tiale. adde idem no. xvii. di. c. ii. q. vi. ideo. ¶ in. ea. glo. ibi.de offi. eius cui man. eſt iuriſd̓. l. ij. adde ibi de alio diſſimiliconcilio loquitur ⁊ ſic non ob. his que. sͣ. e. gl. dixi. ¶ in. e.glo. ibi. xvii. di. nec licuit. adde. iſtud. c. ⁊ ſe. concor. ⁊ nil faciunt ad rem ſi bene uideantur. ¶ in. e. glo. ibi dicas. ꝙ addehanc ſententiaꝫ hoc tenet. h. ¶ in. e. glo. ibi que ſpectant adonus. adde. forte officii. ſed nō religionis. qd̓ dic ut no. Innoc̄. exͣ de conſti. cum oēs. in glo. i. in fi. ⁊ d̓ regula. ſuper eo.in gl. quid ſi. ⁊c̄. in fi. ¶ in. e. gl. in fi. adde. ⁊ de hoc no. xviiidi. in ſumma. ⁊ hanc gl. ſequit̉ de uerbo ad uerbum. io. de. f.Ec quidē .ſ. que dicta ſunt a pͥncipio de diuerſitate iuris. ꝙ quoddā eſt diuinū quoddā humanuꝫ.4 ⁊ aliud eſt ciuile. aliud naturale aliud gentium ⁊cͣ.Et ꝙ cōſtitutio. eccleſiaſtica dr̄ canon. ⁊ ꝙ canonuꝫ alij dicūt̉creta pōtificū. alij ſtatuta ꝯcilioꝝ. ⁊cͣ. h. ethy. xvii. cRiuilegia priuata .i. nō cōes. h. ¶ in glo. ibi ſiueſit collegiū. adde. ut. xvi. q. i. hīc etiā. ¶ in. e. gl. ibiſiue aliqͣ ſpecialis. adde. vnde expōe priuatoꝝ d̓ pͥuatis ⁊ de ſeperatis a iure cōi ⁊ ſic eſt neutri generis. uel. i. ſingulariū aliquorū intuitu late non cōiter omniuꝫ. uel .i. exemptorū aliquoꝝ. io. de fan. ¶ in. e. gl. ibi ſicut ꝓ qꝛ. adde. dehoc etiā no. xxv. q. ii. in ſū. ⁊ exͣ d̓ ꝯfir. uti examinata. ⁊ exͣ deof. dele. qm̄ abbas. in gl. ulti. ⁊ ex de priuile. ex ore. Et notaꝙ quidā dicūt ꝙ priuilegiū uel diſpēſatio nō ē ꝯtra ius quiaius non ꝓhibet fieri diſpenſationeꝫ uel priuilegiū. dūmodonō obſorbeat ius alterius. Alij ꝯͣ. vij. q. i. petiſti. ſed non ē ꝯͣmedullā iuris ſed corticē. xxiij. q. iiii. ipſa pietas. ẜm lauren.¶ in. e. glo. ibi uerba priuilegij eſſe certa debent. adde. al̓sinutile eſſet priuilegiū. exͣ de priuile. in his. ar. ff. de le. i. ſi qn̄io. de fan. ¶ in glo. i. priuatis. adde uel dic. in priuato. i. deuel in priuatū conferatur uel dicitur. prinilegiū quia aliqueꝫpriuat a iure cōmuni uel eximit. uel quia ius cōmune priuatofficio ſuo in aliquo. ẜm hug.Fficiū. Hic incipit. iii. ꝑs huius di. in qua diciturꝗd ſit officiū legis. io. de fa. ꝙ neceſſe. ut deū coli.qd̓ malū eſt ut adulteriū ⁊ ſimilia. ut. xxxiii. q. v. rexdebet. ⁊ facit. ff. de legi. legis uirtus. io. de fa. ul̓ ꝯuenticulas.C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. l. ꝯuēticulā. licita .i. bona. h. p̄miū. xiiij. q. v. c.vlt. illicita .i. mala. exͣ d̓ diuor. gaudemꝰ. libellū. xxxiiij. q. ii. n̄ſatꝭ. de illo libello ēt habet̉. xxxv. di. ab exordio. ⁊ ibi dicā etibi uideas. ne grauiora ut homicidia. xxxi. q. i. §. ſed obicit̉.Mnis aūt lex q̄ de tali materia loquit̉ ut