te. quā habeo iā ſpe ẜm h. uel dic .i. quā ſpero nos habituros ẜm la. in chriſto firmiter expecto ab eo ⁊ ẜm h̓ ē iuratio.ẜm hu. jͣ. e. ut noueritis. ꝑ gliam vr̄am nō peccauit apl̓us iurādo qꝛ credidit eis fore utile ſuū iuramētū ẜm la. greca exēplaria ad que recurrere debemꝰ in dubiis. ix. di. ut veterumxx. di. de ꝗbus. ꝓhibemur. v̓. iuramentū ſꝫ ꝗd dicemus dehomī ſacr̄is uſualibus ſicut tota die dicim ꝑ deū ꝑ ſanctūiacobū ⁊ ſic d̓ alijs. nā de om̄i v̓bo ocioſo ⁊cͣ. jͣ. e. q. v. quoc.Dicit la. ꝙ ubi aliꝗs ꝑ hmōi ſacr̄m intēdit ſe obligare deouel homī peccat mortaliter iurando niſi in caſu neceſſitatis.Ubi uero nō intēdit ſe obligare lꝫ ꝓferat uerba uenialiterpeccat ar. jͣ. e. hēmꝰ. Niſi forte aliquē uellet deciꝑe tali ſacr̄otūc peccat mortalit̓. Itē ꝗd dicis cū ꝗs iurat ꝙ nō ītercedatꝓ aliquo videt̉ ꝙ peccꝫ mortalit̓ iurando ꝯͣ dn̄i p̄ceptū ſineneceſſitate. ut. jͣ. e. ita ergo. In h̓ dicit la. ꝙ nō peccat. ſic̄ eniꝫpōt iurare ꝓ utilitate ꝓximi ita ⁊ ꝓ ſua. Et no. ꝙ cuꝫ aliꝗdiurat̉ in caſu nō licito. ſi tn̄ qd̓ iurat̉ eſt licitū ẜuandū eſt. jͣ. e.q. iiii. ſi aliꝗd ẜm la. a malo math̓. vi. ad fidē .i. ad credulitatem. ¶ in gl. i. ſi peccatū. adde. ⁊. jͣ. e. q. ii. is aūt. lau.N. nouo .i. in epl̓a. iac. v. c. ꝑiurare. ꝑiurare eſt qͣſiꝓdere ut ꝑdere ius. vn̄ ꝑiurus ra. rū. qͣſi ꝑdēs uelꝓdens ius ẜm hu. qui oīno .i. ne ſponte appetamʸrare quaſi bonū. ioſ. cōmonuit. iac. v. c. ¶ in. i. gl. ibi. ſeꝗpōt. adde. ar. ꝯͣ. xxiii. q. v. de occidendis.T noueritis apl̓m paulū. i. ad cor̄. xv. iuraſſe. perqd̓ p̄ſumit̉ nō eſſe peccatū. ar. xxxvii. di. ꝗ de menſa. quotidie. sͣ. e. non eſt. ubi dixi. ſic ait ac ſi diceret non ponitur cauſatiue ſed iuratiue.Ta p̄cepiſſe. math̓. v. c. sͣ. e. c. ii. bonū ꝑ ſe appetendū hu. clilabat̉ al̓s deueniat̉. nō in bonis .i. nō int̓ea bona q̄ ꝑ ſe ſūi appetēda ſic̄ ſūt ſūma bona .ſ. uirtutes ẜꝫhu. vn̄ dic .i. in numero bonoꝝ ꝑꝑ ſe. eſt enī differēs ⁊ ex cābonū. sͣ. e. c. i. in neceſſariis .i. īter ea q̄ nō debēt fieri niſi cuꝫneceſſitas exigit ⁊ ſub neceſſitate ītelligo utilitatē. nā cā utilitatis eſt iurandū .ſ. cū ꝗs al̓s nō vult credere qd̓ ſibi eſt utilejͣ. e. q. ſi peccatū ẜm hu. ⁊ in hoc. c. reqrit̉ neceſſitas cū iuram̄tū ſemꝑ ſit neceſſitatis in ip̄o nulla neceſſitas excuſat. ut no.xxxiii. q. v. c. ii. in gl. penul. in fi. d̓r math̓. vi. malū eſt .i. penaul̓ potius ad penā. nā talis īfirmitas ul̓ fragilitas qͣ ꝗs ē itainfirmus ⁊ fragilis ad credendū nō eſt pena ſed qͣlitas. ē tn̄ad penā hu. Et noͣ. ꝙ lꝫ h̓ īfirmitas animi malū dicat̉ nō tn̄infirmitas corꝑis malū dicit̉. xv. q. i. illa. ⁊ ita exponit gra.jͣ. e. §. ex premiſſis lau. dicimus math̓. v. a malo ut non credamus quod non debemus credere uel non credamus