VIIIartiū ⁊ diſciplina diſciplinarū ẜm pap. uel dic etiā ẜm yſido.phīa eſt rerū diuinaruꝫ ⁊ hūaꝝ cognitio ſtudio bene uiuēdicōiuncta. ⁊ cōponitur phūs a philos qd̓ eſt amor ⁊ ſophiaquod eſt ſapiētia ẜm polli. inuenit̉ ſcꝫ eſſe cōia. vnde v̓. affectus dicit la. ſic. neſcit nō ita intelligas ut neſciat filios ſuos⁊ ut ei liceat cū filia ſua cōire. ſed ita .i. eodē affectu ſuſcipit extraneos quo ⁊ filios ꝓprios. xij. q. i. dilectiſſimis. ff. de iudi. l. ij. lau. unde dic. neſcit affectus .i. tantū ſeipſum diligere.ẜm hu. Iure uero. ij. pars cōſtitutionis ciuilis uel gentium.uel eccl̓iaſtice uel ſecularis. ¶ in. i. gl. ī fi. adde. ſub. qd̓ n̄ eſtalio iure. repetit etiā in hac di. ſecūdā differētiā. sͣ. aſſignatāſcꝫ que conſiſtit in dignitate ſcꝫ quia ius naturale nullā patit̉ immutationē. ⁊ ſi qua in alio iure inueniunt̉ ei ꝯtraria uana ⁊ irrita iudicant̉. Sed quare repetit hanc differentiā cuꝫſuperius eā tractauerit. Rn̄. quia plenius hic eā exequit̉. ueldic ꝙ dignitas hic cōſiſtit in duobus ſcꝫ in hoc ꝙ ius naturale nullā patit̉ immutatōꝫ. ⁊ hoc tractauit ſupra. ⁊ in hoc ꝙquecunqꝫ in alio iure inueniunt̉ cōtraria iuri naturali abrogata ſunt. ⁊ hoc exequit̉ in hac di. hu. ¶ in glo. i. apoſtoloſin fi. adde ⁊. c. ſcimus. h. ¶ in gl. quiſqꝫ ibi. alium. adde depe. di. ij. charitas eſt. ⁊ iuxta fi. ¶ in. e. gl. ibi publicaꝫ. ſub.quam ſic fingendo diſpoſuit ut oībus omnia ⁊cͣ. hu.Uo iure. Caſus Auguſti. diſputat in hoc. c. ꝯtrahereticos qui dicebant ſe habere poſſeſſiones ꝓprias nō ab imperatore. Sed ꝓbat Auguſti. ꝙnullas debent habere poſſeſſiones. quia de iure naturali n̄poterant cū ẜm ipſum omnia cōiter habeant̉ de iure diuīo.nō quia nō poterant heretici illud ꝓ ſe allegare cū dicatur.omnia ſunt iuſtorū ⁊ auferet̉ a uobis regnū. ⁊ dabitur gētifacienti iuſtitiā ⁊ labores impiorū iuſti edent. xxiij. q. vij. c. i.⁊. ij. ⁊. iij. de iure humano. non tamē ius humanū eis auferri p̄cipiat. lau. diuinū. diuinū ius uocat legale ius ⁊ euangelicū quo continet̉ ꝙ oīa ſunt cōmunia non quo ad p̄ceptū.ſed quo ad permiſſionē. nā licet aliqua ꝓpria ẜm ipſum habeant̉ non tamē eo oſtendit̉ qualiter aliquod ꝓpriū poſſideatur. ſicut oſtendit̉ iure humano ut emptione p̄ſcriptione etſimilibus ẜm hu. vnde .i. quo iure hu. humano ex ui interrogationis dat̉ intelligi ꝙ nō iure diuino. vnde ſubdit̉. nā iur̄⁊cͣ. hu. dn̄i eſt tanqͣꝫ vniuerſalis domini. exͣ de deci. tua. eiusenī eſt ꝓprietas ⁊ aliorū uſus uel lege. c. de here. ⁊ tunc dic.dn̄i .i. eorū qui ſunt domini. ſed ẜm hoc nō facit multū ad ꝓpoſitum ẜm lau. pauperes. pauꝑ dicit̉ qui parū potens. ⁊ ſicpoteſt ſumi. xi. q. iij. pauper. uel quaſi parū imperans. ſicutparuus dicit̉ quaſi parū ualens. ẜm polli. ſic ⁊ ẜm pap. pauper dicit̉ qui habet aliquid licet parū. ſed inops dicit̉ qui nihil