¶ Titulus¶ primus
¶ TitulusIncipit tertia pars Summe Anthonini archiepiſcopi florentini ordinis predicatorumin qua agitur de offitio cuiuſqꝫ hominis. cuiuſcūqꝫ conditionis. dignitatis vel gradus.de omni deniqꝫ arte atqꝫ vſu viuendi. d̓ eccliſie ſacramentis. cenſuris ac penis eccleſiaſticis. Que pars de ſtatibus nuncupatur.Titulꝰ pͥmꝰ de ſtatu ꝯiugatoꝝ.Capitulū pͥmuꝫ de mrimonio.MEatus es et bene tibi erit. Gxor tua ſicut vitis habundansin lateribus domus tue. Filijtui ſicut nouelle oliuarū. pͣs. cxxvij. dicit ſacroſct̄m ꝯciliū vniuerſale eccleſie. Nōſolumb̓gines ⁊ ꝯtinētes ⁊ vidue: ſꝫ etiā cōiugati ꝑrct̄aꝫ fidē et bonā oꝑatōꝫ deo placētes ad etnā merēt̉ bt̄itudinē ꝑuenire. extͣ d̓ ſūma tri.⁊ fi. ca. c. j. Fuer̄t qͥdā dicti taciani ⁊ marciani qͥ dixer̄t hoīes in ſtatu ꝯiugali nō poſſeſaluari: ſꝫ hij ab eccl̓ia ꝓ he̓ticis r̄probati ſt̄⁊ ꝯdēnati. Cū em̄ deꝰ fuerit auctor ⁊ īſtitutorꝯiugij vt ptꝫ Gen̄. ij. dice̓ ꝯiugiū eē pct̄m. eſtaſſere̓ deū auctorē pct̄i: ſꝫ hoc ē magͣ dei blaſphemia. Om̄es pene ſct̄iſſimi viri veteris teſtamēti fuerūt ꝯiugati nōſoluꝫ adā pͥmꝰ pat̓nr̄ ſed ⁊ enoch tͣnſlatꝰ ī ꝑadiſū t̓ reſtreꝫ. Noeqͥ p̄ẜuatꝰ fuit ī diluuio. Illi tres patriarchegl̓oſi Abraā. iſaac̓ et iacob. Prudētiſſimꝰ etſct̄iſſimꝰ ioſeph. Moÿſes ille legiſlator qͥ deuꝫꝑ eſſētiā vide̓ meruit ī hac vita. Cantor ſpirituſſācti dauid ꝓpheta. Ezechias qͥ fecit ſolem redire ī celo. x. lineis. Optimus ille ioſias. Deniqꝫ et ip̄a dn̄i mater maria deſpōſatafuit ioſeph nō ꝑ hoīeꝫ ſꝫ oꝑe ſpūſſancti imp̄gnata Math̓. jͣ. Qd̓ em̄ ī ea natū ē de ſpūſancto ē. ſemꝑ virgo ꝑmanēs vt ſicut pͥma cā ruine hūani generis fuit mulier eua ꝯiugata ⁊tūc virgo. Sic et mulier eſſet cā nr̄e redemptōis et vite maria deſpōſata ſꝑ ⁊ virgo. Sꝫet filiꝰ eius dn̄s nr̄ intereſſe voluit nuptijs factis īchana gallilee vt hr̄ Ioh̓. ij. eaſqꝫ miraculo pͥmo ꝯuerſionis aque ī binū ꝯſecrauit:eas ex hoc approbās. Ip̄e tn̄ qd̓ ꝑfectiſſimuꝫ