ceſſꝫ oīsobiectio. la. ⁊. h. ꝑmittit .i. nō ꝓhibet ſed non precipit. hug. petat. xxiii. q. i. militare. lauren. virginū.xxvij. q. i. que. chriſto. xx. q. i. puelle. xxxiij. q. ij. ſi quis nondicam. lauren. punit. i. puniendum ſtatuit. hug. eius ſcilicetlegis. ⁊ eſt parentheſis uſqꝫ ibi. aut p̄cipit ⁊cͣ. h. premio .i. ꝑmiſſione. io. ⁊ hoc reſpicit uerbū permittit. pena ⁊ hoc reſpicit uerbum punit. moderatur .i. regitur ⁊ gubernatur duꝫ abea benefactores remunerant̉ ⁊ malefactores puniunt̉. h. p̄cicipit. Sed quare conciliū non eſt legis officiū cum qͣndoqꝫcōſulat. xxviii. q. i. ſic enim. ff. de rei uendic. l. is qui deſtinauit. Rn̄. quia raro conſulit. uel quia ſub permiſſione continetur. quicunqꝫ enim conſulit permittit. lau. ¶ in. i. glo. ibi.ſi quod uerius. adde. ibi. eſt comparatiua permiſſio que nōexcuſat a peccato. ¶ in. e. glo. ibi. c. ſignificauit. adde. q̄ hodie eſt remota fuit tamen in pͥma cōpilatione. ¶ in. e. gl. ibicōparatiua permiſſio. adde. de hoc loquitur. xxvi. q. ij. hi ꝗ.¶ in glo. ſed nunquid. in fi. adde he hac materia. ⁊ noͣ. exͣde exceſ. prela. ex litteris vbi dicit hoſti. ꝙ iſtud dictum pōtuerum intelligi qn̄ crimen non imminet puniendū. alioquī ſiex conſilio ſuo ſiue ſpeciali ſiue generali. ſequit̉ propinquuꝫhomicidium irregularis eſt ut pꝫ in p̄dicto. c. ex litteris. et ineo qd̓ legit̉ ⁊ no. exͣ de homi. ſicut dignum. §. vlti. ⁊. c. ſignifcaſti. ij. ⁊ de cle. pu. in duel. c. ij. ẜm hoſt. de hoc no. exͣ ne cle.uel. mona. clericis in gl. ij. ⁊ in ſumma goſ. d̓ homi. §. ſꝫ quidſi index ⁊cͣ. ibi uideas qd̓ le. et no. xxiij. q. vlti. c. peſſimam.¶. Di. iiii.Hec diſt. diuditurAuſa uero. in. iiii. partes. Inma q̄ritur quare ſunt facte leges. ẜm io.d̓ fa. facte autem ſunt leges ſatis conſonatapoſtolo dicenti ꝓpter tranſgreſſionē appoſita eſt lex ẜm hu. ⁊ dic leges publice nō priuate xix. q. ij.due. la. metu uidet̉ ex hoc ꝙ lex cohibeat omnia mala quianō ſufficienter coherceret̉ humana audatia niſi oīa mala cōhiberent̉ per legem. preterea intentio legiſlatoris eſt homīesfacere bonos ⁊ virtuoſos ſed non pōt eſſe bonus niſi ab omnibus uitijs abſtineat. ergo ad legeꝫ humanā ꝑtinet omniauitia cōpeſcere. Coutrariū eſt quod dicit Auguſt. in li. de libero arbi. ꝙ uidetur mihi. l. iſtā q̄ populo regēdo ſcribit̉ recte iſta ꝑmittere ⁊ diuinā prudentiā vindicare. ſed diuīa prudentia nō vindicat niſi vitia ergo lex humana recte permittitaliqua vitia non coercēdo ipſa. Secūdo lex ponit̉ ut q̄damregula humanorū actuū. menſura aūt debet eſſe vnius naturcū menſurato. ut dicit̉ in. x. metha. diuerſa .n. diuerſis menſuris menſurant̉. vn̄ opꝫ etiā ꝙ diuerſe leges imponant̉ hoībꝰẜm eorū conditionē. quia