tenēt fere omnesꝙ poteſt. ꝙͣuis nō cōſueuerit. ¶ In īpedimēto