ad te miſſus quibus cauſam tibi cōmiſimus ẜm. h. ¶ in. i.gl. ibi. ꝙ nō. adde idē dicit. b. yſ. in cā criminali. ar. h̓. ſed la.ꝯͣ. ii. q. vii. lator. ubi de hoc dixi. ¶ in. e. gl. ibi. conſtituat̉. adde .ſ. etiam ab ipſo prelato cū capitulo al̓ ſi ſolus p̄latus in cāeccleſie ꝯſtitueret ꝓcuratorē ſec eſſet. Et eſt rō qꝛ p̄latꝰ ē legitimus defenſor de reſcrip. edoceri. ⁊ iō duplicē ꝑſonā gererenō dꝫ .ſ. defenſoris ⁊ teſtis. ſed in primo caſu qͣꝫuis inſtr̄m dicat talis abbas ⁊ ꝯuentus talē ꝓcuratorē ꝯſtituūt tunc ipſeabbas ut ꝑs uel mēbꝝ ꝯuentuſ videt̉ loqui ⁊ nō qͣſi principalis defenſor ẜꝫ inno. qui ita no. exͣ li. vi. de teſti. ad hoc. al̓ incipit pn̄tiuꝫ in gl. iō hoc ⁊cͣ. Un̄ ipſe dicebat ꝙ agente ꝓcuratore ul̓ vicedno ep̄i. ipſe ep̄ſ nō poterit teſtificari. qꝛ eius noīeactō intētat̉. ⁊ h̓ ipſe noͣ. in decre. h̓ allegata inſuꝑ. ſꝫ ſi eſſet ꝗſqui al̓ eēt adminiſtrator reꝝ eccl̓ie qui noīe eccl̓ie ꝯͣctū celebrauit pōt ipſe de ꝯͣctu teſtificari. ⁊ h̓ per. l. ff. de iure fiſ. l. deferre§. idē decreuerūt. qꝛ eccl̓ia fiſco comꝑat̉ ẜm. b. b. ꝗ ita dicit inſua qōne veneriali que incipit. aliꝗs erat adminiſtrator ⁊cͣ. ⁊ad hoc facit exp̄ſſe. jͣ. e. c. ibi. qui eadē negotia tractauer̄t ⁊cͣ.¶ in. e. gl. ibi. īſuꝑ. adde ad idē. ff. d̓ v̓. ſig. pͥncipes. C. de digni. ius ſenatoꝝ. li. xij. ſed ꝯͣ qꝛ executores negotioꝝ ⁊ adminiſtratores ī eiſdē negotijs teſtes eē nō pn̄t. ff. de teſti. mādatis. ¶ in. e. gl. ibi. qui manumittit̉. adde ar. eiꝰ qd̓ h̓ dr̄. dicit.b. cōp. ꝙ optinuit in curia .ſ. ꝙ ſi capl̓m ſe opponat ꝯͣ bn̄ficiādū ⁊ obijciat crimina ꝯͣ ipſū. canonici ipſi eiuſdē eccl̓ie pn̄t eēteſtes in ꝓbatiōe criminū obiectoꝝ. ⁊ hoc ueꝝ eſt ꝓcuratoreexcepto exͣ teſti. inſuꝑ. nō. n. ſinguli punirent̉. ſed capl̓ꝫ. ut ar.in h̓. c. qui manumittit̉. ⁊ hoc ipſe no. exͣ li. vi. de elec. ſtatuimꝰin gl. ſed nūquid v̓. itē pone. Sꝫ ꝯͣ h̓ uidet̉ notare gof. exͣ dedolo cū olim. ubi dicit textus ꝙ capl̓m aſſerebat ſe nō elegiſſe illū. d. ibi dicit goſ. dcm̄ negotiū erat capl̓i. ⁊ ideo ꝓbatiōꝫnon faciebat. ſed preſumptionem inducebat. ¶ in. e. gl. ibi.ab eccl̓ia. adde forte ſic ī his que habent̉. vij. q. i. qꝛ fater. ¶ īe. gl. in fi. adde. ubi de h̓ dicit. ¶ Pōt. h̓ incipit. ij. pſ. qōnisio. de. qui autem v̓. de actoribus. sͣ. e. q. i. §. qꝛ ergo. ¶ ī conficiendis. iij. pars.Uanqꝫ. teſtimoniū. vn̄ olī fine iuram̄to ī cauſis credebat̉ eoꝝ ſimplici aſſertōi. ut. ii. q. v. ſi quis preſb̓rH. nō ꝯuenit. jͣ. e. q. v. deniqꝫ. xxi. q. iii. c. iii. ſi autemv̓. interfuerūt. ſecꝰ uidet̉ ſi ī tranſitu interfuerūt. iii. q. ix. ſi debitū. nā aliud eſt tranſire aliud intereſſe. uel qd̓ veriꝰ ē ille caſusſpecial̓. b. yſ. corā ſe pōt enī ep̄s recipere teſtimoniū clerici ſuiqͣꝫuis nō tractet cām nec īterſit cauſe ⁊ ſub ſigillo ſuo mittereiudici cognoſcēti de cā. Pōt etiā facer̄ ut