Qconuiuia ſplendida ⁊ laſciuie. ut. xliiii. di. non liceat. ẜm hu.Iquis. ꝑ capillū ꝑ h̓ ꝓhibent̉ iurare dīnā naturāhmōi mēbra hr̄e credamꝰ ſic̄ ꝗdā falſo dixerūt. xxiiii. q. iii. c. ulti. ver. antropomorphite uel ſciētes n̄hr̄e peierare nō metuamꝰ ⁊ ītelligit h̓ noīe dei diuinā naturānam diuina ꝑſona .ſ. dei filius hꝫ talia ẜm qd̓ eſt hō ꝑ q̄ iurare ꝓhibemur ſicut ꝑ creaturas. hu. Sed ecce duo ſūt hicquoꝝ vnꝰ falſū iurat ꝑ deū ⁊ alius falſū iurat ꝑ oculos xp̄iqd̓ eſt maius peccatū ⁊ magis penale. videt̉ ꝙ illius ꝗ iuratp deū. jͣ. e. mouet. Sed dn̄s hu. cardi. dicebat ꝙ magis penale ⁊ maius peccatū eſt iurare falſū ꝑ oculos xp̄i. ſꝫ h̓ eſt excircūſtantia ingratitudinis. qꝛ ꝗ ſic iurat ingratus ē ꝙ deusfactus eſt hō ꝓ eo. blalphemia. exͣ de cle. male. ſtatuimꝰ. dicut ibi ſed ꝗdā dicūt ꝙ tūc eſt blaſphemia qn̄ aliꝗs iurat permēbra dei. q̄ in alijs hoībus reputant̉ inhoneſta nec credūtſic poſſe iurare abſqꝫ peccato mortali qd̓ pꝫ ex pena q̄ imponitur. deponat̉. dicit la. Nota clicuꝫ deponendū ꝗ̄ peieratſi laicus. v̓. anathematizet̉ ſi nō uelit ſatiſfacere ul̓ ēt ſi ſatiſfaciat ⁊ dic .i. aliquo tꝑe pͥuet̉ cōione ſacr̄oꝝ uel eccl̓ie introituẜm h. Et ſiꝗs. ii. ꝑs. ꝑ creaturas. ꝗ ꝑ creaturas iurat ut ī eisaliꝗd numīs ꝯſtituat̉ mortalit̓ peccat ⁊ ſic in his. c. iurare ꝓhibemur ſiꝗs tn̄ ꝑ creaturas iurat ut ad eaꝝ creatorē tm̄ iuramentū referat venialit̓ peccat ſi aliud nō ſit qd̓ eū peccarefaciat ẜm b. yſ. ⁊ h̓ adde qd̓ no. jͣ. e. c. ꝓxi. in gl. ul. v̓. h̓ patet⁊cͣ. ſiqs. iii. ꝑs. ſed ſi. iiii. ꝑs. ¶ in gl. ar. qd̓ ibi. accuſare. add̓h̓ intellige ſi teſtibꝰ pōt eū ꝯuincere al̓s debet tacere ⁊ eū latēter corripere. ii. q. i. ſi peccauerit. uel ſaltē dicere tali ꝑſone q̄poſſit ꝓdeſſe nō obeſſe. jͣ. e. q. v. h̓ uidet̉ ẜm h. ¶ in. e. glo.ibi. qͣpropter. adde. ubi de h̓. ⁊. iiii. q. v. c. i. ¶ in. e. gl. ibi. iure actionis. adde. h̓ fuit ſnīa lau. ar. ad h̓. ff. de offi. p̄ſi. l. iiii.ne maleficia remaneāt īpunita qd̓ eſt publice utilitatis. ut exͣde ſen. ex. ut fame. cū ſuis ꝯcor. ibi notatis. ¶ Queritur. h̓incipit. ii. ꝑs in qua queritur utrū ſit maius peccatum iurare ꝑ deum qͣꝫ ꝑ euāgelia. ꝓbat ꝑ duo. c. ꝙ plus iurare ē perdeū. io. de fan. huic queſtioni. v̓.I aliqͣ. cā. ſ. iurādi. videt̉. h̓. c. loꝗtur in h̓ caſu qn̄aliꝗs nō noīato deo iurat ꝑ euangelia nō ſuꝑlatamanu tūc ꝗ ſic iurat ꝑ euāgelia n̄ minus facit qͣꝫ ſi iuraret ꝑdeū. iōqꝫ nō minus reus eſt ẜm ioſ. ꝗbus. v̓. facte al̓ ſancte.