fieri hoc ius nihil aliud uidet̉ eſſe qͣꝫ ſenſualitas. ⁊ de hoc iure dicit̉. ius naturale eſt qd̓ natura oīa aīalia docuit ⁊cͣ. ſcd̓mhu. qui de hac materia plene no. in proemio ſue ſumme.Us naturale. ꝙ ius naturale hic accipiatur ꝓ inſtinctu nature innuit id quod ſequit̉ eo qd̓. ⁊cͣ. ſed¶ ſi hoc dicitur non conpetunt exempla. ſupponit ergo ꝓ inſtinctu rationis. hoc .n. innuitur in fi. cū dicit. naꝫ h̓.⁊cͣ. ul̓ ſi uis primū dicere dic. nationū .i. naſcentiū. nec competunt omnia exēpla ſed quedā. ſed dic ẜm. nationum .i. homiuum ⁊ ſic competunt omnia exempla ⁊ finis. lau. eo ꝙ ipſuꝫius naturale. vbiqꝫ inter oēs inſtinctu .i. inſpiratōne. nature.ideſt dei la. Nota hic ꝙ omīa illa ad que habet homo naturalem inclinationē apprehendit vt bona ⁊ per conſequensvt opere proſequenda ⁊ cōtraria horuꝫ vt mala vitanda. Inhis tamē eſt triplex ordo. eſt enim inclinatō homīs ad bonum ẜm naturam inquātum cōicat cum omnibus ſubſtantijs prout quelibet ſubſtantia appetit conſeruationem ſui eēẜm naturā ſuam ⁊ ẜm hanc inclinationeꝫ pertinēt ad legē naturalem ea per que uita homīs cōſeruatur ⁊ contrarium īpeditur. Secūdo ineſt homini inclinatio ad aliqua magis ſpecialia ẜm naturaꝫ in quo cōmunicat cum ceteris animalibus⁊ ẜm hoc dicuntur ea eſſe de lege nature que natura omniaanimalia docuit. vt eſt coniunctio maris ⁊ femine. educatiofiliorum ⁊ ſimilia. Tertio eſt inclinatio hominis ad bonumẜm naturaꝫ ratōnis que eſt ſibi propria ſicut homo habꝫ naturalem inclinationē ad hoc ut ueritatem cognoſcat de deoad hoc ꝙ in ſocietate uiuat. ⁊ ẜm hoc ad legem naturalē pertinent ea que ad hmōi veritatem ſpectant. vtpote ꝙ hō ignorantiam vitet ⁊ aliquos non offendat cū ꝗbꝰ dꝫ cōuerſari. ⁊hmōi. non conſtitutione ſup. tantū. uel referas ad origineꝫ ⁊initium iuris naturalis. nam ea que ſequūtur nūc in ſcriptisredacta ſunt. vel dic. conſtitutione .i. ratione humana ẜm. b.dei nāqꝫ conſtitutione eſt coniūctio maris ⁊ femine ipſo dicente. creſcite ⁊ multiplicamini. ⁊ de hac ſtatim dicam. ut iurihic ponūtur. ix. effectus iuris naturalis. cōiunctio. xl. di. ſic̄.lau. ut tamen hoc melius intelligas ſcire debes ꝙ matrimonium poteſt dupliciter conſiderari inquantū eſt res ⁊ in quātum eſt ſignam. cōſiderando rem matrimonij. que eſt cōiunctio maris ⁊ femine. ſic eſt de lege naturali. nā cōiunctio maris ⁊ femine naturalis eſt. ſed ꝙ illa coniunctio iſta ſignificetſcilꝫ inſeperabilitatē uel coniunctionem chriſti ⁊ eccleſie ⁊ anime ſancte ad deū hoc habet a diuina inſtitutione ẜm Alex.