recipiant̉ corā alio⁊ poſtea mittat̉ cū ſuo ſigillo l̓ ſcriptura ꝑ tabellionē ad iudicē qui de cā cognoſcit ẜm. h. ⁊ adde qd̓ ſtatiꝫ dicā. honorifice teſtificent̉ .i. circa iniuriā qōnū. v. q. vi. p̄ſbyteri. h. ſꝫ. pͥ. dic̄⁊ male teſtificēt̉ honorifice .i. nō tactꝭ ſꝫ coram pōitꝭ euāgelijsxi. q. i. ſi iudex. al̓s incipit nō flagitet̉. ſed illud in ipſo loquit̉¶ in gl. ſed qͣlit̓ ibi. nō debeat. adde qd̓ dic ut no. exͣ d̓ iudi.c. vl. ¶ in. e. gl. in fi. adde ad idē exͣ de teſti. c. ſi qui. ⁊ maxīecū tūc iurare debeāt qḋ facere nō dn̄t laico. xxii. q. vl. c. vl. ẜmio. de. fā. ¶ ī gl. eccl̓iaſticis. add̓. ſic ēt noͣ. io. d̓ fā. C ī. g. i. cūꝯmittit. add̓. h̓ tn̄ nō ē faciendū niſi ex cā. ut in aut̓. ut d̓fun.ſeu fu. d̓fūctꝰ. §. illd̓ ar. io. d̓ fā. Uel dic alit̓ .i. corā ciuili iudiceẜm lau. Et no. ꝙ. h. dicit ꝙ ep̄us facere pōt ut ipſe iudex quicāꝫ tractat teſtim̄ eiꝰ recipiat ⁊ ꝙ ſit in arbitrio ep̄i aꝑte h̓ dr̄ ⁊hoc ꝑpendi pōt ex eo ꝙ alibi dr̄ ꝙ clericꝰ nō dꝫ iurare ſine licētia ep̄i exͣ de iura. ca. inherentes ẜm. h. Sed videt̉ ꝯͣdicereip̄i la. xi. q. i. teſtimoniū. ⁊. xxii. q. vl. c. nullus ex eccl̓aſtico.¶ Q. duodecima.In. i. gl. ibi. c.Uod autem. .i. add̓. dic ꝙ h̓non facit cauſa lucri ſed ut res eo modode manu laici redimatur ut ibi dicit̉ ray.¶ in. e. gl. ibi. conqueſtus. add̓ etiaꝫ ubiplene noͣ. de maͣ huius gl. ¶ in. e. gl. ibi.IIIIIconſtitutus. adde ubi de hoc. ⁊ idem tenet hic lau. ⁊ meliusno. e. ti. peruenit. ubi no. goſ. ꝙ ibi fideiuſſor iurauerat ſe ſoluturum ut in integra ꝯtinetur. unde ſoluere tenebatur qͣꝫuisſolutū poſtmodum repetere poſſet ut extra de iureiuran. debitores. Sed inſtabis poterat implorare officiuꝫ ſuperiorisut ex iuramento liberaretur exͣ de iureiurā. ex adminiſtratiōead hoc reſpondet ipſe goſ. imploratio iudicis officij inſtar actionis habet. vn̄ ⁊ ſi tenetur excipere tn̄ agere non tenetur.Preterea hec imploratio officij quodamō īhoneſtatē inducit. ⁊ iō excuſatur fideiuſſor. ff. mā. l. idemqꝫ. §. generaliter ẜꝫgoſ. Sed tā. dicebat ꝙ uſuras quas ſoluit fideiuſſor. ⁊ oēsexpenſas ei ſoluere debet creditor. ut in pre. decre. peruenit.conſtitutus. qm̄ tm̄ qd̓ intereſt eius ſoluit. ff. mā. ſi mandato.§. ſi fideiuſſor. ff. de admi. re. ad ciui. ꝑti. l. ii. §. ul. ⁊ hanc ſnīaꝫapprobat ray. in ſumma ſua. Ru. de uſuris. §. lꝫ aūt. vn̄ dicebat. b. b. ꝙ peti pn̄t uſure in hoc caſu de iure canonico. ⁊ ſi n̄de iure ciuili. qꝛ ſcienter ſoluit indebitum. ⁊ hoc dixit ſecutusdcm̄ tā. prout ipſe. b. no. in ſua qōne ueneriali que incipit. q̄ritur utrum fideiuſſor. ⁊cͣ. ¶ in. e. gl. ibi. tanqͣꝫ intereſſe. addenā tunc nō eſt lucrum ſed uitatio damni. ¶ in. e. gl. ibi. in ciuitate. adde caſuꝫ exͣ de uſur. ſalubriter. ¶ in. e. gl. ibi. c. i. adde ⁊ exͣ de uſur̄. c. ꝯſuluit. ubi de hoc. ¶ in. e. gl. ibi locatiōisadde hoc eſt ſi data fuerit ut quātitas non ut ſpēs uel ut aliares tunc eſſet ꝯͣctus innominatus. ff. depoſi. l. i. §. ſi quis. ff.de preſcrip. ver. l. naͣlis. ¶ in. e. gl. ibi. ſine pccō. adde ad hocxxv. di. qualis. ſicut ⁊ milites mercimonioꝝ queſtui inſiſterenon debent. C. de re. mili. l. milites li. xii. ar. C. locati milites.