PſalmusCXVIII
Pſalmusnec p̄uaricatio ſit vbi non eſt lex: ſed verūnō eſſe quod aliqui ſine lege peccauerint:aut verū qͥdē eſſe aliqͦs ſine lege peccaſſe:ſed verum nō eſſe vbi lex non eſt: p̄uaricatiōem eſſe non poſſe. Ad vtrūqꝫ apl̓us dixit: Uerū ē ergo vtrūqꝫ: qꝛ vtrūqꝫ ꝑ apl̓mveritas dixit. Quō ergo erit verū quod inpſalmo iſto eadē ꝓculdubio veritas dixerat: Preuaricātes deputaui omnes peccatores terre? Reſpōdet̉ enī nobis. Quiſunt ergo illi qui ſcd̓m apoſtolum ſine legepeccauerunt? Non enim ex eis quiſqͣꝫ preuaricās deputanduſ eſt: cum ſcd̓m eundēapoſtolū: p̄uaricatio non ſit vbi lex nō eſt.Sed nimirū cum diceret apoſtolus: Quicūqͣꝫ ſine lege peccauerūt ſine lege ꝑibunt:de illa lege aiebat quā deꝰ dedit ꝑ Moyſen famulū ſuū populo ſuo iſrl̓. Hoc ip̄a q̄circūſtant verba eius oſtendūt. Diſputabat enī de iudeis et grecis: id eſt gentibusnon ad circūciſionē: ſed ad preputiū ꝑtinentibus: ideo ſine lege eos dicens: quianon acceperāt legē quā ſe accepiſſe gloriabantur iudei. Un̄ illis ait: Si aūt tu iudeꝰꝯgnominaris: ⁊ requieſcis in lege et gloriaris in deo. Deniqꝫ vnde ad hanc ſententiam venerit intuēdū eſt: vt diceret: Quicūqꝫ ſine lege peccauerūt ſine lege ꝑibūt:Ira inquit et indignatio: tribulatio: et anguſtia in omnē aīam hoīs operātis malū:iudei primū et greci: Gl̓ia autē et honor ⁊pax oī operāti bonū: iudeo primū ⁊ greco.Nō ē enī ꝑſonaꝝ acceptio apud deū. Adhec addidit: vn̄ nūc q̄ſtio ē ⁊ ait: Quicūqꝫ enim ſine lege peccauerūt ſine lege peribunt: et quicūqꝫ in lege peccauerunt ꝑ legem iudicabūtur. Hos vtiqꝫ iudeoſ: illosaūt grecos volēs intelligi: quoniā de hisagebat: vtroſqꝫ ſub peccato eſſe demonſtrans: vt egere ſe gratia vtriqꝫ fateantur:Propter qd̓ dicit: Non em̄ eſt diſtinctio:Oēs enim peccauerūt ⁊ egent gloria dei:iuſtificati gratis per gratiā ipſiꝰ ꝑ redēptionem que eſt in chriſto Ieſu. Quos itaqꝫdicit omēs peccaſſe: niſi iudeos ⁊ grecos:de quibus dixerat: nō enim eſt diſtinctio.Nā et de his paulo ante: cauſati enī ſumꝰinquit iudeos ⁊ grecos omnes ſub peccato eſſe: ac per hoc quicūqꝫ ſine lege peccauerunt: illa ſcilicet de qua iudei gloriabāt̉ſine lege ꝑibunt: et quicūqꝫ in lege peccauerūt: id eſt ip̄i iudei ꝑ legem iudicabunt̉:nec ideo non ꝑibunt: niſi credāt in euꝫ quivenit querere quod ꝑierat. Nōnulli quip
A IIIpe etiā catholici tractatores in his apoſtoli verbis aliter qͣꝫ ſe res habet: parū attendendo ſapuerūt: vt dicerent illos ꝑire quiſine lege peccauerūt. Hos aūt qui in legepeccauerūt iudicari tantūmodo nō ꝑire:tanqͣꝫ per penas trāſitorias credantur eſſepurgādi. Sicut ille de quo dictū: Ip̄e aūtſaluus erit ſic tn̄ quaſi per ignē. Sed hocmerito fundamenti bene intelligit̉: de quoagebat apoſtolus vt hoc diceret. Suꝑiusquippe dixerat: vt ſapiēs architectus fundamētum poſui: aliꝰ ſuꝑedificat: vnuſqͥſqꝫ aūt videat quomodo ſupedificet. Fundamentū enim aliud nemo poteſt ponerep̄ter id quod poſitū eſt: qd̓ eſt chriſtus Ieſus: ⁊ cetera: vſqꝫ ad eūdē locum vbi eumdixit ꝑ ignem ſaluari qui ſuꝑ hoc fundamentū: nō aurum: argentū: lapideſ precioſos: ſed ligna: fenū: ſtipulā edificat: nō tn̄reſpuit ne recipiat nec receptū deſerit fundamentū idqꝫ omnibus carnalibus ſuisquibus capit̉ atqꝫ ſuccūbit delectatōibusan̄ponit: cum ad hunc articulū vētum fuerit vt aūt ille deſeratur aūt chriſtus: vbi ſinon anteponit̉ chriſtus nō ille ē fundamētum. Omnibꝰ quippe ſtructure poſterioribus ꝑtibus anteponit̉ fundamentum: neccogitaſſe exiſtimo eos qui ſenſerunt nō perire: de quibus dictum eſt: ꝑ legem iudicabuntur: niſi quia fūdamētū habēt chriſtū.Parū ergo attenderūt quod demōſtrauimus: atqꝫ ip̄a ſcriptura clamat de iudeis:hoc apoſtolū dicere: qui ſine fundamentoſunt chriſto. Quis autē chriſtianꝰ dixerit:non ꝑire iudeum ſi nō credat in chriſtum:ſed tantūmodo iudicari: cuꝫ chriſtus ipſead eādē gētem ꝓpter oues que inde perierunt ſe miſſum eſſe teſtetur: et tolerabiliusdicat futurū ſodomitis in die iudicij: quivtiqꝫ ſine lege perierūt: qͣꝫ ciuitati iudee q̄in eum non credidit tāta virtute mirabiliafacientem? Si ergo apoſtolus ſcd̓m legemquā deus ꝑ Moyſen populo iſrael dedit:ceteris autē gentibus non dedit: ſine legedixit eſſe ceteras gentes: quid intellecturiſumus in iſto pſalmo dictū eſſe: preuaricātes eſtimaui oēs pctōres terre: niſi intelligamus aliquā legē nō per Moyſen datā:ſcd̓m quā ſunt p̄uaricates ceteraꝝ gentiūpctōres? Ubi enī lex nō ē nec p̄uaricatio.Que iſta lex eſt: niſi forte illa de qua idemdicit apl̓s: Gentes que legē nō habēt: naturaliter que legis ſūt faciūt: hi legē nō hahētes ipſi ſibi ſunt lex? Scd̓m hoc gͦ qd̓ di-