ut dicit yſi. ex debet eſſe poſſibilisẜm naturā ⁊ ẜm conſuetudinē. ⁊cͣ. ulti. c. ꝓxi. poteſtas auteꝫſiue facultas operādi ex interiori actu ſiue diſpoſitione ꝓcedit. nō .n. eſt illud poſſibile ei qui non habet habitū uirtutis⁊ uirtuoſo. ſicut non eſt idē poſſibile puero ⁊ uiro perfecto. etꝓpter hoc nō ponit̉ eadē lex pueris q̄ debet poni adultis.Multa .n. ꝑmittunt̉ pueris que in adultis puniunt̉. ⁊ ſimiliter multa ſunt permittenda in hoībus īperfecis q̄ nō eſſenttoleranda in hoībus uirtuoſis. lex autē humana imponiturmultitudini in qua eſt maior pars hominū imperfecta. et iōlege humana nō ꝓhibentur oīa uitia a quibus virtuoſi abſtinent ſed ſolū grauiora a quibus impoſſibile non ē maiorem partē multitudinis abſtinere ⁊ p̄cipue q̄ ſunt in nocumētum aliorū ſine quoꝝ ꝓhibitione cōſeruari nō poſſet humana ſocietas. ſicut ꝓhibent̉ lege humana homicidia ⁊ furta ⁊hmōi. Ad primū dicendū eſt ꝙ audatia uidetur ꝑtinere adinuaſionē alioruꝫ. vn̄ pertinet ad illa peccata quibus iniuriaꝓximo irrogatur q̄ in lege humana ꝓhibetur. ut dictum eſtAd ſecūdum dicēdū eſt ꝙ lex humana intēdit inducere aduirtutē non ſubito ſed gradatim ⁊ iō non ſtatim multitudiniimpefectoꝝ imponit ea q̄ ſūt iā uirtuoſorū ut .ſ. ab homībusmalis abſtineat. alioquin īperfecti huius p̄cepta ferre nō ualentes in deteriora mala ꝓrumpent. ſicut dicit̉ ꝓuer. xxx. quinimis emungit elicit ſanguinē. jͣ. e. deniqꝫ. v̓. in ipſa. in fi. improbos .i. malos. ſupplicio i. pena. nocēdi hoc idē habetnrvi. q. vi. placuit. xix. q. ij. due. C. vn̄ vi. ſi quis. io. de fa.Reterea. Hic incipit ſecunda ꝑs di. in qua ponitocto q̄ ſunt ſeruanda in. l. ꝓmulgādis. io de fa.Rit autē lex. intelligas de legibus. cōibus. in ꝗbꝰhec oīa conſideranda ſunt uel forte hec oīa intelligunt̉ negatiue .ſ. ut non feratur contra honeſtatemuel iuſticiam. ⁊ ſic in ſequentibus. uel intelligitur ꝙ hic dicit̉collectiue .ſ. in legibus condendis hec ſunt conſiderāda ſednon in qualibet. ẜm io. de fa. honeſta. Ad huius declarationē ſcias ꝙ honeſtas honeſtatis dicitur quaſi honoris ſtatuꝫconſeruans. vnde honeſtū eſt quod ſua vi trahit ⁊ ad dignitatem allicit. ut dicit Tulius. ⁊ hec eſt uirtus contraria turpitudini matri condecentie. Itē honeſtas eſt cōpoſitio uel apparatus diuitiarū. vnde eccleſi. xi. Paupertas ⁊ honeſtas adeo ſunt. ⁊ ſapien. x. honeſtauit illū in laboribus ſuis .i. ditauit illum in labore quo ſeruiuit laban. ⁊ dicitur honeſtas abhoneſto honeſtas quod deſcendit ab honoro honoras. ẜmpoll̓. iuſta hic uideas qd̓ dicā. xxiiij. q. ii. c. i. in fi. naturaꝫ negociorū de quibus agitur. io. de fan. uel dic ut dicam. jͣ. e. inglo. uidetur. obſcuritateꝫ. certa enim debet eſſe lex ⁊ breui ſer