xxviij. q. i. §. ex his. v̓. vnde auguſ. hoc ſcꝫ deum cognoſcerealias hic ſcꝫ deus. in daniele v̓. c. ij. ideo. Iſtis pre ceteris dedit ſcientiā ſiue ſapientiā in oībus. ut in eis oſtēderet ſe auctorem totius ſapientie. ſalomone. eccleſia. i. c. mittunt in errorem .i. ſunt occaſio mittendi. ⁊ hoc ideo. ꝗa homines artibuſabutunt̉. ¶ in. i. glo. in fi. adde. uel dic. i. ethicam. phiſicam⁊ logicaꝫ. iof. ¶ in gl. reſpectu. in fi. adde. ſub. vnde ſubdit.quia nihil ualēt ⁊cͣ.¶Urbat .i. ebetat pe. acumen .i. ſubtilitatē hu. ſeculairibus. xl. di. in mandatis. omnino .i. quo ad delectationē. ⁊ quo ad eruditionē hu. nam quo ad eruditionemnō ſunt ꝓhibendi. ſed quo ad delectationē ſic. ſua ⁊ bn̄ duꝫrecitas incipit eſſe tuū lau. alioquin moyſes v̓. act. vij. danielv̓. i. c. ſuꝑſtitiones .i. falſam doctrinā. nec etiā v̓. gentiū .i. paulus hu. ad titū. i. ¶ in. i. glo. in fi. adde. ad idē. iij. q. ix. puraubi de hoc. ⁊. i. q. i. nōne. ⁊. c. dn̄s declarauit. ¶ in glo. namlegit̉. ibi ignoto deo. adde. caſus datiui. vn̄ expōe. .i. iſta araeſt ad honorē ignoti dei. hinc eſt ꝙ in arcubusⁱ triūphalibꝰurbis ponit̉ in datiuo. ut diuo Antonio. diuo Ceſari. diuoTito. diue Conſtātie. ⁊ ſic de pluribus. ¶ in ea. gl. ibi in qͣ.adde. iſta ſunt uerba pauli. ut patꝫ act. xvij. c. ſi vis de hac hiſtoria plenā habere noticiā videas hiſtoriā ſcholaſticā act. c.⁊ audierunt qui erāt ⁊cͣ. cum tribus. c. ibi ſequē. ¶ in ea. gl.ibi arriopagita. adde. iſte dionyſius erat magiſter in ariopago. ariopagus erat vicus martis. in quo erat templū martisquia atheniēſes ſingulos vicos denoīabant a dijs quos colebant. ut vicū in quo colebat̉ mars uocabāt ariopagum. qꝛarrioth dicit̉ mars. vicū in quo colebat̉ pan uocāt pannopagum. ita a ſingulis dijs ſingulos vicos denomīabant. Erataūt vicus excellētior arriopagus. ꝗa ibi erat curia magiſtratuuꝫ ⁊ ſchole liberaliū artiū. ſicut hec legunt̉ in predicto. c. atuuꝫ ⁊ audierunt qui erāt. in fi. ⁊. c. iſte dionyſius ⁊cͣ. in prin.¶ in ea. glo. ibi ad titum. adde. i. c. ¶ in ea. glo. ibi ad cor̄.adde. xv. c. ¶ in ea. glo. ibi odero. adde. quāuis la. ⁊ ioh̓.ita dicant tn̄ theologi dicūt ꝙ iſto uerbo apl̓s non fuit uſusdicētes ꝙ ſi bene videat̉ nō eſt uerbuꝫ quo apl̓s uel aliquisſanctus debuiſſet uti. ſed hu. no. jͣ. e. qui de mēſa. in fi. qd̓ fertur ꝙ Ouidius dixit de xp̄o iſta uerba odero ſi potero ⁊cͣ.