qd̓non expedit credere ita uidetur h̓ exponendum la. ¶ in gl.aſſiduitas in fi. adde. v̓. ebrietas.U malum .i. prohibitum cuꝫ eſt neceſſarium hu.non bona .i. appetenda per ſe tanqͣꝫ d̓ primis ⁊ ſūmis bonis que ſunt virtutes hu.T iurabūt. uerba hiere. uſqꝫ ibi qūo. ⁊ ſt̓ hiere. iiii.c. in veritate ꝑ ſe appętēda lau. iuſticia. jͣ. e. q. ii. c. ii.qūo. v̓. oppoſitio hiere. ⁊ legas īterrogatīe. euāgeliū. math̓.vi. ⁊ iac. v. ſed h̓. v̓. hiere. iiii. ꝓ ꝯfeſſione laudis ut ſit ſenſusaucͣtis. iurabūt uiuit dn̄s .i. laudabūt dn̄m uiuentē in ueritate ⁊cͣ. ⁊ ad ꝯdemnationē. ⁊ ꝓ uel. ⁊ ſoluit aliter ut accipi dicatiurabūt in ꝓpria ſignificatōe nec ē ꝯͣ euangeliū qꝛ ex cā oliꝫfiliis iſrl̓ p̄ceptū eſt ut iurarēt uiuit dn̄s. ad ꝯdemnationemydoloꝝ mortuoꝝ ꝑ que ⁊cͣ. iof. dicit̉ .i. accipit̉. ⁊ ꝓ ul̓. ⁊ ē aliaſolutio. deniqꝫ. v̓. ꝙqꝫ. v̓. uiuit. hiere. iiii. ¶ in gl. i. ydolatriain fi. adde. ⁊ ip̄a ydola ꝯdemnebāt ⁊ ꝯmittebāt ꝑiuria ꝗbuſoffendebat̉ deꝰ ẜm la. ¶ in gl. deoꝝ in fi. adde ſub. ꝗ ꝑ hocdamnabantur ⁊ contemptibiles habebantur quia non credebat populus ipſos habere aliquid muniminis in ſe ſicutpͥus qn̄ iurabant per ipſos.Onſidera h̓ no. vna cā inſtōnis iuramēti .ſ. ſacrilegiū ydolatrātis ioſ. ⁊ idē d̓r qd̓ in pre. c. ẜm lau. ꝓXTIIhibuit. math̓. vi. ubi ſic dicit ego dico uobis nō iurate oīno.neqꝫ ꝑ celū qꝛ tronus dei eſt. neqꝫ ꝑ terrā qꝛ ſcabellū peduꝫeius eſt. neqꝫ ꝑ icroſolimā qꝛ ciuitas eſt regis magni. neqꝫ ꝑcaput tuū iuraueris qꝛ nō pōt vnū capillū albū facere aūt nigrū. ſit aūt ẜmo veſter eſt eſt. nō nō. qd̓ aūt his abundātiuseſt a malo eſt. Suꝑ h̓ dicit gl. tria fecit dn̄s. ꝓhibuit malū.p̄cepit bonū. indulſit neceſſariū. ꝓhibuit malū cū dixit nolite iurare. p̄cepit bonū cū dixit ſit ẜmo veſter eſt eſt nō nō. ſicenī p̄cepit eſſe veracē. īdulſit neceſſariū cū dixit qd̓ ampliuseſt a malo eſt. īdulſit enī iurare qn̄ ille cū quo loꝗtur n̄ vultal̓r credere ⁊ tunc qd̓ amplius eſt qͣꝫ aſſertio a malo eſt eiuscui iurat̉ ẜm. d. hu. cardi. ⁊ h̓ .ſ. iurare deū hu. ꝑuulis .ſ. in fide. videt̉ ergo ꝙ patres veteris teſtam̄ti mīoris meriti fuerītqͣꝫ nos. Sed ar. ꝯͣ. xxxii. q. iiii. ꝗs ignoret. la. ꝯceſſuꝫ. hiere.iiii. c. ſ. iurare ꝑ deū. fuerat inquā ꝯceſſū nō ſolū ꝓ neceſſitate ſed etiā ꝓ uolūtate in nouo aūt te. nō niſi ꝓ neceſſitate cōcedit̉ ioſ. īmolabāt .i. ꝑmiſſi erāt īmolare hu. ꝑmitterent̉ ⁊ p̄ciꝑent̉ ſi ꝯtingeret eos iurare hu. nō ꝙ recte .i. qͣſi rectū ⁊ appetendū eſſe ꝑ ſe ⁊ in ſe ſicut ſūmū bonū hu. deo .i. thimo. i.