¶ in gl. jͣ. e. q. ibi. dei. adde ſupradicta ſolutio fuit ioſ. ¶ īgl. h̓ patet. ibi. creaturā. adde. uel intellige cū vnꝰ iurat ſe ẜuaturū fidē ꝑ deos falſos uel ꝑ creaturas nō ꝯceſſas ⁊ alter iurat idē. ſed ꝑ vnū deū ſi uterqꝫ trāſgrederet̉ magis peccaretſcd̓us qͣꝫ pͥmus. Uel ītelligit̉ ꝙ maius peccatū ē ꝑ deū veꝝfallaciter iurare qͣꝫ ꝑ deos falſos veraciter ⁊ ẜm hāc diſtinctionē ꝓcedit eccl̓ia de ꝯſuetudine ẜm ray. Sꝫ videt̉ ꝙ ſit maius peccatū iurare ꝑ falſos deos veraciter qͣꝫ ꝑ veꝝ fallaciterquia pͥmū eſt peccatum ydolatrie quo nullum maius. Rn̄deo in huiuſmodi comparatione habet̉ reſpectus ad tranſgreſſionem iuramenti non ad formam iurandi.Abemus. in. l. deutro. v. c. nec polluēs .i. iurabisꝓ nihilo nomē dei .i. nec falſo nec ſuꝑflue nec doloſe iurabis ꝑ nomē dei. uel ſi iurabis nomē dei nō peierabis ẜm h. ⁊ la. ideoqꝫ. v̓. caueāt ꝑiuriū. nā ꝑiuriū ex ſuo genere eſt peccatū mortale qꝛ īportat ꝯtemptū dei nec excuſat̉ēt a peccato mortali nō implēs etiā qd̓ coactus iurauit. necetiā excuſat̉ a peccato mortali ꝗ iocoſe ꝑiurat. Et rō eſt qꝛ n̄euitat diuinā irreuerentiā īmo qͣꝫtū ad aliꝗd auget magis.Sil̓r ille qͥ ex lapſu lingue iurat ſiꝗdē aduertit ſe iurare ⁊ falſū eſſe qd̓ iurat non excuſat̉ a peccato mortali ſicut nec a deiꝯtemptū. Si aūt nō aduertit n̄ uidet̉ hr̄e intentionē iurandi⁊ ideo a crimīe ꝑiurii excuſat̉ ẜm thō. Sed pe. dic̄ ꝙ ſi ꝑiuriū ſtricte accipit̉ ⁊ ꝓprie .i. mendaciū iuramēto firmatū ẜmꝯpletā rōneꝫ mēdacii ⁊ ꝑiurii ſic eſt mortale peccatū. Si aūtaccipit̉ ẜm ꝯpletā rōnem ſic nō eſt ſemꝑ mortale ſicut qn̄ iurat̉ falſū qd̓ putat̉ veꝝ aūt cū ex īpedimēto legitimo obmittitur īpleri iuramētū licitū. Sed cū iurat̉ falſū ex deliberatōeſiue fiat ioco ſiue ſerie ſemꝑ eſt peccatū mortale ẜm pe. qui d̓iuramento coacto dicit idē ꝙ tho. in altari .i. ꝑ altare uel dicaltari .ſ. interpoſito. nā pōt quis iurare interpoſita qͣcūqꝫ reſacra .ſ. altari calice eccl̓ia manibꝰ ep̄i uel p̄ſb̓ri h. loq̄la. videt̉ꝙ ꝑiuriū in cōi loq̄la ſit minus peccatū qͣꝫ cū fit ſolēniter qd̓veꝝ eſt quo ad eccleſiā licet forte nō ſemꝑ quo ad deum adhoc. jͣ. e. q. v. iuramenti ẜm hu.On eſt. reuertitur nunc gra. ad pͥncipale ꝓpoſitūad oſtendendum ꝙ licitum eſt iurare.I peccatū eſt iuratio q̄libet .i. ſi de quolibet iurareeſſet peccatuꝫ h. in ueteri lege. deutro. v. c. reddesdn̄o .i. iurabis ꝑ deū ⁊ nō ꝑ aliū ẜm ioſ. ꝙ dic .i. referes nō ad creaturā ſed ad deū h. itē. v̓. nō iuro .i. nō appeto iurare tale eſt illud nō mutat ſedē ꝗ nō mutat mentē. vii.q. i. ſcias hu. ⁊ lau. ꝯpulſus .ſ. iuro. ⁊ exponit qͣ neceſſitate .ſ.cū ⁊cͣ. hu. faciā .i. iurē. corā deo. iuramētū eſt ergo ſiꝗs dicitiuro corā deo uel ꝓmitto corā deo ita iurat ac ſi diceret perdeū hu. aut teſtis. ad ro. c. i. ⁊. i. Reg. xx. ideo ſub. facio hu.plus eſt qꝛ .ſ. iuro hu. nō nō. math̓. vi. a malo eſt nō tā culpeqͣꝫ pene. exͣ de iureiur. ⁊ ſi xp̄us nec exhibentiū ſed exigētiūiuramētū ut ibi d̓r. nā incredulitas huius magis ē pena qͣꝫculpa qd̓ ſic intelligendū ē ex peccato pͥmi hoīs tria incommoda nobis inflicta ſūt .