¶ in. e. gl. ibi facere. adde ar. ꝯͣ. jͣ. e. q. iiii. c. iii. ubi de hoc.I feneraueris improprie loquitur. iō exponit ẜm. h℟ lau. mutuo uſura n̄ cōmittit̉ niſi ī mutuo ar. h̓ ẜmīno. ꝗ ita no. exͣ de uſuris ī ciuitate. ⁊ idē ſentit ray.⁊ gof. expectes. pone ꝙ ab initio non feci pactum nec remunerationem expectaui poſtea muto propoſitum ⁊ expecto.nunquid eſt vſura. ar. ꝙ ſic. sͣ. i. q. i. eos in fi. ff. de calum. l. i. §qui aūt. ff. de pecul̓. in ſūma. §. penul. ẜm io. de fan. ⁊ hu. feneratores. ⁊ ſic noͣ. ꝙ ſola ſpes facit hominem uſurarium. ſed⁊ qui principalem intentionem ad uſurā licet uſurarius ſit.tn̄ reſtituere non tenetur. ar. exͣ de ſimo. c. vlt. niſi forte aliquidfaceret ꝙ debitor. ⁊ ſi non volūtarie tn̄ neceſſario ei daret. puta qꝛ negat ei terminum niſi ei det aliquid. ⁊ ubi plus uendidit ꝑꝑ dilationem qꝛ tunc reſtitueret tenetur. jͣ. e. q. v. nō ſanein fine. Alij autem dicunt ꝙ reſtituere tenetur ſemper. qd̓ tutius eſt ẜm inno. qui ita no. exͣ de uſuris conſuluit. ubi etiaꝫgoſ. approbat primū dcm̄. ⁊ in ſumma. e. ti. ī prin. Sed ho.dicit in pre. decre. conſuluit. ꝙ conſtituere tenetur oīo poſtqͣꝫintentione principali ad hoc inducitur. que ſententia uideturuerior quantum ad forum aīe. ut patet in pre. decre. conſuluit. nam non eſt ſimile de ſimo. mentali ⁊ uſura mentali. quiain ſimonia mentali ⁊ quidat turpiter dat ⁊ qui recipit turpit̉recipit. ⁊ iō ei qui dat non eſt facienda reſtitutio. ſed in uſuramentali accipiens turpiter operatur ſed non dans. ⁊ ideo facienda eſt ei reſtitutio. vn̄ qd̓. sͣ. dictum eſt tutius eſt. tu dic eēuerius ut in prece. decre. conſuluit no. per. b. ¶ in gl. ſuppleibi. menſura. adde. al̓ non eſt uſura. ut colligitur ex eo quoddicitur. sͣ. e. ī ſumma. ¶ in. e. gl. ibi. mutuum. adde. ff. d̓ reb.cre. l. ii. §. appellata. ¶ in. e. gl. ibi. eam. adde. ff. de re. uen. ſinauis. ar. inſti. qui. mo. re. ꝯͣ. ob. §. item is. ¶ in. e. gl. ibi. grauaretur. adde. ar. ff. de iureiuran. euꝫ qui. ¶ in. e. gl. ibi. ⁊ aliud. adde. ad hoc. ff. cōmo. ſed mihi. §. fi. ⁊. l. ſe. ff. man. idemqꝫ. §. ſi mandauero. ff. pro ſocio. ſi unus. §. i. Sed certe cōtraiſtud dcm̄ eſt exͣ de uſuris. nauiganti .i. rn̄ſo. preſumitur .n. inſe recipere ꝑiculū in fraudē uſurarum. ar. ex. de emp. ad noſtram. ſed rō eſt que ſequit̉ in gl. jͣ. ꝓx. Uel eſt rō ut. lxxxviii.di. in palea eijciens. Sed ẜm rōnem illius. c. quare eadē rōne non pōt nūmularius in cōpenſationeꝫ qua caret aliquodcōmodū recipere. Rn̄deo qꝛ pecunia tm̄ ad emendū diſpō