habet. diuites. diues tis. locuples. ſed diues pecunijs dr̄locuples fundis ẜm pap. limus eſt terra humida ⁊ cenoſa ſicut in ꝓfundo aque. una. i. cōis. h. terra gen̄. ij. iure ergo. iur̄dictū eſt. hoc eſt meū illud tuū. cū ius humanū ſit ius ergonon ꝓpter iniquitatē. xij. q. i. c. ij. v̓. iniquitas. ibi dicit cura ⁊ſollicitudo acquirendi. quia in ea ſepe acquirit̉ iniꝗtas. la. ul̓quia ea dicit̉ iniquitas .i. malū ſeculare .i. pena ſeculariū. xiiijq. v. §. ſed hoc. ẜm hu. ſeruus. xxxv. di. ſexto die. cōtra ibi innuit̉ quia iure diuino .i. p̄cepto ⁊ inſpiratione diuina ſit ītroducia ſeruitus per Noe. Solutio licet Noe diuina inſpiratione maledixerit nepoti ⁊ eū addiderit ſeruituti. ut. xxiiij. q.iij. §. ſed qui. ⁊ in diuino iure ſit introducta nō tamē oſtēditNōe nec in diuino iure cōtinet̉ qualiter ſeruitus introducatur quod fit in humano iure. uel dic ut no. sͣ. di. i. ius gētiū.lau. ⁊ hu. iura imperatorū. Nota ꝙ omīa iura que ab hoīeſunt inuenta dicunt̉ hic humana .i. ab hoīe. uel ab humanoartificio tradita. ergo ⁊ ius canonicū dicit̉ dic humanū ius.⁊ dicit̉ eſſe imperatorū .i. principū quātū ad ea que ibi tractātur de p̄ſcriptionibus ⁊ poſſeſſionibus tēporaliū ⁊ cōtractibus quia de talibus principalius ⁊ plenius tractant leges īperatorū qͣꝫ canones. ⁊ iō canonica iura quo ad hoc dicūt̉eſſe iura imperatorū tractat̉ quidē in canonibus de poſſeſſionibus ⁊ hmōi tēporalibus. ſed qualiter debeant acꝗri uelretineri uel admitti uel diſtrahi ſemiplene habet̉ ibi. ſed ī legibus imperatorū ſufficienter talia tractant̉ ẜm hu. ſunt .i. dicunt̉ hu. diſtribuit. xvi. q. iij. c. vlti. xi. q. iij. īperatores. Itemij. pars. imperatoris .i. iura qͥbus agit̉ de poſſeſſionibus acquirendis ⁊ retinēdis ⁊ amittendis que omnia a quocunqꝫſint edita dicunt̉ imperatoris ẜm hu. ſi autē v̓. iura ⁊ etiā percanones quis ſuccedit ꝓpinquis. viij. q. i. ſi ergo. lau. ⁊. xij.q. i. expedit. exͣ de teſta. c. i. cū ſimilibus. Iteꝫ v̓. ſed dicitis v̓.humano ꝗa tractat de poſſeſſionibus quia totū dicitur eſſeimperatorū hu. honorari .i. pe. ij. ¶ in glo. i. in fi. adde hicexpoſitio ꝓbatur. xiij. q. ij. facultates. xvi. q. iij. preſuluꝫ. ẜmhu. ⁊ ẜm iſtā ultimā expoſitionē adhuc non erāt ſpoliati rebus eccleſie ſed latis legibus īperialibus catholici uolebanteos ſpoliare rebus eccleſie ſed iſti reſiſtebāt ⁊ ſe defendebāt⁊ ſic erant rei in cā ẜm hu. e. exponit lau. defendis .i. uēdicaſꝗa iſti heretici non erāt in poſſeſſiōe. ar. xxiij. q. vij. ſi de rebus. ſimil̓ expoſitio. ff. de do. ſi ꝗs affirmauerit. §. ſi oleū. ſꝫ⁊ qn̄qꝫ dicit̉ actor defendere. ff. de ꝓcu. pom. §. i. la. ¶ in gl.ex hoc uideat̉ ibi. ſit ꝓprium adde. vnde dictū eſt Ade. Inſudore vultus tui ueſceris pane tuo. ¶ in. e. glo. ibi iure cano. adde. heretici enī nō poſſunt poſſidere rē