ſucceſſio alias ſuſceptio melius. p. ⁊ poſſeſſio .i. res poſſeſſealias cuꝫ poſſeſſio ſit nomen iuris cōiter poſſideri nō poteſtnec aliquid a pluribus inſolidū. nec naturaliter nec ciuiliterpoſſidetur. quod dic ut legitur ⁊ nō exͣ de proba. licet. ſcd̓mlau. Dic circa hoc ꝙ lex naturalis circa cōmunionē ⁊ ꝓprietatem dictat differēter. dictat enim aliquid quia debitum aliquid quia bonū. aliquid quia equū. Quia debitum dictatꝗa in ſtatu neceſſitatis ſunt coīa. In ſtatu enī iſto ſunt oīacōicanda ⁊ hoc modo in precepto eſt cōicatio. ⁊ hoc ē dictamen reſpectu rerū ad ſuſtentationem perſonarū. ⁊ inde ſumitur omnia que vultis ut faciant uobis homines. ⁊cͣ. ut. sͣ. inprin. humanū genus reſpectu uero quātum ad multiplicationem prolis dictat ꝙ vxor ſit propria. ſcd̓m omne tēpus iuxta illud quod tibi non uis fieri. ⁊cͣ. ut. sͣ. humanum genus.Aliter dictat ſcd̓m cōmunionē ⁊ ꝓprietate aliquid qꝛ bonūꝗa in ſtatu nature bene inſtitute dictabat oīa eſſe cōmunia.in ſtatu uero nature corrupte dictabat. quia bonum eſt aliqͣeſſe ꝓpria alioquin boni egerent ⁊ non ſtaret ſocietas humana. quia mali omnia raperent ⁊ ita ſcd̓m diuerſos ſtatꝰ dictatbonum eſſe quia oīa ſunt cōia ⁊ ꝙ aliqua ſint propria. dictaergo etiā circa cōmunionē ⁊ ꝓprietatē aliud quia equū ⁊ ẜmdictamen equitatis quedā eſſe appropriabilia. ut aerem. mare. littora. dictat etiā ꝙ ea q̄ ſunt approbabilia ſiue in nulliuſſint boni occupāti cōcedantur. ⁊ in his ē acquiſitio eorū queterra mariqꝫ accipiunt̉. ut captio piſcium ⁊ auium. ẜm. Alex.⁊ adde quod dicā. jͣ. e. in additꝭ. qn̄qꝫ autē. ⁊ hic adde et videas qd̓ no. inno. exͣ de uoto. ꝙ ſuꝑ. in gl. hoc non ē in prī.⁊ hoc etiā plene no. exͣ de ſum. tri. c. i. §. hec ſancta. ibi viderepoteris. libertas. de illo iure naturali primeuo uel de naturali equitate quibus derogatur ꝑ ius humanū cū tantuꝫ in demonſtrationibus cōſtent. nec habeant precepta uel ꝓhibitiones ita aliquis eſt ſeruus iuriſgētiū ⁊ etiaꝫ iure diuino .xxxv.di. ſexto. xii. q. ii. cū redemptor. lau. de hoc no. inno. extra d̓uoto. ꝙ ſuꝑ. dic clarius .ſ. ꝙ eſt loqui de natura ẜm ſtatū ante peccatū ⁊ poſt. ante peccatū non fuit ſeruitus. ſicut dic̄ augu. xix. de ciuitate dei. Lex ergo naturalis dictat cōmunemlibertatē omniū ẜm ſtatū nature inſtitute ſed ẜm ſtatū naturecorrupte dictat ꝙ neceſſaria eſt ſeruitus ⁊ dominiuꝫ ad coercendū malos. ſicut dicit augu. in libro de ci. dei. ꝙ ſicut deushomini ⁊ animus corpori ita ratio debet dn̄ari ⁊ imperare libidini. dictat .n. ratio iuſtū eſſe ut rationabiliter uiuentes dominant̉ his qui carnaliter viuūt. vnde. Hiero. iiii. ſuper illudquomodo ſi contēnat mulier amatorē ſuum ⁊c̄. glo. dicit. videns eam ſeruire libidini ⁊ ī ſeruitutē legem naturaleꝫ deducere per quaꝫ quondā conditio ſubiecta fuerit ẜm alex. celo.ideſt aere. la. nā hoc per iſtum finē ꝓbatur qd̓ hic agitur d̓inſtinctu nature uel de contento in lege ⁊ in euāgelio. lauren.