ſ. miſeria culpa ignorantia. De miſeria dicit decre. ꝙ cū miſeri ſumꝰ nos undiqꝫ mala nr̄a perturbāt. exͣ de cele. miſ. cū marthe circa fi. ⁊ dicit. c. ꝙ ex culpapͥmi homīs factū eſt ut eſuriamꝰ. v. di. ad eius. in fi. ⁊ ita ītellige de alijs miſeriis. Culpa originalis peccati qꝛ oēs naſcūtur filii ire ut dicit apl̓s. ⁊ ꝓbat̉ de ꝯſe. di. iiii. firmiſſime queculpa remittit̉ in baptiſmo. exͣ de bap. maiores. nō ut nō ſit.ſed ne obſit. de conſe. di. iiii. nō ex quo. Itē ignorantia. vnd̓dicit aug. ꝙ hō nō pōt ſcire mentē nec ꝓpoſitū alterius. xxiiii. q. iii. deus ꝗ. exͣ de elec. ſignificaſti. ex iſta ignorātia ꝯtingit incredulitas ꝑꝑ quā vnus ab alio exigit iuramētū. ſi enīcognoſceret mentē ⁊ ꝓpoſitū alterius nūqͣꝫ ab eo iuramētūexigeret qꝛ nō eſſet neceſſe. Incredulitas ergo eſt magis pena qͣꝫ culpa qꝛ īmediate cauſat̉ ab ignorātia q̄ eſt pena nonculpa ⁊ malū pene non culpe tn̄ mediate oīa iſta cauſant̉ exculpa pͥmi hoīs. ⁊ idē dicit decre. exͣ de iureiur. ⁊ ſi chriſtusꝙ magis ē pena qͣꝫ culpa. ⁊ iſta tria incōmoda legit̉ dn̄s fleuiſſe ter in adulta etate. ut dixi. xiii. q. ii. qui diuina. ¶ in. i.gl. ibi. qd̓ deus vult. adde. ad hoc. xxxiii. q. v. noluit in fine¶ ex p̄miſſis. h̓ incipit. iii. ꝑs qōnis in qͣ q̄rit̉. utrū ſit peccatū reciꝑe iuramentū ſi dubitat ⁊ ꝓbat ꝙ nō ꝑ. c. ſe. io. de. neꝯſuetudine. sͣ. e. q. ita ergo. ¶ Sed cū. ii. ꝑs. dicat̉. sͣ. c. ꝓx.in fi. Sed noīe. iii. ꝑsͣ. ex penali .i. q̄ eſt pena ul̓ potius ē adpenā qꝛ inde dolet hō. illa enī īfirmitas uel fragilitas hoīspotius eſt qͣlitas qͣꝫ paſſio qua hō ſic afficit̉ ut ſepe ſimpliciuerbo nō credat h. infirmitate. de hoc dixi. sͣ. c. ꝓx. Ipſum.iiii. ꝑs. malū nō eſt niſi in caſu. jͣ. e. q. v. qui exigit hu.Uāuis dictū .i. iac. in epl̓a. v. c. sͣ. e. q. §. i. in ſcripturis .i. in canone veteris ⁊ noui teſtamēti ul̓ largeaccipe ſacras ſcpͥturas. ⁊ tūc ſubaudi ne ab aliquoiuratione recipiamʸ ne ⁊cͣ. ut h̓ dicit gl. ẜm hu. ¶ in. i. gl. ibi.iuraturū. adde. idē cū ⁊ ſcio ueritatē ſed ex odio exigo iurationē. C. de iur. calū. aut̓. in hoc ſacr̄o la. ¶ in. e. gl. ibi. lexdiuine. adde. palea eſt. ¶ Sed q̄ritur. h̓ incipit. iiii. ꝑs in qͣq̄rit̉ ſi ſit credenduꝫ fidei eius ꝗ ꝑ demonia iurat ⁊ ꝓbat ꝙſic ꝑ. c. ſe. io. de. fide .i. iuramēto .i. an iuramētū eius ſit recipiendū ⁊ an ei credēdū? ⁊ eſt dicēdū ꝙ ſic dūmodo ad bonū utat̉ ⁊ nō ad malū hu. la. De his. ii. pars.Ouet. fide. fides h̓ d̓r nō religionis qͣ .ſ. credimuſqd̓ nō uidemꝰ ſed pactionis .ſ. qͣ uoluntatū bn̄plaita inter hoīes ꝯfirmant̉ iof. i. an̄ ei ſit credēdū. Ubi. ii. ps.bis. hoc ē in duobꝰ. qꝛ deū offendit ſic iurādo. ⁊ ꝓximū decipit nō obſeruādo h. ⁊ lau. fidē .i. pactū. ac. per h̓. ii. queſtio