eccleſie. xxiij.q. v. ſi nos. Vel dic qd̓ dicit iuſtorū ſunt omnia ſcꝫ iudicioiuſtorū. ꝗa iuſtus nihil habens tanquā habens omnia eſt.xiiij. q. iiij. quid dicā. exͣ de exceſ. p̄la. nimis. ⁊ ī apoſtolo. nihil habētes ⁊ tanquā omnia poſſidētes. uel dic ꝙ ſunt omnia iuſtorū ẜm uite merita. ¶ in. e. glo. ibi ⁊ hinc habes. adde iſtud hinc elicit̉ ẜm illā expoſitionē que fit. sͣ. e. in uerbodefendis .i. petis. ẜm io. de fa. ¶ in gl. e. ibi obſtat exceptioadde. dicit inno. ꝙ ſi aliquis agit petitorio ad repetendū beneficiū uel dignitatē amiſſaꝫ. tunc diſtinguit̉ quia ſi obijciturcrimen uel aliquod aliud quod ipſo iure inducit priuatiōeꝫillius beneficij uel dignitatis utpote ꝗa ſit hereticus uel ſententialiter de crimine condēnatus admittēda eſt hmōi exceptio. arg. huius. c. quo iure. ⁊. xxiij. q. vij. c. i. ⁊. ij. ſed ſi aliudcrimen ſibi obijciat̉ ut ꝙ ſit adulter ꝑiurus ⁊ ſimoniacus. ul̓de alio beneficio quia per hmōi crimina ipſo iure nō amittitius ſuū. nō credit hmōi exceptiones admittēdas. quod dicut plene no. exͣ de exceſ. p̄la. inter dilectos. ¶ in glo. i. ⁊ adde quod dicā. iij. q. i. §. patet. ſupradictā ſnīam innoc̄. ſequit̉ber. cōpo. ꝓut ipſe noͣ. exͣ. de elec. quod ſicut in gl. i. §. ſi uero cōfirmatio. v̓. ⁊ eſt uerū ⁊cͣ. ubi dicit idē in homicida. ſedhoc uidet̉ cōtra. ij. q. v. ſuꝑ cauſa. ⁊ no. iij. q. i. in ſumma. iuxta prin. ⁊ quod dictū eſt sͣ. de heretico uidet̉ cōtra quod no.xxi. di. nunc autē. in glo. ſed uidet̉. in fi. ¶ in. e. glo. ibi. poſſidere. adde. dicas ꝙ lōge diuerſum eſt poſſidere ⁊ in poſſeſſione eſſe. ff. de acqui. poſ. ſi quis. nā licet quis fuerit in poſſeſſione ſi tamen nō poſſedit nō debet reſtitui. nā duo ꝓbare debet petens reſtitutionē. exͣ de offi. dele. cōſultationibusvnde quāuis dicat̉ ꝙ ſpoliatus ſine aliquo obiecto ſit reſtituēdus. ut exͣ de reſti. ſpo. in litteris. ⁊. c. itē cū quis. tamē exceptiones rationabiles ⁊ cōpetentes debent admitti. exͣ. deoffi. dele. ex parte. ẜm gof. qui ita no. exͣ de reſti. ſpo. olim. inglo. non ergo ⁊cͣ. de hac materia no. inno. exͣ de renunc. ſuꝑhoc in gl. i. in fi. ibi uideas. ⁊ adde quod dicā. iij. q. i. c. i. etde primo dicto noͣ. etiā per ber. in dicto. c. olim. in fi. Itē nota ꝙ ſi quis petit reſtitutionē eorū que de iure cōmuni ad alium ꝑtinere uident̉ debet ꝓbare ꝙ ipſarū rerū nactus fuerit poſſeſſionē legitime ⁊ aliter nō debet reſtitui. ut exͣ lib. vi.de reſti. ſpo. ad decimas. ¶ in. e. gl. ibi per interdictū. addeei enim tantū dat̉ interdictū qui cū deiceret̉ poſſedit. ff. de ui⁊ ui arma. l. i. §. interdictū. ¶ in. e. gl. ibi explicare. adde. dehoc plene no. exͣ de libel. obla. c. ij. ¶ in. e. gl. ibi examīata.adde ubi de hoc. ¶ in. e. glo. ibi dilecti. adde ubi de hoc. etij. q. vi. decreto. ¶ in glo. hec uerba ibi dominum. adde. de