¶ in. i. gl. ibi. creatura. adde. ad huius declarationē dicasꝙ iurat in hac forma ſic me deus adiuuet ⁊ iſte reliꝗe. lꝫ haſreliꝗas nō nomīet ſiue creaturas n̄ tn̄ ꝑ eas iurat. qꝛ ad easnō refert iuramentū uel ſacr̄m. ſed ad deū cui reliꝗe iſte ſuntdedicate. ut ſit ſenſus. ſic me deꝰ adiuuet ⁊ iſte reliꝗe .i. ſic obtineā ſalutē a dn̄o cui iſte reliꝗe ſūt deputate ſiue dedicate.Si uero dicat̉ iuro ꝑ deū ⁊ iſtas reliꝗas ul̓ euangeliū h̓ eritſenſus .i. ꝑ virtutē eius cui h̓ dedicata ſūt uel deputata. Quiaūt nō p̄nominato deo iurat ꝑ aliqͣs creaturas ut ꝑ pluuiāuel lunam uel ſolem lꝫ poſſet eſſe idem ſenſus .ſ. ꝑ virtuteꝫeius iuro ꝗ iſta creauit ⁊ regit qꝛ tn̄ ſuſpectū eſt uerbū ⁊ infirmi ſcandalizant̉ p̄ceptū eſt ne ſic iuremꝰ qd̓ utiqꝫ ꝓhibitū ēduabus ex cauſis ut ſeꝗtur in gl. ẜm ioſ. ꝗ d̓ hoc plene noͣ.sͣ. e. q. in ſūma. Si placꝫ circa hoc dic clarius .ſ. ꝙ tripliciterinuocat̉ deꝰ teſtis qn̄qꝫ in ſe ⁊ ẜm ſe exp̄ſſe. ut qn̄ in iuramento expͥmit̉ ꝑ deū. ſcd̓o vocat̉ deꝰ teſtis ex collatōe ſui ad creaturas ut qn̄ aliꝗs iurat ꝑ caput dei uel templū dei uel ꝑ ſanctā eccl̓iam uel ꝑ ſanctū iacobū qꝛ ꝑ ſcītatem intelligit̉ deusſcīficans. tertio mō d̓r deus teſtis tm̄ ex vi creatōis ſic̄ qn̄ iurat̉ ꝑ creaturā nulla collatōe facta ad eū nec cogitādo de eoſicut qn̄ quis iurat ꝑ lapidē nō eſt veritas in creatura niſi exvi creatōnis. unde inuocata ea tanqͣꝫ teſte inuocat̉ deus quicreauit eā. ſi pͥmo l̓ ſcd̓o mō īuocat̉ deꝰ nō ex ſurreptōe veniale ē peccatū. Eſt aūt ſurreptio motus malus ſubito ſurgēsex corruptōe carnis ſine p̄cedēte deliberatōe ſꝫ ex p̄cedentedeliberatōe peccat mortalit̓ ſi ꝓ malo inuocet̉ uel ſi falſū ſcienter iuret̉ h̓ enī eſt aſſumere nomē dei inuanū ſciēter Si autē tertio mō inuocet̉ teſtis nō eſt neceſſe ꝙ peccet mortaliteretiā ſi cū deliberatōe ⁊ ſine cā iuret qꝛ nō ꝯtemnit actualiterdeū cū nullo mō cogit et de ip̄o. Qūo aūt peccet dicendo ſicut de mēdacio iocoſo. ſi ex libidine vēiali venialiter peccat.ſi ex mortali mortaliter peccat. ſicqꝫ pꝫ ꝙ nō om̄e ꝑiuriū eſtmortale. ſed qd̓dam ueniale. ⁊ eſt dicendū ꝙ dn̄s ꝓhibuitꝑiuriū pͥmo ⁊ ſcd̓o mō ⁊ tertio ꝓut eſt ex mortali libidine tātum. ſed ꝑiurium ex ſurreptōe qd̓ eſt tertio modo ex venialilibidine cohibuit ẜm. d. hu. cardi. ¶ in gl. electiue. in fi. adde. xxiii. di. tales. xii. q. ii. aurum.Lericū ꝑ creaturas. sͣ. c. ꝓxi. ubi dixi. ꝑſtiterit. xllvii. di. c. i. inter. v̓. ¶ in. i. gl. in fi. adde. dic ꝙ ſic iurās cū ſolēnitate ⁊ falſū iurat deponit̉ ⁊ fit infamis. jͣ. e. q. v.ſi quis ꝯuictus. io. de f. ¶ in glo. i. de conſe. in fi. adde. ſedh̓ intelligit̉ in ꝯuiuiis letantiū ad idē. xxxiiii. di. p̄ſb̓ri. Uelꝙ dicit inter epulas eſt intelligendū in refectorio ⁊ h̓ in reuerentia ſacerdotū. xliii. di. ꝓ reuerētia ẜm lau. Dic ẜm hu. ꝙrō huius ꝓhibitōis eſt qꝛ lectionē debēt attente audire dūcōmedūt ergo īhoneſte hmōi cantilene nō ſūt intermiſcēdeut in p̄dicto. c. ꝓ reuerentia. Et videntur h̓ duo ꝓhiberi .ſ.