¶ In. i. gl. ibi animorū. adde. ſub. de qua coniunctione eſtintelligendū ẜm. b. ¶ In gl. i. nihil erat ibi. tēpore neceſſitatis. adde. ⁊ ſic ſoluitur cōtra. viii. di. quo iure. vnde dic. poſſeſſio .i. res poſſeſſe. alias cū poſſeſſio ſit nomen iuris cōiterpoſſideri non pōt nec aliquid a pluribus in ſolidū nec naturaliter nec ciuiliter. quod dic ut legit̉ ⁊ no. exͣ de proba. licet.ſcd̓m lau. ¶ in glo. hoc .n. in fi. adde. Quinqꝫ autē modisres dicitur in nullius bonis .ſ. natura. vt liber homo. mare.hmōi. facto ut cum quid pro derelicto habetur. cenſura populi. ut res ſacra. cōmunia vniuerſitatis. tempore. vt theſaurus. caſu. ut cum iacet hereditas. ꝙ ergo in nullius bonis ēſubaudi re uel ſpe quod dico propter hereditatē iacentem q̄ſpe eſt in bonis alicuius. Item ꝙ in nullius bonis eſt nō cēſura ſed hominū conſtitutione ut res ſacra occupanti conceditur ſi apta fuerit occupari ſed nō ut occupet quod dico ꝓpter liberū hominē. ⁊ hec duo exēpla. acquiſitio ⁊cͣ. Item depoſite rei. ⁊cͣ. ⁊ etiā quedā ex alijs excedunt exemplatū. quiade iure gētiū ⁊ de iure diuino ⁊ de iure ciuili ſunt. Uel dicꝙ nihil ꝓhibet aliꝗd eſſe uel cadere ſub hac ⁊ illa iuris ſpecie cū ipſe ſpecies excedētes ſint ⁊ exceſſe. lau. de hoc no. ff.de re. di. l. i. ¶ In glo. cōmendare in fi. adde. qd̓ dic ut no.exͣ de accu. ſi cōſtiterit. ¶ in gl. ꝙ cuilibet. in fi. adde. et extrade homici. ſignificaſti. in fi. ⁊ per inno. extra de reſti. ſpo. olī.i. in glo. vim enim ⁊cͣ. ⁊ in glo. quō. ⁊cͣ.Us ciuile ⁊cͣ. i. ꝓpriū hoc ius nō in totū a iure naF rali vel gentiuꝫ recedit nec ꝑ oīa ei ſeruit. ff. de iuſti.⁊ iure. ius ciuile. lau. ciuitas. inſti. de iure natu. §. i.¶ in gl. i. de contēplatione. in fi. adde. i. ad reuerentiam de i⁊ vtilitatē hominuꝫ. ſi .n. aliꝗd cōtineat ꝯtra deuꝫ ul̓ homīesrepellendū eſt ẜm hu. vn̄ dic. diuina cā quia etiaꝫ de rebꝰ diuinis tractatur in iure ciuili ẜm ioſ. d̓ hac materia no. pleneinno. in. gl. ex de conſti. que in eccleſiaꝝ. ⁊ de immu. ec. quiapleriqꝫ. ubi dicūt ꝙ ſi imperator uel aliꝗs princeps ſiue aliqua iuſta cā fecerit aliquā conſtitutionē contra ius naturale.puta ꝗa dominia de vno in aliuꝫ tranſferant̉ ſine cauſa taliscōſtitutio nec in foro aīe nec ciuili obſeruanda eſt argu. xii.di. c. i. ⁊ quod ibi dicam. Sed contra uidetur no. ix. q. vlti.per principalem. ibi enim dicam.Us gentiū eſt. qd̓ naturalis rō inter oēs hoīes ſtatuit. uocat̉ .n. iuſgentiū eo ꝙ ⁊c̄. vt hic in fi. quia oīgeneri hūano cōe eſt. vt inſti. de iure. na. sͣ. ius ciuile. ⁊. §. iuſgentiuꝫ. ex quo iure pene oēs cōtractus introductiſunt. ut. e. §. lau. nota. tn̄ ꝙ licet iuſgentiū obligationes intro