ē in gene̓ caſtitatis elegit n̄ ꝯiugiuꝫ ꝯtrahēsſꝫ virgo ſꝑ ꝑmanēs ⁊ Ioh̓em euangeliſtā cuius dicunt̉ ille fuiſſe nuptie ad hoc prouexitvt nōdū ꝯſumato matrimonio v̄ginitatē ineuū ẜuaret. Ita em̄ decet ꝯiugiū bonū et licitū declarare ꝙ ſꝑ viduitas ⁊ v̓ginitas vt meliꝰ p̄ferat̉. Un̄ Augꝰ. Nuptiaꝝ bonū ſꝑ qͥdembonū ē. Qd̓ bonū ſꝑ fuit ī ppl̓o dei. Sed aliqn̄fuit legis obſequiū nūc ē infirmitatis remediū in qͥbuſdā vero ē humanitatis ſolatium.filioꝝ qͥppe ꝓcreatōi oꝑaꝫ dare n̄ canino more ꝑ vſū ꝓmiſcuū feminaꝝ ſꝫ ordine honeſtoꝯiugali nūc ē ī hoīe ꝓbandꝰ affectꝰ et ip̄m tn̄laudabilius tͣnſcendit et vincit celeſtia cogitās animꝰ xp̄ianus. Sꝫ qm̄ ſicut ait dn̄s. Nōom̄s capiūt v̓bum hoc qͥ pt̄ cape̓ capiat. Queſe nō cōtinet: nubat. q̄ non cepit: deliberet. q̄egreſſa ē: ꝑſeueret. nulla aduerſario det̉ occaſio. nulla xp̄o ſubtrahatur oblatō. hec ille.xxvij. q. j. nuptiaꝝ. Nōſolū at̄ hoc .ſ. ſtatumꝯiugalē eē bonū d̓ ſe ⁊ ꝑuēire ad btītudinē.ſed etiaꝫ ⁊ qualiter ſit tenēdꝰ iſte ſtatꝰ vt ducat ad vitā on̄dit. pͣs. ī p̄dictis verbis. Beatus es ⁊cͣ. vbi tria notabimus.Premiū vltimatuꝫ ad qd̓ qͥlibet anxiat̉. ibi.beatus es et bene tibi erit.Cōiugiuꝫ īmaculatū cui illud reſeruat̉. ibi.pxor tua ſicut vitis.Effectum deriuatuꝫ ī quē iſtud ordinat̉. ibi.Filij tui ſicut nouelle.¶ Ꝙtum ad primum cer .§. j.tum ē ꝙ vltimuꝫ p̄mium hominis ē bt̄itudoet om̄is mortaliuꝫ cura ⁊cͣ. ad vnum btītudinis finē nitit̉ ꝑuenire īquit boeciꝰ de philoſophica cōſolatōne. Et certe bn̄ tibi erit ibi.Ꝙͣta eī ibi felicitas vbi nulſuꝫ bonuꝫ deeritnullū malū aderit: erit deꝰ oīa .ſ. bona ī omnibꝰ ait augꝰ. ī vlti. ca. de ciuitate dei li. vlt̄.Beatus gͦ es nūc ſpe ⁊ bn̄ tibi erit ibi ī re ſeruādo ea q̄ ſequunt̉ oꝑa virtuoſa. Circa iſtd̓aūt p̄miū btītudinis cōſiderat̉ triplicit̓ matrimoniū ſpūale figuratū ꝑ carnale. Primūē cōiugiū anagogicuꝫ ad qd̓ terminat̉. Secunduꝫ ē cōiugium allegoricuꝫ ꝑ qd̓ ip̄i ꝓcurat̉. Tertiuꝫ ē cōiugium tropologicum ꝑ qd̓p̄miū adipiſcit̉. ¶ Primuꝫ cōiugiū naturalecōſiſtit ī cōiunctōe duaꝝ ꝑſonaꝝ aīo pͥncipalit̓ ī amore cōiugali īdiuiſibili et iſtud ē cōiugiuꝫ anagogicum .i. celeſte mō ſpirtualiſſimo et puriſſimo. ibi eī in ſuꝑnaͣ patria aīacōiūgit̉ deo ītellectu clare ip̄m cognoſcendoīeffabiliter ⁊ affectu ardētiſſime euꝫ diligēdoīſeꝑabilit̉. Un̄ ſeqͥtur ſumma fruitō ⁊ maximuꝫ gaudium qd̓ vīcit om̄eꝫ mundi delectatōꝫ. De ml̓tis ſāctis legimꝰ ꝙ rapti nō qͥdemad clarā dei viſionē ſꝫ ad aliquā altioreꝫ cognitōꝫ diuinoꝝ ita abſorti ſt̄ ī gaudium ⁊ cōſolatōꝫ ꝙ nō ſenciebāt aliqd̓ penale qd̓ corꝑīfligebatur nec curabāt de cibo vel potu et