¶ Cur ergo ſeculares. ij. pars. modo ſoluit figmētis .i. fabulis. quidā uero v̓. ad uſum .i. ad expoſitionē.Egimus. totū hoc. c. legi pōt de ſecularibus ſcientijs. ẜm hu. ⁊ oſtenditur ratio triplex quare legant̉ſcꝫ ne negligant̉: ne ignorent̉: ⁊ ut repudient̉. Uelſic. legimus aliqua. ut uetus ⁊ nouū teſtamentū ne negligantur. legimus aliqua. ut artes: ne ignoremus. legimus aliquaut ſcripturas hereticorū. ut repudiemus. b.I quis grāmaticā. no. ꝙ grāmatica. dialetica. rhetorica. dicunt̉ triuiū quadaꝫ ſimilitudine. quaſi triplex via ad idem .i. ad eloquentiā. arithmetrica. geometria. aſtronomia. quadā ſimilitudine dicunt̉ quadruuiūquaſi quadruplex via in idem quaſi ad ſapientiā. vn̄ triuiales dicunt̉ qui ſtudent in triuio uel docent. ſicut quadruuiales qui ſtudēt in quadruuio ẜm hu. in deri. ſuis. adde quoddicā. jͣ. e. de quibuſdā. recte loquendi. hoc quo ad grāmaticam. hu. falſa diiudicet. h̓ quo ad dialeticā hu. geometria v̓.certe nec grāmatica. ſed hoc ideo dicit ꝙ hmōi ſcientie qͣdrūuiales non faciunt ad intelligentiā ſacre ſcripture ſicut ſermotinales: immo in artibus liberalibus declarant̉ diuina mandata. jͣ. e. di. de quibuſdā. lau. pietatis .i. ducens ad pietatemi. ad cultum dei. ⁊ ad dilectionē dei ⁊ proximi hu. ſcientia v̓.ſcripturas .i. ſacras. euangelio .i. in deo legendo euangeliuꝫaliter enim credimus in euangelio ⁊ in eccleſia qͣꝫ in deo. deconſe. di. iiij. prima igitur. lau. apoſtolos .i. epiſtolas pauli.grāmaticorū v̓. ad vitam .ſ. eternam.Ui de menſa regis. daniel̓. c. i. nō licebat .i. non liceret hu. diſcunt v̓. cōuincant. daniel̓. i. c. ⁊ ſupple.ꝙ ſi non facerent .i. ſi non addiſcerēt riſui paterent. lau. quō.ideſt ſicut. la. uelit ſcribere .i. cum eis diſputare. matheſeoſ .i.ſciētia illius noīe matheſis media correpta eſt ſciētia quadruuij. producta media eſt ſciētia diuinādi. vnde dicit̉. Scire facit matheſis. ſed diuinare matheſis. ẜm hu. la. dogmata. ſb̓.riſui patebit hu. diſtāt v̓. didicerat act. vij. c. ¶ Ideꝫ ſi qͣndoij. pars. Iſta fuit. ij. queſtio facta hieronymo ſcꝫ an̄ ſit peccatū recordari ſeculariū legū in predicatione uel diſputatione.Et rn̄dit ꝙ nō. ut ſequitur b. neceſſitatis. q. d. nō facimꝰ hocad noſtrā uoluntatē explēdam. ſed ꝓpter inſtantē ⁊ grauemneceſſitatē ſcꝫ ut probemus ⁊cͣ. hu. dicta. c. ſcꝫ de incarnatiōe¶ in pͥma gl. in prin. adde. iſti alio nomine dicti ſunt Balthaſar. ſydrach. miſaac. ⁊ abdenago ẜm h. ⁊ la. ¶ in gl. ar.ꝙ ibi. nemo. adde. dic ut no. xx. di. c. fi.E quibuſdā. iccirco v̓. ⁊ doctores. hic forte eſt differētia inter magiſtros ⁊ doctores. ut magiſtri dicāt̉liberaliū artium. doctores qui docēt ipſa elementaarg. exͣ de vi. ⁊ hone. cle. ut quiſqꝫ. ⁊ hoc ſequit̉. qui autē elementa docent nō excuſant̉ a muneribus. ff. de muner̄. ⁊ ho.ut gradatim. §. vlti. magiſtri uero liberaliū artium excuſāturff. de uaca. mu. l. his honoribus. §. ij. cū diſtinctione tn̄ ſcd̓mlaū. Dicit papi. ꝙ magiſter dicit̉ maior in ſtatione. nam ſteron grece latine ſtatio dicit̉. quia maior ſtans. conſtituart̉. hidebēt eſſe viri idonei ⁊ litterati ⁊ tales qui docere poſſunt. exͣde magiſtris. ꝗa nōnulli. ⁊ ſi aſſumptus imperitus eſt tenet̉.ff. ad. l. aquil̓. idem̄ iur̄. §. i. ⁊ ſi docere nō poſſunt: reprobaripoſſunt. licet approbatus ſit. ff. de mu. ⁊ ho. l. ut gradatiꝫ. §.reprobari. ut. xliij. di. ſit rector. ⁊ illi qui eū approbar̄ ⁊ exaīare debuerūt ad illud quod de ſalario receperūt tenent̉ reſtituere. liij. di. ſi ſeruus abſēte. xxiiij. di. quādo. ⁊ ſi aſſeſſoris imprudentia ius aliter dictū eſt qͣꝫ oportuit ipſi aſſeſſori nō magiſtratui debet hoc nocere. ff. qd̓ quiſqꝫ iur̄. l. ij. ⁊ videt̉ ꝙ ſimilleſies approbetur clericus ⁊ tn̄ indignus eſt aperte nō ꝓdeſt ei. exͣ de eta. ⁊ quali. cū ſit. ẜm vinc̄. qui ita no. exͣ d̓ elec.cum in magiſtrū. ſed ſi idonei fuerint ⁊ regere uoluerint ſtudia litterarū ſine moleſtia ⁊ exactione qualibet ſcholas regere permittant̉. exͣ de magiſ. quāto. ſcꝫ petita licentia. ut eo. ti.c. i. §. i. exͣ de here. cum ex iniuncto. §. cum igit̉. xxi. di. in nouo. in fi. Nec pro licētia docendi preciū exigi debet. etiā ſubobtentu alicuius cōſuetudinis. ut ibi dicit̉. Sed pone ꝙ inhoc caſu aliquid exigatur nūquid ꝯmittit̉ ſimonia. Ad hocrn̄det gof. ꝙ non. ꝗa non emit̉ uel uenditu ſpiritualer. putattamē cōmitti crimen cōcuſſionis cū quis pretextu officij perimpreſſionē exigit quod nō debet. C. ꝙ me. cā. l. ſi per īpreſſionē. xxiij. q. i. militare. ff. de cōcuſſi. l. i. ij. ⁊. i. q. i. concuſſionis. ⁊ h̓ ipſe gof. no. exͣ de magiſ. prohibeas. ⁊ in ſum. eo. ti.⁊ hic adde quod dicā. xlviij. di. §. i. in fi. ⁊ nota ꝙ nō ſufficitillis qui promouent̉ ad conuentū vna examīatio. niſi triplicicorona victorie coronent̉. Primo enī coronari vident̉ ī priuata exaīatione. Secūdo in publica. Tertio in licentia q̄ eiſdatur legendi. ⁊ libri datione. ⁊ h̓ dico arg. C. li. x. de athletꝭ.l. i. ubi dicit̉ ꝙ athlete qui pugnabāt in colluctatione habentimmunitatē. ſi tria interuenerint. Primo ꝙ a tenera etate fuerint in arte pugnādi inſtructi. ſecūdo ꝙ habuerīt tres coronas victorie. ⁊ vnā ad minus in altera Roma. tertio ꝙ obtinuerūt aduerſarijs incorruptis. ſic dico in caſu ꝓpoſito. naꝫlicet quis ſe bene habeat in priuata exaīatione hoc non ſeꝗt̉de alijs ſubſequētibus. quia illud eſſe potuit ex fortuna. adhoc. C. de p̄ſcrip. xxx. an. oēs. Itē etiā noͣ. ar. l. pre. de athle.ꝙ ille doctor ꝗ ꝓmouet̉ doctoribus ſubornatis non hꝫ immunitateꝫ tanqͣꝫ doctor. ſicut ibi dicit̉ de athleta. liberaliūqꝫartiū. Vt hoc melius intelligas. Sciendū eſt ꝙ quedā ſciētie ſunt que apud antiquos in precio pre alijs habebāt̉ nōobſtante ꝙ ipſe ſunt alique ſcientie digniores. Que quideꝫſeptē artes liberales a philoſophis nominant̉ ſic dicte quiaad ipſas addiſcendas filij liberoruꝫ ⁊ nobiliū ponebantur.