¶ Capitulum¶ Primum
hoc vxoribus ſuis: qd̓ facere debēt ẜm facultatē. Notabiliter tn̄ dare n̄ debēt elemoſinasſine ꝯſēſu virorū. Tertio debet eē rara ī diſcurrēdo extͣ domū. Un̄ dicit ī lateribꝰ domꝰ.ſ. ſit vxor. nō dicit ī plateis ad tripudiandū.ī hoſtio domꝰ ad fabulandū vel murmurandū. ī feneſtra ad procandū: ſed ī lateribꝰ domꝰ tue intͣ domū. nūc ī vno late̓ ſeu loco nūcin alio. aliqn̄ in camera ad orandū. aliqn̄ inſala ad ordinanduꝫ. aliqn̄ ī coqͥna ad ꝓuidendū et hmōi. Dicit bt̄us Amb̓. de gl̓oſa v̓ginedeſpōſata ioſeph. prodire de domo neſcia. niſi cū ad eccl̓iaꝫ veniret ⁊ hec cuꝫ ſex mandabat: ſꝫ et tūc nō ſola: ſed cū ꝯiuge ſuo ſociataibat ad tēplū ī feſto et cuꝫ filio. vt ſcribiturLuc̄. ij. Aultū em̄ attēde̓ debet ad obſeruatōꝫ fame bone: et iō ꝯuerſatōꝫ ꝑſonaꝝ ſuſpectaꝝ vitet: et acceſſus ad loca īdebita vel nōdebito tꝑe. Dicit ſapiēs ꝓuerb̓. xix. ꝙ domuset diuitie a parētibꝰ .ſ. dant̉ filijs: vxor autēbona a dn̄o p̄ꝑatur. q. d. grā dei ſpālis ē: vtqͥs bonā vxorē habeat. Et iō cū fieri debꝫ cōiugiū: vtraqꝫ ꝑs debet face̓ orōnes et ab alijsbonis ꝑſonis ꝓcurare vt dn̄s det ſibi bonamſocietatē. Nā ſi malā īuenerit: purgatoriumſuſtinebit. et tn̄ patienter ferre oportebit: qꝛdiſſolui vel ſeꝑari nō pt̄. Si bonā ſocietateꝫhabebis: beatus es et bene tibi erit. Un̄ dicit̉mulieris bone beatus vir. Sapiēs em̄ ml̓iervt dr̄ ꝓuer. xiiij. edificat domū ſuā .i. multiplicat oīa bona: ſicut vitis habundās ī lateribus domꝰ tue: q̄ latera .i. loca domꝰ īplet bonis. Inſipiēs at̄ extructā maībus deſtruet .i.oꝑbꝰ ſuis extermīabit familiā ⁊ ſb̓ſtātiā: ſic̄fecit illa peſſima ieſabel vxor achab r̄gis iſrl̓⁊ demū ip̄a ext̓mīata ē vt dr̄. iij. reg. xxj. c.¶ Ꝙtum ad tertiū prin §. vj.cipale .ſ. effectū ad quē ordinatū ē mrimonium iſtud pͥncipalit̓ ē ꝓcreatō filioꝝ: qͥ ad deicultū nutriant̉. et hoc ē qd̓ ſubdit. Filij tuiſicut nouelle oliuarū .ſ. erūt .i. pulcri moribꝰſꝑ virides v̓tutibꝰ. victorioſi ī tribulatōibuset tēptatōibꝰ. oleū ꝓducētes ī miẜatōibꝰ. Oliua em̄ pulcra ⁊ ſꝑ viridis ſignificat victoriā:et ꝓducit ī fructū oleū. Equidē habere filiosbonos et filias bonas: nō ē ī poteſtate ꝑentū: ſꝫ dei miẜentis et ip̄iꝰ filij ſe ad hoc diſponētis. Un̄ īuenimꝰ ī ſcripturis optimos patres habuiſſe peſſimos filios. O ꝙͣbonus etpius fuit ezechias rex iuda: et tn̄ filiū ſceleratiſſimū habuit manaſſen. Malꝰ fuit amon:ſed optimꝰ fuit filius eiꝰ ioſias. Sācti fuerūtIacob et rachel et lÿa et tn̄ filij eoꝝ aliqͥ fuerūt boni: vt ioſeph. aliqͥ mali quaſi om̄es cōiurātes ī mortē et vēditōꝫ fr̄is et ſic de alijs.Uerū ē tn̄ ꝙ ꝯn̄iter ſic accidit ꝙ bona arborbonos fructꝰ facit ⁊ ecōtͣ. qꝛ boni ꝑentes ſūtſoliciti cū ad hoc teneant̉ iure diuino et humano īſtrue̓ filios ī bonis moribꝰ: ⁊ ſemel ī-
buta recēs ſeruabit odoreꝫ teſta diu. vt dicitoratiꝰ. Si qͥs ſuoꝝ et maxime domeſticorumcurā nō habꝫ fidē negauit .i. fidelitatē naturalē et ē īfideli deterior. vt dr̄. j. ad Thi. v. ca.Sicut gͦ nutrimētuꝫ corꝑi debet ei ꝓuidere:ita et aīe ꝑ bonaꝫ doctrinā. Un̄ et Criſo. datiſta regl̓am. ꝙ qn̄ qͥs vult ſume̓ ꝯiugē bonā:attēdat ad ꝑentes eius. qꝛ ſi bonos nouit: vreſil̓e ē ꝙ bene inſtruxerūt filiā ſuā vl̓ filiū:et inde tal̓ bona vl̓ bonus ſit. Et ecōtra ſi parētes mali ſūt et īhoneſti et filij ⁊ filie ſuꝑbi.diſcoli et hmōi: vt ꝑentes ſui. Et qꝛ filie qͣſiꝯtinue ꝯuerſant̉ cū mr̄ibus: parū cū pr̄ibꝰ:iō ex matrū moribꝰ pt̄ ꝯiecturare de moribꝰfilie: q̄ ꝓponit̉ ꝓ ꝯiuge. Multa mēdatia dicūtur in hmōi ꝯtractibꝰ. et ē graue peccatū vtpeſſima iuuēcl̓a dicat̉ bona: et pauper iuuenis luſor et deuiꝰ: dicat̉ diues et bonꝰ. Et iōnō om̄ibꝰ oīa credas: ſed quere diligēter nōreſpiciēdo tm̄ ad dotē: ſed ad mores. Filij gͦtui ꝑ tuā īſtructōꝫ ſint vt nouelle plāte oliuaꝝ. admone vt ſint pulchri ī exteriori ꝯuerſatōe: vt nō ſint aduſti carnali luxurie oꝑatōe: ſed virides caſtitate. et qꝛ vt dr̄ xxviij. q.j. ſepe. Sepe maloꝝ conſortia bonos corrūpūt: ꝙͣtomagis eos qͥ ad vitia ꝓni ſūt vt adoleſcētes. iō admone de ꝯuerſatōne honeſta: etremoue eos ab inhoneſta. eſſueſcāt fortiterſuſtine̓ aduerſa. īcōmoditates. labores. vincere tēptatōes. eē pauꝑibꝰ miſericordes. Sithobias docuit filiū ſuū ab īfantia time̓ deum. et abſtinere ab om̄i peccato. et poſtea īꝑticulari. ꝙ deū laudaret ſꝑ et oraret ad eū.ꝯſilia ſapiētū que̓ret. a ſuꝑbia ſibi caueret.matrē honoraret. caſtitatē ſeruaret. miſericordiaꝫ et elemoſinā exhiberet. vt ptꝫ thob̓.iiij. ca. Sic ꝑentes ſare vxoris Thobie iunioris monuerūt eā honorare ſocruꝫ. diligeremaritū. gubernare familiā. et irrep̄henſibilēſe cuſtodire Thob̓. x. ca. Sic̄ ꝑētes ſuſāne docuerūt eam et erudierunt ſcd̓m legē Moyſi ītimore dn̄i. Nūc aūt ꝑentes qꝛ ignorātes ſūtet parum deū timētes: nec filios vl̓ filias ſciunt ꝑ ſe erudire. et qd̓ peiꝰ ē quia nec curanteos mittere ad p̄dicatōes. morat̉ puella ī domō nūqͣ audit verbū dei: et ſicut beſtia accedit ad ꝯiugiū et vt beſtia habet ſe ī ꝯiugio.De gubernatōe familie quō debet ſe qͥs habe̓ad vxorē. filios et ſeruos ⁊ econuerſo ip̄i adeos: habes etiā diffuſe in. iiij. ꝑte ti. j. c. d̓ prudētia ichonomica. De vitijs et ſpēbus varijsluxurie q̄ ꝯmittūt̉ etiā a ꝯiugatis: hēs ſupͣin. ij. ꝑte ti. de luxuria. c. de adulterio et alijscapitul̓. De caſtitate cōiugali: habes in. iiij.ꝑte ti. de tꝑantia. c. de caſtitate. De alijs quepertinent ad mr̄imonium iniciatū. ꝯfirmatum et cōſumatuꝫ. et peccatis que circa hoccōmittuntur: habes in ſequentibus capitulis huius tituli.